پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستاندىقتاردىڭ زەينەتاقى جيناقتارىن باسقارۋ تەرتٸبٸن ٶزگەرتەتٸن زاڭعا قول قويدى. جاڭا تالاپتارعا سەيكەس, سالىمشىلار ينۆەستيتسييالىق ستراتەگييانى ٶزدەرٸ تاڭداپ, جيناعىنىڭ قانداي بٶلٸگٸن جەكە باسقارۋشى كومپانيياعا بەرەتٸنٸن انىقتاي الادى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
مەملەكەت باسشىسى 2026 جىلعى 7 شٸلدەدە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبٸر زاڭنامالىق اكتٸلەرٸنە ەلەۋمەتتٸك زاڭنامانى جەتٸلدٸرۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى» زاڭعا قول قويدى.
قۇجاتتا زەينەتاقى جٷيەسٸنەن بٶلەك, كٶشٸ-قون, بٸلٸم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ جەنە جۇمىسپەن قامتۋ سالالارىنا قاتىستى ٶزگەرٸستەر قامتىلعان.
زەينەتاقى جيناقتارىن باسقارۋ تەرتٸبٸ ٶزگەرەدٸ
ەلەۋمەتتٸك كودەكسكە «زەينەتاقى اكتيۆتەرٸنٸڭ ينۆەستيتسييالىق پورتفەلدەرٸ» دەپ اتالاتىن جاڭا باپ ەنگٸزٸلدٸ.
وعان سەيكەس, ازاماتتار زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ بٸر بٶلٸگٸن ٶزدەرٸ تاڭداعان ينۆەستيتسييالىق پورتفەلدٸ باسقارۋشى كومپانيياعا سەنٸمگەرلٸك باسقارۋعا بەرە الادى.
جاڭا مٷمكٸندٸك:
- مٸندەتتٸ زەينەتاقى جارنالارىن اۋدارىپ جٷرگەن سالىمشىلارعا;
- مٸندەتتٸ كەسٸپتٸك زەينەتاقى جارنالارى تٶلەنەتٸن ازاماتتارعا;
- ەرٸكتٸ زەينەتاقى جارنالارىن سالۋشىلارعا;
- بجزق-دان تٶلەم الاتىن ادامدارعا بەرٸلەدٸ.
ول ٷشٸن سالىمشى بٸرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنا ٶتٸنٸش بەرٸپ, ينۆەستيتسييالىق پورتفەلدٸ باسقاراتىن كومپانييانى جەنە قاراجاتتى ورنالاستىرۋ ستراتەگيياسىن تاڭداۋى كەرەك.
سالىمشىلارعا ٷش ينۆەستيتسييالىق ستراتەگييا ۇسىنىلادى
زاڭ بويىنشا ينۆەستيتسييالىق پورتفەلدٸ باسقارۋشى كومپانييالار زەينەتاقى اكتيۆتەرٸن ورنالاستىرۋدىڭ بٸرنەشە نۇسقاسىن ۇسىنا الادى.
ولاردىڭ قاتارىندا:
- كونسەرۆاتيۆتٸ پورتفەل – تەۋەكەلٸ تٶمەن, تۇراقتىلىققا باعىتتالعان ستراتەگييا.
- تەڭگەرٸمدٸ پورتفەل – تەۋەكەل مەن ىقتيمال تابىستىڭ اراسىنداعى تەپە-تەڭدٸكتٸ كٶزدەيتٸن نۇسقا.
- تەۋەكەلٸ جوعارى پورتفەل – تابىسى كٶبٸرەك بولۋى مٷمكٸن, الايدا قارجىلىق تەۋەكەلٸ دە جوعارى ستراتەگييا.
قازاقستاندىقتار بٸر نەمەسە بٸرنەشە پورتفەلدٸ تاڭداپ, باسقارۋشى كومپانيياعا بەرٸلەتٸن زەينەتاقى جيناعىنىڭ مٶلشەرٸن ٶزدەرٸ بەلگٸلەي الادى.
ينۆەستيتسييالىق پورتفەلدەردٸ قالىپتاستىرۋ جەنە ولاردىڭ جۇمىس ٸستەۋ تەرتٸبٸن قارجى نارىعىن رەتتەيتٸن ۋەكٸلەتتٸ ورگان بەكٸتەدٸ.
جيناقتىڭ بارلىعى بٸردەن بەرٸلمەيدٸ
جاڭا تەرتٸپ زەينەتاقى جيناقتارىن ازاماتتىڭ قولىنا تٸكەلەي بەرۋدٸ بٸلدٸرمەيدٸ. قاراجات بۇرىنعىداي زەينەتاقى جٷيەسٸندە قالادى, تەك ونىڭ بەلگٸلٸ بٸر بٶلٸگٸن ينۆەستيتسييالاۋ تەسٸلٸن سالىمشى ٶزٸ تاڭدايدى.
