"TURAN" ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىندا "تٷركٸستان ماقتا اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەنٸنٸڭ" قازىعى قاعىلدى. بٷگٸن تٷركٸستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ دارحان ساتىبالدى مەن "تٷركٸستان ماقتا اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەنٸ" جشس-نٸڭ ديرەكتورى سيۋي تسزە ماقتانى تەرەڭ ٶڭدەپ, دايىن ٶنٸمدٸ ەكسپورتقا شىعاراتىن كٶپسالالى كەشەننٸڭ كاپسۋلاسىن سالدى, - دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ايماق باسشىسى بۇل جوبانىڭ ەلەۋمەتتٸك ماڭىزدىلىعىن ايتا كەلە, ماقتا شارۋاشىلىعىن جاڭا دەڭگەيگە شىعاراتىن جاڭا باستاماعا سەتتٸلٸك تٸلەدٸ.
كەلەر جىلى جٷزەگە اساتىن جوبانىڭ قۇنى 146,8 ملرد تەڭگەنٸ قۇرايدى. تولىق تسيكلدٸ توقىما فابريكاسىنىڭ قۇرامىندا جٸپ يٸرەتٸن, ماتا شىعاراتىن, بوياپ, ٶڭدەيتٸن 11 تسەح سالىنادى. 2000-نان اسا جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى. جوسپار بويىنشا جىلىنا 13000 توننا يٸرٸلگەن جٸپ, ٷيگە ارنالعان 50 ميلليون مەتر توقىما بۇيىمدارىن, 7 ميلليون تٶسەك-ورىن جيىنتىعىن شىعارادى. ٶندٸرٸس ورنىنىڭ قۋاتتىلىعى جىل سايىن ارتىپ وتىرادى.
ماقتا-توقىما كلاستەرٸن دامىتۋعا باعىتتالعان ٶندٸرٸس ورنىنىڭ قۇرىلىسىن Xinjiang Lihua Group Co., LTD كومپانيياسى قولعا الدى. كومپانييا ەلەمگە تانىمال "Louis Vuitton", "Gucci" برەندتەرٸمەن تٸكەلەي جۇمىس ٸستەيدٸ. الداعى ۋاقىتتا تٷركٸستاندا شىعاراتىن جٸپتەر مەن ماتالاردى ەيگٸلٸ برەندتەرگە ساتۋدى كٶزدەپ وتىر.
تٷركٸستان وبلىسى – ەلٸمٸزدە ماقتا ٶسٸرەتٸن جالعىز ٶڭٸر. وبلىستا ماقتا-توقىما كلاستەرٸن قۇرۋ بويىنشا اۋقىمدى جۇمىستار جٷرگٸزٸلۋدە. بٷگٸندە شيتتٸ ماقتانى ساتۋدان بٶلەك, ماقتا تالشىعىن تەرەڭ قايتا ٶڭدەۋگە باسىمدىق بەرٸلۋدە. ەلٸمٸزدە بەسەكەگە قابٸلەتتٸ توقىما جەنە تٸگٸن ٶنەركەسٸبٸ دامىماعاندىقتان, شيتتٸ ماقتانى ساتۋ باعاسى ەكسپورت نارىعىنا تەۋەلدٸ بولىپ وتىر.
ٶزەكتٸ مەسەلەنٸ شەشۋ ٷشٸن وبلىس ەكٸمٸنٸڭ تاپسىرماسىمەن ٶتكەن جىلى "ماقتا شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ جەنە ماقتا-توقىما كلاستەرٸن قولداۋدىڭ 2027 جىلعا دەيٸنگٸ ٶڭٸرلٸك جول كارتاسى" بەكٸتٸلدٸ. وعان سەيكەس 4 باعىتتا, ەگٸستٸكتٸ ەرتاراپتاندىرۋ, تۇقىممەن قامتاماسىز ەتۋ, جاڭا تەحنولوگييالاردى ەنگٸزۋ, ماقتا كلاستەرٸن قۇرۋ بويىنشا اۋقىمدى جۇمىس جٷرگٸزٸلەدٸ. نەتيجەسٸندە 2027 جىلعا دەيٸن 9 ماقتا كلاستەرٸن قۇرۋ كٶزدەلگەن. نەتيجەسٸندە ماقتا باعاسىنا تەۋەلدٸلٸك جويىلماق.
