كەزدەسۋ ونلاين رەجيمٸندە Zoom ارقىلى ٶتتٸ.
بٸرتانوۆ ٶز سٶزٸن بٸر كٷن بۇرىن بٸرقاتار بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى پروكۋروردىڭ ٶزٸنە ايىپ تاققانى تۋرالى اقپارات تاراتقانىنان باستادى. ەكس-مينيستر بۇل اقپاراتتىڭ جاڭساق ەكەنٸن, ٶيتكەنٸ وعان ەلٸ ايىپ تاعىلماعاندىقتان دا تەرگەۋ امالدارى جالعاسىپ, ەزٸرگە سوت ٷيقاماق مەرزٸمٸن ۇزارتۋ مەسەلەسٸن قاراستىرىپ جاتقانىن ايتتى.
سودان كەيٸن ول تەرگەۋ-جەدەل توبىنىڭ باستىعى ٶزٸنٸڭ ەسەبٸندە كٶرسەتكەن بۇزۋشىلىقتار تۋرالى اقپاراتتى تەرٸسكە شىعارۋعا كٶشتٸ (ٷي قاماعىنىڭ مەرزٸمٸن ۇزارتۋ تۋرالى - رەد.).
بۇل اراداعى قۇجاتتا بيۋدجەت قاراجاتىن جىمقىرۋعا قاتىستى ماعان كەلتٸرٸلگەن كٷدٸكتەردٸڭ زاڭدىلىعى مەن نەگٸزدٸلٸگٸن راستايتىن ەشقانداي فاكت جوق ەكەنٸنە باسا نازار اۋدارعىم كەلەدٸ. سەبەبٸ ۇرلىق فاكتٸسٸ جوق. تاعى دا جارييا تٷردە بۇل ٸستە دە, سول سەكٸلدٸ مەنٸڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸ بولىپ تۇرعان كەزٸمدە دە قانداي دا بٸر سىبايلاس جەمقورلىق قىلمىسىنا قاتىسىم بولماعانىن قاداپ ايتامىن. مۇندا جازىلعانداردىڭ بارلىعى ويدان قۇراستىرىلعان جەنە قيسىنعا مٷلدە ساي كەلمەيتٸن تۇجىرىمدارعا تولى, - دەدٸ بۇرىنعى مينيستر.
ٶز كەزەگٸندە بٸرتانوۆ جۇمىس ٸستەيتٸنٸنٸڭ دەلەلٸ رەتٸندە دەنساۋلىق ساقتاۋ تٶلقۇجاتىنىڭ سكرينٸن ەكراننان كٶرسەتتٸ, بۇل Ericsson Nikola Tesla جاساپ شىققان "اقپاراتتىق جٷيەلەردٸڭ ٶزارا ەرەكەتتەسۋ پلاتفورماسى", ول جۇمىس ٸستەپ تۇر, دەگەنمەن تەرگەۋ ول جۇمىس ٸستەمەيدٸ دەپ مەلٸمدەيدٸ (بٸرتانوۆ, نەگٸزٸنەن, دەل وسى فاكت بويىنشا ايىپتالۋدا - رەد.) ...
مەن ەلەكتروندى تٶلقۇجاتتان ٷزٸندٸ كٶشٸرمەسٸن جٷكتەي الامىن. تٸپتٸ, ونى وسى ارادا اشىپ, كٶرسەتە الامىن, وندا مەنٸڭ تٸركەلگەن جەرٸم بار, سونىمەن قاتار 2020 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا مەن ەكٸ اۋرۋحانادا COVID-19-عا قارسى اۋرۋحاناعا جاتقانمىن. الدىمەن بٸرەۋٸندە, سودان كەيٸن ەكٸنشٸسٸندە. ياعني ەلەكتروندى دەنساۋلىق تٶلقۇجاتىنىڭ فۋنكتسييالارى جۇمىس ٸستەپ تۇر. ييا, تولىقتىرۋ جاعىنان ەلٸ دە مەسەلەلەر بار, بٸراق بۇل پروتسەسس ٶز جالعاسىن تابۋدا, ٶيتكەنٸ ەمحانالاردىڭ اقپاراتتىق جٷيەلەرٸ پلاتفورماعا كٶبٸرەك كەلٸپ, قوسىلىپ جاتىر. بٸراق بٸز جاڭا عانا ەستٸدٸك جەنە بۇل پروتسەسكە تەرگەۋ كەدەرگٸ بولىپ وتىرعانىن بٸلەمٸز. وسىلايشا, كەلٸسٸمشارت زاڭدى تٷردە جاسالدى, بارلىق جۇمىس زاڭدى تٷردە جٷرگٸزٸلدٸ, - دەدٸ بٸرتانوۆ.
