مەملەكەت باسشىنىڭ اتاپ ٶتكەنٸندەي قازاقستان ەۋرازييا قۇرلىعىندا جٷرٸپ جاتقان ٷدەرٸستەردٸڭ ورتاسىندا بولعانىن قالايدى.
ەلٸمٸزدٸڭ ەلەمنٸڭ وسى بٶلٸگٸندەگٸ ساۋدا جولدارى مەن حالىقارالىق قاتىناستاردى رەتتەۋدە اسا ماڭىزدى رٶل اتقارارىنا ايرىقشا توقتالعان توقاەۆ: "قازاقستاننىڭ بولاشاعى جارقىن بولاتىنىنا سەنٸمدٸمٸن. سول سەبەپتٸ ەلٸمدٸ ەكونوميكاسى دامىعان, وزىق ەلدەردٸڭ قاتارىنا قوسۋ ٷشٸن بار كٷش-جٸگەرٸمدٸ جۇمسايمىن.
قازاقستان وسىنداي سىرتقى ساياسات ۇستانسا, تابىسقا جەتەدٸ. بەيبٸتشٸلٸكتٸ جاقتاۋ, بارلىق ەلمەن تيٸمدٸ دوستىق قاتىناستا بولۋ بٸزدٸڭ تاريحي تاعدىرىمىزعا جازىلعان", - دەدٸ.
بۇل تاراپتا كٶرشٸلەس ەلدەرمەن اراداعى دوستىققا مەن بەرۋ قاجەت, سونىڭ ٸشٸندە قىتاي اسا ماڭىزدى رٶل اتقارادى.
"قىتاي بٸزدٸڭ سىرتقى ساياساتىمىزدا اسا ماڭىزدى رٶل اتقارادى. 2019 جىلى قىركٷيەك ايىندا مەن قىتايعا مەملەكەتتٸك ساپارمەن باردىم. بٸز قحر تٶراعاسى سي تسزينپينمەن نەتيجەلٸ كەلٸسسٶز جٷرگٸزدٸك. حالىقتارىمىزدىڭ ىنتىماقتاستىعىن نىعايتۋ ٷشٸن ەكٸ جاققا دا تيٸمدٸ ساياسات جٷرگٸزۋ جٶنٸندە ۋاعدالاستىق.
دەمەك, بٸز ەكٸ ەل اراسىنداعى ستراتەگييالىق سەرٸكتەستٸكتٸ, مەڭگٸ دوستىقتى نىعايتا تٷسۋٸمٸز كەرەك.
بۇل قازاق حالقىنىڭ مٷددەسٸنە, ناقتىراق ايتقاندا, ۇزاقمەرزٸمدٸ مٷددەسٸنە تولىق ساي كەلەدٸ. مەن وسىنداي ساياساتتى بەرٸك ۇستانۋعا نيەتتٸمٸن. جاقىن كٶرشٸمٸز – قىتايمەن اراداعى ستراتەگييالىق سەرٸكتەستٸكتٸڭ ماڭىزدى ەكەنٸ سٶزسٸز", - دەدٸ توقاەۆ وسى ورايدا.
قىتاي ەكونوميكاسى ەلەمدە ەكٸنشٸ ورىندا تۇرعانىن تٸلگە تيەك ەتكەن مەملەكەت باسشىسى تاراپتاردىڭ ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق سالاسىندا كەرەمەت نەتيجەلەرگە قول جەتكٸزگەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
"سوندىقتان مەن قىتاي ٶركەنيەتٸنٸڭ بەسٸگٸ سانالاتىن سيان قالاسىنا جاسايتىن الداعى ساپارىمنان ٷمٸتٸم مول. بٸزگە جاڭا كەلٸسٸمدەر, جاڭا مەمٸلەلەر قاجەت.
سەبەبٸ بٸز بٸر ورىندا قالىپ, نەتيجە كٷتٸپ وتىرماۋىمىز كەرەك. وسىناۋ كٷردەلٸ ەلەمدە ەكونوميكالىق بايلانىستارىمىزدى نىعايتۋعا كٷش سالۋعا تيٸسپٸز. مەن ەكٸ ەل جاستارىنىڭ ىنتىماقتاستىعى مەن دوستىق قارىم-قاتىناسىن دامىتۋعا نيەتتٸمٸن. جاس بۋىن بٸرٸن-بٸرٸ جاقسى بٸلۋٸ قاجەت", - دەدٸ پرەزيدەنت.
