قازاقستاننىڭ ەۋرازييالىق وداق پەن ۇقشۇ قاتارىنان شىقسام دەگەن ۇمتىلىسى كرەملدٸڭ كٶڭٸلٸنە كٸربٸڭ ۇيالاتۋى مٷمكٸن. رەسەي مۇنى «ايىرىلسار دوس ەردٸڭ ارتقى قاسىن سۇرايدىعا» بالاپ, كەلەسٸ كەزەكتە قازاقستانعا شٷيلٸگۋٸ عاجاپ ەمەس.
بۇل تۋرالى ساياساتتانۋشى دوسىم سەتپاەۆ ايتتى دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ساراپشىنىڭ پٸكٸرٸنشە, اقوردا وسىدان قورقادى. رەسەيمەن ارازدىقتىڭ سوڭى ۇرىس-كەرٸس پەن ايعاي-شۋعا ۇلاسۋىنان قاۋٸپتەنەدٸ.
توقاەۆتىڭ كٷنٸ كەشەگٸ سۇحباتى دا وسى ستسەنارييدٸڭ الدىن-الۋ ٷشٸن, سوڭعى كەزدەرٸ كٶرشٸسٸنە قاتىستى كٷدٸگٸ قويۋلانا تٷسكەن كرەملدٸڭ كٶڭٸلٸن اۋلاۋ ٷشٸن جاسالعان امال-ايلا.
«رەسەي-24» ارناسىنا كٶلەمدٸ سۇحبات بەرگەن مەملەكەت باسشىسى «قازاقستاننىڭ ەۋرازييالىق وداق پەن ۇقشۇ قاتارىنان شىعۋعا تالپىنبايتىنىن» مەلٸمدەگەن ەدٸ.
«ەكس-پرەزيدەنت نازارباەۆ ەلدٸ رەسەيدٸڭ قاقپانىنا تٷسٸرٸپ كەتتٸ. قۇي باتپاققا باتىرىپ, تىعىرىققا تٸرەپ كەتتٸ. قازاقستان «ورىس ەلەمٸ» دەيتٸن ايۋدىڭ اپانىنا ٶزٸ بارىپ تٷستٸ. توقاەۆ وسى تۇزاقتان قۇتىلار جول تابا الماي ەۋرەلەنٸپ جٷر. رەسەيدٸڭ ۋىسىنان شىعۋعا تالپىنار بولسا, كرەملمەن بەت جىرتىسۋعا تۋرا كەلەدٸ. اقوردا اشىق كەتٸسۋگە ەزٸر ەمەس.
قازٸر قولدان كەلەرٸ مەسكەۋمەن كەلٸسسٶز جٷرگٸزەتٸن قازاقستاندىق ديپلوماتتاردىڭ ساپالىق قۇرامىن شىڭداۋ. انتيرەسەيلٸك سانكتسييالاردىڭ شالىعى بٸزگە دە تيٸپ كەتپەيتٸندەي, ەلدٸڭ ۇلتتىق مٷددەسٸن جاتا-جاستانا قورعايتىن «كەلٸسسٶزشٸلەر» كومانداسىن جاساقتار بولساق, مۇنىڭ ٶزٸ جارىم-جارتىلاي جەڭٸس», – دەيدٸ سەتپاەۆ.
بٸراق, مۇندا دا بارىنشا ساقتىق كەرەك. ەر قادامىڭدى جەتٸ رەت ٶلشەپ, بٸر رەت كەسكەن جٶن. وداقتاسىنىڭ ەربٸر ەرەكەتٸنەن استار ٸزدەيتٸن كرەملدٸڭ كٷدٸگٸن كٷشەيتپەۋ ٷشٸن تٸزگٸن تارتاتىن, توقتايتىن جەرٸڭدٸ بٸلۋگە تيٸسسٸڭ. قازاقستان «ەكٸ تٷيەنٸڭ ورتاسىندا شىبىن ٶلەدٸنٸڭ» كەبٸن كيمەۋٸ قاجەت.
كرەمل كٶسەمٸ قازاقستاننىڭ باتىستىڭ قۇندىلىقتارىن قابىلداپ, دەموكراتيياعا بەت بۇرعانىن كٶرٸپ, بٸلٸپ وتىر. سانكتسييالار بٷگٸن, ەرتەڭ الىنبايدى. كەرٸسٸنشە, كٷشەيە تٷسەدٸ. «ورىس ەلەمٸنٸڭ» ٶرٸسٸ تارىلعان سايىن, پۋتيننٸڭ پارانوياسى اسقىنىپ, اق ورداعا بەيتاراپ پوزيتسييا ۇستانۋ قيىنداي تٷسەدٸ.