ول پلاتفورمانى پايدالانۋ 2020 جىلدىڭ ماۋسىمىندا ماقۇلداعانىن, بٸراق تەرگەۋ ونى بٸردەن جاۋىپ تاستاعانىن مەلٸمدەدٸ. كٷزدٸڭ باسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸ الەكسەي تسوي ەل باسشىلىعىنا پلاتفورمانى بۇعاتتان بوساتۋ تۋرالى ٶتٸنٸشپەن جٷگٸندٸ, ال پرەزيدەنت تەرگەۋگە پلاتفورمانى بۇعاتتان شىعارۋدى تاپسىردى.
پرەزيدەنتتٸڭ تاپسىرماسى ورىندالماي قالدى, پلاتفورما اشىلماعان جەنە ول بٸرەسە جۇمىس ٸستەيدٸ, بٸرەسە جۇمىس ٸستەمەي قالادى, - دەدٸ ەكس-مينيستر.
سونىمەن بٸرگە ول بۇل ٸسكە ەشقانداي قاتىسى جوق ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
بۇل اراداعى باستى سۇراق نازاردان تىس قالىپ جاتىر: "اقشا قايدا?" دەگەن. وسى جوبادان ەڭ قۇرماعاندا بٸر تيىن العانىم دەلەلدەندٸ مە? جوق, دەلەلدەنبەيدٸ دە, ٶيتكەنٸ ونداي بولعان ەمەس. مەن كەز-كەلگەن سىبايلاس جەمقورلىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتارعا قاتىسىم جوق ەكەنٸمدٸ تاعى بٸر مەرتە مەلٸمدەيمٸن, - دەدٸ بٸرتانوۆ.
ەكس-مينيستر سوتتان ٶز قۇقىعىن قورعاۋدى سۇرادى.
مەن قازاقستاننىڭ تولىققاندى ازاماتىمىن. مينيستر بولىپ تۋا سالعان جوقپىن, وسى ەلدە ٶسٸپ, تٶمەننەن باستاپ جوعارىعا دەيٸن ٶستٸم, ادال ەڭبەك ەتتٸم, سالىق تٶلەدٸم جەنە بٸردەي قۇقىقتارعا يە بولدىم. سوتتان مەنٸڭ قۇقىقتارىمنىڭ ساقتالۋىن سۇرايمىن.
اعاما جەنە جىلجىمايتىن مٷلٸككە كەلەتٸن بولساق. قۇجاتتا مەندە جىلجىمايتىن مٷلٸك بار ەكەندٸگٸ ايتىلادى (اۆسترييادا - رەد.). مٷمكٸن مەن بٸردەڭەنٸ بٸلمەيتٸن شىعارمىن, بٸراق سٸزدەن وسىنى راستايتىن قۇجاتتاردى سۇراتۋىڭىزدى سۇرايمىن.
ال مەنٸڭ جاقىن تۋىستارىمنىڭ تۇرۋعا ىقتييارحاتىن راستايتىن جىلجىمايتىن مٷلٸگٸم بار ەكەندٸگٸن راستايتىن قۇجاتتار بولماعان, تابىلماعان جاعدايدا, جوق قۇجاتتاردىڭ بولۋىن راستاعان تەرگەۋشٸ مەن پروكۋروردىڭ ەرەكەتتەرٸنە سٸزدەن زاڭدى باعا بەرۋٸڭٸزدٸ سۇرايمىن, - دەدٸ بٸرتانوۆ.
2020 جىلدىڭ 3 قاراشاسىندا قارجى مونيتورينگٸ كوميتەتٸ بٸرتانوۆتىڭ قاماۋعا الىنعاندىعى تۋرالى حابارلادى. ەكس-مينيسترگە بيۋدجەت قاراجاتىن اسا ٸرٸ كٶلەمدە ىسىراپ ەتتٸ دەگەن كٷدٸك كەلتٸرٸلٸپ وتىرعانى ايتىلدى. 7 قاراشادا ول ٷي قاماعىنا الىندى. ەلجان بٸرتانوۆ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸ قىزمەتٸنەن 2020 جىلى 25 ماۋسىمدا بوساتىلدى. ول پنەۆمونيياسىنىڭ اسقىنۋىنا جەنە ەمدەلۋ قاجەتتٸلٸگٸنە بايلانىستى جۇمىستان كەتۋ ٷشٸن ٶتٸنٸش جازدى.