ايتا كەتەلٸك, بىلتىر قاڭتار ايىندا بەينەبايلانىس فورماتىندا قىتاي جەنە ورتالىق ازييا مەملەكەتتەرٸ باسشىلارىنىڭ سامميتٸ ٶتكەن ەدٸ. سودان كەيٸن اقپاندا ورتالىق ازييانىڭ تٶرت مەملەكەتٸنٸڭ باسشىسى بەيجٸڭدەگٸ قىسقى وليمپيادا ويىندارىنىڭ اشىلۋىنا قاتىسقان.
ٷستٸمٸزدەگٸ «قىتاي – ورتالىق ازييا» سامميتٸ ٶتەدٸ.
"تۇڭعىش «قىتاي – ورتالىق ازييا» سامميتٸنەن نە كٷتەسٸز?" دەگەن تٸلشٸنٸڭ ساۋالىنا توقاەۆ بىلاي دەپ جاۋاپ بەردٸ:
"سيان سامميتٸ نەتيجەلٸ بولادى دەپ ٷمٸتتەنەمٸن. قىتاي بٸزدٸڭ ايماقتا, ياعني ورتالىق ازييادا ٶتە ماڭىزدى رٶل اتقارادى. بۇلاي بولۋى زاڭدى دا.
ورتالىق ازييا ەلدەرٸندەگٸ ەرٸپتەستەرٸم قىتايمەن اراداعى قاتىناس بٸزگە تيٸمدٸ ەكەنٸنە كەلٸسەدٸ دەپ ويلايمىن. وسى ىنتىماقتاستىقتى ٸلگەرٸلەتۋگە بٸز دە بار كٷش-جٸگەرٸمٸزدٸ جۇمسايمىز".
سۇحبات بارىسىندا مەملەكەت باسشىسىنا سوڭعى جىلدارى گەوساياساتتىڭ كٷن تەرتٸبٸنەن تٷسپەي تۇرعان تايۆان تۋرالى سۇراق قويىلدى.
"جالپى, بٷكٸل ەلەم مىنا مەسەلەنٸ انىق تٷسٸنۋٸ كەرەك دەپ سانايمىز. ەكٸ قىتاي بولماۋى كەرەك. تايۆان – قىتايدىڭ بٸر بٶلٸگٸ. دەمەك, بۇۇ جارعىسىندا بەكٸتٸلگەن بارلىق مەملەكەتتەردٸڭ اۋماقتىق تۇتاستىعى تۋرالى قاعيدات مٷلتٸكسٸز ساقتالۋعا تيٸس. بۇل قاعيدات شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ جارعىسى مەن دەكلاراتسيياسىنا دا ەنگٸزٸلدٸ.
سوندىقتان تاعى دا قايتالاپ ايتامىن, بٸز ٷشٸن تايۆان – قىتايدىڭ بٸر بٶلٸگٸ. بۇل انىق. وعان ەشقانداي شٷبە كەلتٸرمەيمٸز"
- دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
سۇحباتتىڭ سوڭىندا شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ ەلەۋەتٸ سٶز بولىپ, قىتاي تٸلشٸسٸ بيىل شىۇ-عا تٶراعالىق مٸندەتٸن قازاقستان قابىلداپ الارىن ەسكە سالدى.
شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ – كەلەشەگٸنەن كٶپ نەتيجە كٷتتٸرەتٸن, ٶتە ىقپالدى ۇيىم ەكەنٸن مەلٸم ەتكەن پرەزيدەنت توقاەۆ ۇيىم قۇرىلعان كەزدەن باستاپ وعان قىتايدىڭ زور قولداۋ كٶرسەتٸپ جاتقانىن نازارعا الدى.
"شىۇ ٶز قىزمەتٸن 1996 جىلى شانحايدا باستادى. قازاقستاننىڭ سىرتقى ٸستەر مينيسترٸ رەتٸندە ۇيىمنىڭ جۇمىسىن باستاۋ رەسٸمٸنە قاتىستىم.
ياعني, شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ قىزمەتٸنە قۇرىلعان سەتتەن باستاپ اتسالىسقانىمدى ماقتان تۇتامىن.
ەرينە, قازاقستان ۇيىمنىڭ كەلەشەك تٶراعاسى جەنە وسى ۇيىمعا مٷشە ەلدەر سامميتٸن ۇيىمداستىرۋشى مەملەكەت رەتٸندە شىۇ-نىڭ ەلەۋەتٸن ارتتىرۋ ٷشٸن قولدان كەلگەننٸڭ بەرٸن جاسايدى. بۇعان دەيٸن ايتقانىمداي, بۇل ۇيىم – ەلەمدە ٶتە تانىمال ەرٸ ىقپالدى", - دەدٸ ول.