ياعني ازامات زەينەتاقى اقشاسىن قولما-قول شەشٸپ المايدى. ول قاراجاتتى قاي باسقارۋشى كومپانييا جەنە قانداي ستراتەگييا بويىنشا ينۆەستيتسييالايتىنىن انىقتاۋعا مٷمكٸندٸك الادى.
ينۆەستيتسييادان تٷسەتٸن تابىس نارىقتاعى جاعدايعا بايلانىستى بولادى. تەۋەكەلٸ جوعارى پورتفەل مول تابىس ەكەلۋٸ مٷمكٸن, بٸراق جيناق قۇنىنىڭ تٶمەندەۋ قاۋپٸ دە بار.
قانداستار مەن قونىس اۋدارۋشىلارعا قويىلاتىن تالاپتار ٶزگەردٸ
زاڭدا قانداستار مەن قونىس اۋدارۋشىلاردى ٶڭٸرلٸك كۆوتاعا ەنگٸزۋ تەرتٸبٸنە قاتىستى تٷزەتۋلەر دە قاراستىرىلعان.
جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندار مىنا جاعدايلاردا ٶتٸنٸشتٸ قابىلداماۋى مٷمكٸن:
- قۇجاتتاردان جالعان نەمەسە قاتە مەلٸمەت انىقتالسا;
- تاڭدالعان ٶڭٸردە بوس كۆوتا بولماسا;
- ازامات بۇعان دەيٸن ٶڭٸرلٸك كۆوتاعا بٸرنەشە رەت ەنگٸزٸلگەن بولسا;
- جەكە دەرەكتەردٸ پايدالانۋعا كەلٸسٸم بەرٸلمەسە;
- ٶتٸنٸش بەرۋشٸ زاڭ تالاپتارىنا ساي كەلمەسە.
بۇدان بٶلەك, ٶڭٸرلٸك كۆوتاعا ەنگٸزۋ تۋرالى بۇرىن قابىلدانعان شەشٸمنٸڭ كٷشٸ جويىلۋى مٷمكٸن.
مۇنداي شەشٸم ازامات قونىس اۋدارۋدان ٶزٸ باس تارتسا, ٷش اي ٸشٸندە بەلگٸلەنگەن ٶڭٸرگە كەلمەسە نەمەسە كٶشٸ-قون زاڭناماسىن جٷيەلٸ تٷردە بۇزسا قابىلدانادى.
كۆوتادان شىعارىلعان ادام مەملەكەتتٸك قولداۋ الۋ قۇقىعىنان ايىرىلۋى مٷمكٸن.
كەيبٸر جۇمىس بەرۋشٸلەر سۋبسيدييا الا المايدى
زاڭ جۇمىس بەرۋشٸلەرگە مەملەكەتتٸك سۋبسيدييا بەرۋ تالاپتارىن دا كٷشەيتەدٸ.
مەملەكەتتٸك قولداۋ كٶرسەتۋدەن مىنا جاعدايلاردا باس تارتىلۋى مٷمكٸن:
- قىزمەتكەرلەردٸڭ جالاقىسى التى ايدان استام ۋاقىت تٶلەنبەسە;
- سالىق پەن مٸندەتتٸ تٶلەمدەر بويىنشا ٷش ايدان اسقان بەرەشەك بولسا;
- قۇجاتتار تولىق تاپسىرىلماسا نەمەسە ولاردىڭ مەرزٸمٸ ٶتٸپ كەتسە;
- ەڭبەك شارتتارى تۋرالى مەلٸمەت بٸرىڭعاي جٷيەگە ەنگٸزٸلمەسە;
- ۇسىنىلعان قۇجاتتار زاڭ تالاپتارىنا سەيكەس كەلمەسە.
بۇل تالاپتار مەملەكەتتٸك قارجىنىڭ ماقساتتى جۇمسالۋىن قامتاماسىز ەتۋگە جەنە سۋبسيدييا الاتىن جۇمىس بەرۋشٸلەرگە باقىلاۋدى كٷشەيتۋگە باعىتتالعان.
قازاقستاندىقتارعا نەنٸ ەسكەرۋ كەرەك?
جاڭا زاڭ سالىمشىلارعا زەينەتاقى اكتيۆتەرٸن ينۆەستيتسييالاۋ تەسٸلٸن تاڭداۋدا كٶبٸرەك ەركٸندٸك بەرەدٸ. الايدا ەر ينۆەستيتسييالىق پورتفەلدٸڭ تابىستىلىعى مەن تەۋەكەل دەڭگەيٸ ەرتٷرلٸ بولادى.
سوندىقتان ازاماتتارعا شەشٸم قابىلدار الدىندا باسقارۋشى كومپانييانىڭ كٶرسەتكٸشتەرٸن, كوميسسييالارىن, ينۆەستيتسييالىق ستراتەگيياسىن جەنە ىقتيمال تەۋەكەلدەرٸن مۇقييات زەرتتەۋ قاجەت.