قارسى تاراپتىڭ ارگۋمەنتٸ قانداي?
بۇرىنعى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸ ەلجان بٸرتانوۆ پەن ونىڭ ورىنباسارى ولجاس ەبٸشەۆ مەملەكەتكە 1,5 ملرد تەڭگە كٶلەمٸندە شىعىن كەلتٸردٸ دەگەن كٷدٸككە ٸلٸنٸپ وتىر. بۇل تۋرالى Vlast سايتى جازدى.
سايتتىڭ حابارلاۋىنشا, 5 مامىردا تەرگەۋ سوتىندا پروكۋرور بۇرىنعى مينيستردٸڭ ٷيقاماق مەرزٸمٸن تاعى بٸر ايعا سوزۋدى سۇراعان.
سەرسەنبٸ كٷنٸ پروكۋرور تٶلەگەن جاراسباەۆ كٷدٸكتٸ بٸرتانوۆتىڭ شەكتەۋلەرگە قاراماستان حات جولداپ, وتباسى, ادۆوكاتىنان باسقا ادامدارمەن ارالاسىپ, "ەرەجە بۇزعانىن" اتاپ ٶتكەن. ايىپتاۋ تارابى وعان مەديتسينالىق مەكەمەدەن باسقا جاققا بارۋعا تولىق تىيىم سالۋدى, تەلەفون ارقىلى كەلٸسسٶز جٷرگٸزبەۋدٸ, حات جولداماۋدى, وتباسى, ادۆوكاتىنان باسقا ەشكٸممەن سٶيلەسپەۋدٸ مٸندەتتەۋٸن سۇراعان. ٷيقاماق مەرزٸمٸن 14 ماۋسىمعا دەيٸن سوزۋدى ٶتٸنگەن. سوت 6 مامىردا جالعاسادى.
تەرگەۋ ورگاندارىنىڭ بولجامىنشا, 2015 جىلى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸ حورۆاتتىڭ Ericsson Nikola Tesla كومپانيياسىمەن قۇنى 17,8 ملن دوللار بولاتىن "دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى اقپاراتتىق پلاتفورمانى" ەلگە ەكەلۋ بويىنشا كەلٸسٸم جاساسقان. بٸرىڭعاي دەرەك قورى ساقتالادى دەلٸنگەن پلاتفورما دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى اقپاراتتىق جٷيەنٸ بٸرٸكتٸرۋٸ تيٸس بولعان.
"دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸ ەلجان بٸرتانوۆ پلاتفورمانىڭ جۇمىس ٸستەمەيتٸنٸن بٸلە تۇرىپ, [بۇرىنعى ۆيتسە-مينيستر] ولجاس ەبٸشەۆپەن كەلٸسٸپ, 2018 جىلى 17 ەمدەۋ مەكەمەسٸندە پلاتفورمانى پيلوتتىق تۇرعىدا پايدالانۋ تۋرالى بۇيرىققا قول قويعان". پروكۋرور ٸس جٷزٸندە پيلوتتىق پايدالانۋ جٷزەگە اسپادى دەپ سانايدى.
ايىپتاۋ تارابىنىڭ ايتۋىنشا, بۇرىنعى مينيستر مەملەكەت باسشىلىعىنا پلاتفورمانىڭ 17 مەكەمەدە سىنالعانى جايلى اقپارات بەرٸپ, جاڭىلدىرعان. ال ۆيتسە-مينيستر ەبٸشەۆ "مەملەكەتتٸك ساتىپ الۋ تۋرالى" زاڭعا جٷگٸنبەي 2018 جىلى قازان ايىندا Ericsson Nikola Tesla كومپانيياسىمەن 9 ملن دوللارعا كەلٸسٸم جاساسىپ, جۇمىس اتقارىلماسا دا جەلتوقسان ايىندا اكتٸگە قول قويىپ, Ericsson Nikola Tesla كومپانيياسىنا 6,8 ملن دوللاردى اۋدارعان. بىلتىر اقپان ايىندا بٸرتانوۆ پلاتفورمانى ٶنەركەسٸپتٸك پايدالانۋعا ەنگٸزۋ تۋرالى بۇيرىققا قول قويعان. بٸراق پلاتفورما ەلٸ ٸسكە قوسىلماعان دەيدٸ ايىپتاۋ تارابى. پروكۋرور وسىلايشا بٸرتانوۆ, ەبٸشەۆ جەنە ٶزگە تۇلعالاردىڭ ەرەكەتٸنٸڭ سالدارىنان مەملەكەتكە 1,5 ملرد تەڭگە كٶلەمٸندە شىعىن كەلدٸ دەپ سانايدى.