تٷركٸستان وبلىسىندا جىلدا 100 مىڭ گەكتارعا ماقتا داقىلى ەگٸلٸپ, 300 مىڭ توننادان استام ٶنٸم جينالادى. ٶڭٸردە ەگٸستٸكتٸ ەرتاراپتاندىرۋدا ٶنٸمدٸلٸكتٸ جاڭا تەحنولوگييالار ەسەبٸنەن ۇلعايتۋعا باسىمدىلىق بەرٸلۋدە. وسى ماقساتتا قىتاي تەجٸريبەسٸ نەگٸزٸندە بيىل ارىس قالاسى جەنە جەتٸساي, ساۋران, ورداباسى اۋداندارىندا 2,5 گەكتار القاپقا ەليتالى سورتتى ماقتا ەگٸلدٸ. بۇل تەحنولوگييا سۋدى, ەنەرگييانى, ەڭبەك رەسۋرستارىن جەنە مينەرالدى تىڭايتقىشتاردى ٷنەمدەي وتىرىپ, گەكتارىنان 60-65 تسەنتنەردەن ٶنٸم الۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. بۇل وبلىستىڭ ورتاشا كٶرسەتكٸشٸنەن 2,5 ەسەگە جوعارى. شارۋالاردىڭ ايتۋىنشا, نەتيجەسٸ تاڭعالارلىقتاي.
ماقتا-توقىما كلاستەرٸن دامىتۋ ماقساتىندا 2023 جىلى ماقتاارال اۋدانىندا "Cotton ماقتا" جشس ماقتا ٶڭدەۋ زاۋىتى جوباسى جٷزەگە اسىرىلدى. زامانۋي قىتايلىق تەحنولوگييامەن جابدىقتالعان ماقتا ٶڭدەۋ زاۋىتى ٶتكەن جىلى 40 مىڭ توننا شيتتٸ ماقتانى قابىلدادى. بۇدان بٶلەك, وبلىستا قىتاي جەنە ٶزبەكستان ينۆەستورلارىنىڭ قاتىسۋىمەن 223,5 ملرد. تەڭگەنٸ قۇرايتىن 2 ينۆەستيتسييالىق جوبا جٷزەگە اسىرىلۋدا.
ايتا كەتەيٸك, تٷركٸستان قالاسىنىڭ ينۆەستيتسييالىق ەلەۋەتٸن جوعارىلاتۋ ماقساتىندا 2018 جىلعى قۇرىلعان "TURAN" ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىنىڭ اۋماعى – 3987,39 گەكتار, 6 قوسالقى ايماقتان تۇرادى.
بٷگٸنگٸ تاڭدا "TURAN" اەا ينۆەستيتسييالىق پورتفەلٸ جالپى قۇنى 530,085 ملرد. تەڭگەنٸ قۇرايتىن 129 جوبادان تۇرادى. ونىڭ ٸشٸندە 214,55 ملرد. تەڭگەگە 28 جوبا ٸسكە اسىرىلدى. بٷگٸندە 353,87 ملرد. تەڭگەگە 95 جوبا ٸسكە اسىرىلۋدا. ودان بٶلەك, "TURAN" اەا ٶنەركەسٸپتٸك سۋبزونالارىنىڭ اۋماعىندا 41,083 ملرد. تەڭگەگە قاتىسۋشىلار رەتٸندە 13 ٶنەركەسٸپتٸك جوبا تٸركەلدٸ. اتاپ ايتقاندا, "BASPOLYMER" جشس, "تۋران جول" جشس, "Gesso Tech" جشس, "QazEcoPack" جشس, "PSI Mineral Technologies" جشس, "پانەل سيستەم كزت" جشس, "Exclusive Stroy Montazh" جشس, "تۋركەستانتەميربەتون" جشس, "Kentau Red Star" جشس, "التىن دالا ماقتا" جشس, "منوگوپروفيلنىي كەنتاۋسكيي زاۆود" جشس, "ER-QAN" جشس, "Sayat Technology" جشس.
بۇل ايماقتا 6 مىڭ تۇراقتى جۇمىس ورنى اشىلدى. بارلىق جوبالار ٸسكە قوسىلعاندا 7 221 جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلادى. سونداي-اق قازٸرگٸ ۋاقىتتا 2,5 مىڭ جۇمىس ورنىن قۇرايتىن, جالپى سوماسى 175,72 ملرد. تەڭگەنٸڭ 13 ينۆەستيتسييالىق جوباسى پىسىقتالۋدا.
"TURAN" اەا قاتىسۋشىلارى جەر جەنە مٷلٸك سالىعىنان, يمپورتقا كەدەندٸك باجداردان, كورپوراتيۆتٸك تابىس سالىعىنان, جەردٸ جالعا الۋ تٶلەمٸنەن, قوسىلعان قۇنعا سالىناتىن سالىقتان بوساتىلادى.
