Dalanews: توعجان حانىم, جاڭادان قۇرىپ جاتقان بولاشاق پارتيياڭىز قۇتتى بولسىن! حاق – دەپ ات بەرٸپسٸزدەر. ەڭگٸمەنٸ وسىدان باستاساق. حاق دەگەن قىسقارتىلعان سٶز بە, ەلدە شىندىق ۇعىمىنىڭ بالاماسى ما?
ت.قوجاليەۆا: حاق دەگەن قازاقتىڭ ەجەلدەن بەرٸ كەلە جاتقان تٶل سٶزٸ. حاق – شىندىق, اقيقات, ادالدىق دەگەن سيياقتى ەرتٷرلٸ بالاماسى بار سٶز عوي. ال قازٸر بٸزدٸڭ ەلٸمٸزگە نە جەتپەيدٸ?
مەنٸڭ ٶز ويىم, بٸزگە شىندىق جەتٸسپەيدٸ. سوندىقتان, حاق-تىڭ – «حالىققا ادال قىزمەت» دەگەن ماعىناسى بار.
Dalanews: پارتييانىڭ باعىت-باعدارى قالاي? ماقسات-مٷددەسٸ نە? قۇرامىندا كٸمدەر بار? ەدەتتە, بٸزدٸڭ پارتييالاردىڭ بٸرەۋٸ كەسٸپكەرلەردٸڭ مٷددەسٸن قورعايدى. ەكٸنشٸسٸ – ەكولوگييانىڭ جاناشىرى. ەندٸ بٸرەۋلەرٸ وپپوزيتسييادا جٷر دەگەندەي...
ت.قوجاليەۆا: نەگٸزگٸ باعىت-باعدارىمىز بەن ماقسات-مٷددەمٸز ايقىن. دەل قازٸرگٸ جاعدايدا مەملەكەتٸمٸز قايتا قۇرۋدى قاجەت ەتٸپ تۇر. مەملەكەتتٸ قايتا قۇرۋ ٷشٸن بٸرٸنشٸ كونستيتۋتسييا دۇرىس جۇمىس ٸستەۋٸ كەرەك.
ەكٸنشٸ – بارلىق ازاماتتاردىڭ قۇقى بٸردەي بولۋ كەرەك. جاسىراتىنى جوق, قازٸر بٸزدٸڭ ەلدە شەنەۋنٸكتەردٸڭ ٶز زاڭى بار. سودان كەيٸن پارتييا قاتارىندا بولماساڭ, نە مەجٸلٸسكە, نە مەسليحاتقا كٸرە المايسىڭ. بۇل ەكەۋٸنە كٸرە الماساڭ, مەملەكەتتٸڭ زاڭ-جوبالارىنا ارالاسا المايسىڭ.
مٸنە, بٸزدٸڭ مەملەكەتتە زاڭعا باعىنبايتىن, قۇقىعى بٶلەك وسىنداي توپتار بار. بۇل مەملەكەت ساياساتىنا دا, زاڭىنا دا جات نەرسە. قازاقستاندا بارلىق ازاماتتاردىڭ قۇقى بٸردەي بولۋى كەرەك.
بٸزدٸڭ پارتييانىڭ قۇرامىنا كەلٸپ جاتقاندار جاڭاشا ويلايتىن ادامدار. ولار – جاستار, ولار – جاسى الپىسقا جاقىنداعان, ٶمٸردەن كٶرگەنٸ كٶپ, تەجٸريبەسٸ مول ازاماتتار.
بٸزدٸڭ ۇستانىم: باسقا پارتييالاردى جامانداۋ ەمەس. نەمەسە ەسكٸنٸ داتتاپ, جاڭانى ماقتاۋ ەمەس. بۇرىنعىنى جاماعاندا ەشنەرسە ٶزگەرمەيدٸ. سوندىقتان بٸز ەسكٸ جٷيەگە «ٷتٸر» قويىپ, جاڭا جولعا «لەپ» بەلگٸ قويعىمىز كەلەدٸ.
قازٸر بٸر قىزىعى, جۇرت ٶتكەن تاريحىمىزدى, باسىپ ٶتكەن جىلىمىزدى جاپپاي جامانداۋعا كٶشتٸ. ونى جامانداعاننان نە ٶزگەرەدٸ? ەشنەرسە ٶزگەرمەيدٸ. سول ٷشٸن بٸز بارىمىزدى باعالاي وتىرىپ, العا قادام باسۋىمىز كەرەك.
Dalanews: ٶتكەن جولدىڭ كەمشٸلٸگٸن ايتپاساق, بولاشاعىمىز بۇلىڭعىر بولماي ما?