سٶي دەگەن سەتپاەۆ:
«توقاەۆ كەشەگٸ سۇحباتىندا ستسيللا مەن حاريبدانى مىسالعا كەلتٸردٸ. گرەكتٸڭ ەجەلگٸ اڭىزىن ەسكە تٷسٸرگەن بولساڭىز, ستسيللامەن شايقاستا وديسسەي جاساعىنىڭ تەڭ جارتىسىنان ايىرىلعان ەدٸ. تەڭٸز قۇبىجىعى وديسسەي ساربازدارىن شايناماي جۇتقان ەدٸ...
قازاقستان پرەزيدەنتٸ ارنايى قاتىسقان پەتەربور ەكونوميكالىق فورۋمىنىڭ اتاۋى دا («جاڭا ەلەم – جاڭا مٷمكٸندٸكتەر») رەسەي اگرەسسيياسىنىڭ ۋكراينامەن تولاستامايتىنىن اڭعارتىپ تۇرعانداي. «ورىس ەلەمٸ» بەتپەردەسٸن سىپىرىپ تاستادى. وتىز جىل بويى ٸشتەن تىنىپ كەلگەن ورىس شوۆينيزمٸ پۋتيننٸڭ تۇسىندا قايتادان باس كٶتەردٸ.
مەسكەۋ كيەۆپەن شەكتەلمەيدٸ. پۋتيننٸڭ ارانى اشىلىپ كەتتٸ. قىزىل يمپەرييانى تٸرٸلتۋدٸ كٶكسەيتٸن رەسەي بٸر كەزدەرٸ سوۆەت ٷكٸمەتٸنٸڭ قۇرامىندا بولعان كەز-كەلگەن ەلگە تۇتقيىلدان باسىپ كٸرۋٸ, شاپقىنشىلىق جاساۋى مٷمكٸن.
كرەمل مۇنى «تاريحي تۇرعىدان ورىس حالقىنا تيەسٸلٸ اۋماقتى كەرٸ قايتارۋ» دەپ اتاپ, استامشىل, سۇعاناق ساياساتىن اقتاپ الۋدىڭ ٷگٸت-ناسيحاتىن جٷرگٸزەدٸ. بٶگدە ەلگە تۇمسىق تىعۋ رەسەي ٷشٸن, ورىس حالقى ٷشٸن تاڭسىق ەمەس. ورتا عاسىردىڭ ٶلشەمٸمەن ويلايتىن اۋديتورييانىڭ ايىزىن قاندىرۋ ٷشٸن پۋتين ەلٸ نەبٸر سۇمدىققا بارادى.
الدىمەن گرۋزييا, كەيٸن ۋكراينا, مولدوۆا... وسى وتىز جىلدا تٶڭٸرەگٸندەگٸ كٶرشٸ-قولاڭعا قىرعيداي تيدٸ. «ورىس ەلەمٸنٸڭ» بۇعاۋىنان بوساعىسى كەلگەن ەلدەر رەسەي اگرەسسيياسىنا ۇشىرادى», – دەيدٸ.
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا قازاقستان بيلٸگٸ بۇل جاعدايدان ساباق العان, سول سەبەپتٸ دە كرەملمەن قىرعي-قاباق بولعاندى قالامايدى. دەسە دە, پۋتيننٸڭ باسقىنشى ساياساتىن تەجەپ, بەتٸن قايتاراتىن كەڭٸستٸك, كٷش بار. ول – تٷركٸ ەلەمٸ, تٷركٸ ٶركەنيەتٸ.
ايماقتاعى گەوساياسي بالانستى ساقتاۋعا اقوردا تٷركٸ ەلدەرٸن, سونىڭ ٸشٸندە انكاراعا ارقا سٷيەۋٸ كەرەك. تٷركٸ ەلدەرٸمەن اراداعى ەكونوميكالىق ھەم ەسكەري-ساياسي ەرٸپتەستٸكتٸ جەدەلدەتٸپ جەتٸلدٸرۋ قاجەت.
«ورتا ازييا ەلدەرٸ بٸر جۇدىرىققا جۇمىلعاندا عانا رەسەيدٸڭ اگرەسسيياسىنا تٶتەپ بەرەتٸن يممۋنيتەت قالىپتاسادى», – دەيدٸ سەتپاەۆ.
ەزٸرلەگەن, دۋمان بىقاي