بۇعان دەيٸن بٸرتانوۆتىڭ ادۆوكاتى دميتريي كۋرياچەنكو تەرگەۋ ورگاندارىندا بۇرىنعى مينيستردٸڭ كٸنەسٸن دەلەلدەيتٸن بۇلتارتپاس ايعاقتار جوعىن العا تارتىپ, "تەرگەۋ ورگاندارىنىڭ ەرەكەتٸ ٸستٸ وبەكتيۆتٸ جٷرگٸزۋگە ەمەس, بٸرتانوۆتى قۋدالاۋعا باعىتتالىپ وتىر" دەپ مەلٸمدەگەن ەدٸ. ادۆوكات داۋلى پلاتفورمانىڭ جۇمىس ٸستەپ تۇرعانىن, ٸسكە پلاتفورمانى جاساعان Ericsson Nikola Tesla ٶكٸلدەرٸ, نە مەردٸگەر, نە پلاتفورمانى قابىلداعان كوميسسييا مٷشەلەرٸ تارتىلماعانىنا نازار اۋدارعان. ادۆوكات پلاتفورمانى قابىلداۋ-پايدالانۋ اكتٸسٸنە قول قويماعان بٸرتانوۆتىڭ زاڭسىز قۋدالانىپ جاتقانىن, ونىڭ ٷيقاماقتا زاڭسىز وتىرعانىن دا ايتقان.
بىلتىر قاراشادا بٸرتانوۆتىڭ "ٸرٸ كٶلەمدە قارجى جىمقىرۋ" كٷدٸگٸ بويىنشا ۇستالعانى بەلگٸلٸ بولعان. سول كەزدە بٸرقاتار جەرگٸلٸكتٸ باق ەكس-مينيستردٸڭ تسيفرلاندىرۋعا بٶلٸنگەن 526 ميلليون تەڭگە كٶلەمٸندە (1,2 ميلليون دوللار) قاراجاتتى "يەمدەندٸ" دەپ ايىپتالعانىن جازدى.
بٸرتانوۆ ۇستالعاننان كەيٸن ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە ونى قولداۋ اكتسييالارى ٶتتٸ. قولدانۋشىلار بيلٸكتەن ونى بوساتۋدى سۇراعان.
بۇعان دەيٸن ادۆوكاتى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆقا ٷندەۋ جولداپ, ەكس-مينيستردٸڭ "زاڭسىز قۋدالانۋىن" باقىلاۋىنا الۋدى ٶتٸنگەن.
50 جاستاعى ەلجان بٸرتانوۆ 2017 جىلدىڭ قاڭتارىنان 2020 جىلدىڭ ماۋسىمنىڭ سوڭىنا دەيٸن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸ قىزمەتٸن اتقارعان. ول كوروناۆيرۋسپەن اۋىرعاندار سانى كٷرت كٶبەيٸپ, اۋرۋحانالاردا ورىن جەتپەي قالعان تۇستا وتستاۆكاعا كەتكەن. ونىڭ ورنىنا الەكسەي تسوي قىزمەتكە كەلدٸ.
سەۋٸر ايىندا تەرگەۋ سوتى ونىڭ ٷيقاماق جاعدايىن جەڭٸلدەتٸپ, 8.00 بەن 19.00 ارالىعىندا قوعام مەن وتباسىنا پايدا كەلتٸرۋ ٷشٸن ٷيدەن شىعۋعا رۇقسات ەتكەن. جاقىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸ الەكسەي تسوي ونىڭ "كوممەرتسييالىق مەكەمەدە" جۇمىس ٸستەيتٸنٸن ايتقان.