ت.قوجاليەۆا: بۇل جەردەگٸ مەنٸڭ ايتايىن دەگەنٸم مىناۋ ەدٸ: ساياساتكەرلەر نەمەسە زييالى قاۋىم بولسىن, بەرٸ ەلٸمٸزدٸڭ جاعدايىن باسقا مەملەكەتتەرمەن سالىستىرىپ قارايدى. بۇرىن دامىعان ەۋروپامەن سالىستىراتىنبىز. سوڭعى جىلدارى ٶزبەكستانمەن سالىستىراتىن بولدىق ٶزٸمٸزدٸ. ٶزبەكستاندا ٶمٸر سٷرۋ جايلى, جەڭٸل ەكەن, ەكونوميكاسى ٶرلەپ جاتىر دەپ قىزىعا, قىزعانا قاراپ جٷرمٸز. تٸپتٸ جاستارىمىز ەۋروپانىڭ قاي ەلٸنە كٶشٸپ كەتسەك ەكەن دەيتٸن بولدى. ول قۇپييا ەمەس.
الايدا بٸزدٸڭ مەملەكەتتە بەرٸ بار. جەرٸمٸز كەڭ. جەر استى بايلىعىمىز مول. مۇناي مەن گاز, ۋران, التىن مەن كٶمٸردٸڭ ەڭ باي قورى بٸزدٸڭ مەملەكەتتە عانا بار. مال شارۋاشىلىعىنا دا, ەگٸن شارۋاشىلىعىنا دا قولايلى اۋا رايىمىز, جەر جاعدايىمىز جەتكٸلٸكتٸ.
سولاي بولا تۇرا, مەملەكەتتٸ, حالىقتى وسىنداي جاعدايعا جەتكٸزدٸك. وعان بيلٸكتٸ كٸنەلايتىنىمىز انىق. بٸراق حالىق بەرٸنە نەمقۇرايدىلىقپەن قارايدى.
سايلاۋعا دا, باسقاعا دا جاۋاپكەرشٸلٸكپەن قارامايمىز. «مەنٸڭ داۋىسىمسىز دا سايلاۋ ٶتەدٸ» دەپ, سايلاۋعا بارمايمىز. بيلٸكتٸڭ شىعارىپ جاتقان زاڭىنا ارالاسپايمىز, ٶز پٸكٸرٸمٸزدٸ ايتپايمىز. قىسقاسى, الدىمەن كٸنە ٶزٸمٸزدەن...
بٸز كەسٸپكەرلەردٸڭ نەمەسە ەكولوگييانىڭ جاناشىرى ەمەسپٸز. ەۋروپاداعى سيياقتى گەيلەردٸڭ دە تۋىن كٶتەرمەيمٸز. بٸز ولار سيياقتى ناقتى بٸر سالامەن عانا شەكتەلمەيمٸز. بٸزدٸڭ باعىت تا, ماقساتىمىز دا جالپى قوعامدى ٶزگەرتۋ, جٷيەنٸ ٶزگەرتۋ.
Dalanews: حاق كٸمنٸڭ جوباسى ەكەن دەگەن ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ وقىرماندار سۇراعىن دا قويا كەتەيٸن...
ت.قوجاليەۆا: بٸز ەشكٸمنٸڭ جوباسى ەمەسپٸز. جۇرتتىڭ الدىندا اناۋمىز-مىناۋمىز دەپ اقتالۋعا دا تىرىسپايمىز. بٸزدٸڭ ارتىمىزدا تۇرعاندار جاڭاشا ويلايتىن, كٶزٸ اشىق, كٶكٸرەگٸ وياۋ ازاماتتار. بٸرەۋلەر: «بۇلاردىڭ ارتىندا بەكبولات تٸلەۋحانوۆ تۇر نەمەسە سەلەفيتتەر بار ەكەن» – دەپ, ەرتٷرلٸ ەڭگٸمە تاراتىپ جٷر. بەرٸ بوس سٶز.
تٸلەۋحانوۆ – مەنٸڭ قايناعام. ياعني ول كٸسٸ مەنٸڭ قايىن اتامنىڭ تۋعان ٸنٸسٸ. بەكبولات اعانىڭ باعىتى, كٶزقاراسى مٷلدە باسقا. بٸراق ول كٸسٸنٸڭ الدىن كەسٸپ ٶتپەيمٸن. قازاقتىڭ سالت-دەستٷرٸ بويىنشا كەزدەسكەندە يٸلٸپ سەلەم سالاتىن جالعىز كەلٸنمٸن.
