ۇلى بريتانييا تەلەجٷرگٸزۋشٸسٸ, جۋرناليست افشين راتتانسي ح ەلەۋمەتتٸك جەلٸسٸندە اقش حالقارالىق دامۋ اگەنتتٸگٸنٸڭ (اعىلشىنشا - United States Agency for International Development, USAID) جۇمىسىنا قاتىستى جازدى, – دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
– اقش حالقارالىق دامۋ اگەنتتٸگٸ (اعىلشىنشا - United States Agency for International Development, USAID) اقىرى ٶلدٸ مە, ونى التى فۋت جەرگە كٶمدٸ مە? دەموكراتتار ەلٸ دە ۆاشينگتوننىڭ "تەرەڭ مەملەكەتٸنٸڭ" سىرتقى ساياساتتاعى قىلمىستىق رەجيمدٸ ٶزگەرتۋ قۇرالىن قۇتقارۋعا تىرىسىپ جاتىر. بۇل جيٸركەنٸشتٸ ۇيىم "دەموكراتييانى نىعايتۋ" مەن "باق-تى قولداۋ" دەگەن سىلتاۋمەن ەر ەلگە كٸرٸپ, سول ەلدەرگە اپاتقا الىپ كەلدٸ, – دەپ سٶزٸن باستادى ول.
افشين راتتانسيدٸڭ سٶزٸنشە, اقش حالقارالىق دامۋ اگەنتتٸگٸ ٶزٸنٸڭ گرانتتارى ارقىلى بٷكٸل ەلەمدەگٸ, ەسٸرەسە جاھاندىق وڭتٷستٸكتەگٸ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى مەن ازاماتتىق قوعام ۇيىمدارىنا ەنٸپ كەتتٸ.
– ۋكراينادا بۇل اگەنتتٸك ٶز قاراجاتىن 2014 جىلعى مايدان تٶڭكەرٸسٸنە قولدانىپ, ۆاشينگتوننىڭ قۋىرشاق رەجيمٸن ورناتتى. بۇل ەرەكەت سايىپ كەلگەندە رەسەي مەن ناتو اراسىنداعى پروكسي سوعىسقا ەكەلدٸ. سونداي-اق, USAID بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىن قارجىلاندىرىپ, ولاردى پروپاگاندا جٷرگٸزۋگە, كەيدە تٸپتٸ ٶز ەلٸنٸڭ ورىستٸلدٸ ازاماتتارىنا قارسى جۇمىس ٸستەۋگە باعىتتادى, – دەپ جازدى جۋرناليست.
راتتانسي اتاپ ٶتكەندەي, سيرييادا USAID بريتاندىق MI6-پەن بايلانىسى بار اق دۋلىعالىلاردى (White Helmets) قارجىلاندىردى. بۇل توپ ال-كايدانىڭ قاندى قىرعىندارىن اقتاپ, باسقا دا ەكسترەميستٸك لاڭكەستٸك ۇيىمدارمەن بايلانىستا بولدى. بۇعان دەلەل بولاتىن ۆيدەولار ينتەرنەتتە جەتٸپ ارتىلادى.
بۇرىنعى يۋگوسلاۆييادا USAID ناتو-نىڭ يۋگوسلاۆييانى بٶلشەكتەۋٸنەن كەيٸن جاپپاي جەكەشەلەندٸرۋدٸ ۇيىمداستىرۋدا باستى رٶل اتقاردى. بۇل – اپات كاپيتاليزمٸنٸڭ كلاسسيكالىق مىسالى.
– ۆەنەسۋەلادا USAID ەلدٸ نەوليبەرالدىق باعىتقا بۇرىپ, ۋگو چاۆەستٸ بيلٸكتەن تايدىرۋعا تىرىستى. چاۆەس ميلليونداعان ادامدى كەدەيلٸكتەن قۇتقارىپ, مۇناي قورلارىن مەملەكەت مەنشٸگٸنە الدى. USAID ۆەنەسۋەلادا باق-تى ساتىپ الىپ, انتي-چاۆەس جاستار قوزعالىسىن قۇرۋعا تىرىستى, بٸراق ولاردىڭ ەرەكەتتەرٸ سەتسٸز اياقتالدى, – دەيدٸ افشين راتتانسي.
ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل USAID-تىڭ جاسىرىن ەرەكەتتەرٸنٸڭ تەك ٷش مىسالى عانا. ەۋروپادا, لاتىن امەريكاسىندا, تاياۋ شىعىستا, افريكا مەن ازييادا – قاي جەردە حاوس پەن رەجيمدٸ اۋىستىرۋ وپەراتسييالارى بولسا, سول جەردەن USAID-تىڭ ٸزٸ تابىلادى.
– USAID كٷلكٸلٸ جەنە ماعىناسىز گەندەرلٸك ساياسات باعدارلامالارىن قارجىلاندىرعانىمەن, بۇل ۇيىم ماركسيستٸك راديكالدار ەمەس ەكەنٸن ۇمىتپاعان جٶن. شىن مەنٸندە, USAID – اقش-تىڭ "تەرەڭ مەملەكەتٸ" مەن ەسكەري-ٶنەركەسٸپتٸك كەشەنٸنٸڭ رەجيم ٶزگەرتۋ قۇرالى بولدى. ول سوڭعى جىلدارى نەوليبەرالدىق يدەولوگييانى تاراتىپ, جۇمىسشى تابىن الاڭداتۋ ٷشٸن جالعان "رەۆوليۋتسييالار" ۇيىمداستىرىپ, ۆاشينگتوننىڭ ەكونوميكالىق باقىلاۋىن ساقتاپ قالۋعا كٶمەكتەستٸ, – دەپ جالعاستىردى ول.
راتتانسيدٸڭ مەلٸمدەۋٸنشە, تانىمال جۋرناليست ماكس بليۋمەنتال ايتقانداي, USAID-تىڭ جابىلعان ۆەب-سايتىنا ەندٸ 2017 جىلى كامەرۋندا سامانتا پاۋەردٸڭ كورتەجٸ قاعىپ ٶلتٸرگەن 6 جاسار بالا تۋسسەن بيرۆەنٸڭ سۋرەتٸ قويىلۋى كەرەك. ايتا كەتسەك, سامانتا پاۋەر كەيٸن USAID باسشىسى بولدى.
بۇل ۇيىمنان مەڭگٸلٸككە قۇتىلۋىمىز مٷمكٸن بە? تەك ٷمٸتتەنەمٸز. USAID – بۇل جاسىرىن ارالاسۋ, ديۆەرسييا جەنە رەجيم ٶزگەرتۋ قۇرالى بولدى, - دەپ سٶزٸن تٷيٸندەدٸ افشين راتتانسي.