Dalanews: پارتييا قۇرۋ ٷي تٸگۋ ەمەس قوي. جوعارعى جاقتان رۇقسات الۋ, تٸركەتۋ, قارجى-قاراجاتىن شەشۋ كەرەك دەگەندەي. مۇنىڭ بەرٸنٸڭ «باتاسىن» العان بولساڭىزدار, ارتىق-كەم ەرەكەت ەتە المايتىن, كٶپ پارتييانىڭ بٸرٸ بولىپ قالمايسىزدار ما?
ت.قوجاليەۆا: پارتييا قۇرۋ دەگەن وڭاي جۇمىس ەمەس ەكەن. بۇرىنعى تەرتٸپ بويىنشا 10 ادامنان تۇراتىن باستاماشىل توپپەن بارىپ, پارتييانى تٸركەتۋگە رۇقسات الۋعا بولاتىن ەدٸ. قازٸر ولاي ەمەس.
بيىل, 26 شٸلدەدەن باستاپ تەرتٸبٸ ٶزگەرٸپتٸ. باستاماشىل توپتىڭ ٶزٸنە مىڭ ادامنىڭ قولى كەرەك ەكەن. سوندا عانا پارتييانى تٸركەتۋگە رۇقسات الاسىڭ. ارى قاراي نە بولاتىنىن بٸلمەيمٸز. بۇرىنعىداي 60 مىڭ ادام ەمەس, 3 مىڭ اداممەن پارتييا قۇرۋعا بولادى دەگەندٸ ەستٸپ جاتىرمىز. 2 مىڭ اداممەن قۇرىلتاي ٶتكٸزۋ كەرەك. كٶرەمٸز. بٸراق قيىن ەكەن دەپ قاراپ وتىرمايمىز عوي. جۇمىس ٸستەپ جاتىرمىز. پارتييامىز تٸركەلمەي قالعان كٷننٸڭ ٶزٸندە, بٸز «حاق قوعامدىق قورى» بولىپ جۇمىس ٸستەي بەرەمٸز.
Dalanews: سوڭعى جىلدارى قوعامدىق ۇيىم قۇراتىندار, پارتييا نەمەسە باسقا دا ۇيىمدى تٸركەتٸپ, جۇمىس ٸستەپ جٷرگەندەردٸڭ ەرەكەتٸ «بيزنەسكە» اينالىپ كەتكەن سيياقتى. مەسەلەن, بيلٸكتەن تاپسىرىس الادى, سول اقشامەن جىلىنا بٸر-ەكٸ رەت جينالىس ٶتكٸزٸپ قويادى. سايلاۋ نەمەسە باسقا دا ساياسي ناۋقان كەزدەرٸندە عانا باس كٶتەرٸپ, پايدا بولا قالادى. سودان كەيٸن جوق بوپ كەتەدٸ دەگەندەي...
ت.قوجاليەۆا: بٸزدٸڭ ماقسات پارلامەنتكە بارۋ ەمەس نەمەسە پارتييا ارقىلى اقشا تابۋ دەگەن مۇراتىمىز جوق. ٶيتكەنٸ ٶز باسىم اقشاعا تەۋەلدٸ ادام ەمەسپٸن. بيزنەس سالاسىندا ٷلكەن جەتٸستٸكتەرگە جەتكەن جانمىن. بيىل 47 جاستامىن. 39 جاسىمدا تۇرمىس قۇردىم. بٸر قىزىم بار. 39 جاسقا دەيٸن بٸراز بەلەستٸ باعىندىرعان ەيەلمٸن. ەكٸ ەلدە: قازاقستان مەن رەسەيدە توپ-مەنەدجەر بولدىم.
دٷنيەگە ەيگٸلٸ «اليانس» كومپانيياسىنىڭ توپ-مەنەدجەرٸ بولعام. رەسەيدە 11 جىل جۇمىس ٸستەدٸم. كٷيەۋگە شىققاندا وي-ٶرٸسٸم دامىعان, بٸراز بەلەستەردٸ باعىندىرعان, تەجٸريبەلٸ, جان-جاقتى تولىققان ادام بولدىم. 26 جاسىمنان بەرٸ قوعامدىق جۇمىستارعا بەلسەندٸ ارالاسىپ كەلەمٸن. بيزنەستە عانا ەمەس, ساياساتتا دا تەجٸريبەم مول. سوندىقتان بٸزدٸڭ پارتييا قۇرۋداعى مٷددەمٸز – ۇساق-تٷيەك تيىن-تەبەن نەمەسە بايانسىز اتاق-ابىروي ەمەس.
ەڭگٸمەلەسكەن جۇقامىر شٶكە
