بۇۇ مەلٸمەتٸنشە, بٷگٸندە 2,2 ميلليارد ادام تازا اۋىز سۋعا قول جەتكٸزە الماي وتىر. قاۋٸپسٸز سۋ مەن سانيتاريياعا قول جەتكٸزۋ جەنە تۇششى سۋ ەكوجٷيەلەرٸن ۇتىمدى پايدالانۋ ادام دەنساۋلىعى, ەكولوگييالىق تۇراقتىلىق پەن ەكونوميكالىق ٶركەندەۋ ٷشٸن ٷلكەن ماڭىزعا يە. بۇۇ-نىڭ دٷنيەجٷزٸلٸك قورشاعان ورتا مەن دامۋ كوميسسيياسى «بٸزدٸڭ جالپى بولاشاعىمىز» اتتى ەسەبٸندە «قورشاعان ورتا ٷشٸن قاۋٸپسٸز جولدا ەكونوميكالىق دەۋٸرگە» اياق باسۋعا شاقىردى.العاش رەت «تۇراقتى دامۋ» كونتسەپتسيياسى ۇسىنىلدى. «تۇراقتى دامۋ ماقساتتارى» – قازٸرگٸ ۋاقىتتىڭ قاجەتتٸلٸگٸن قامتاماسىز ەتە وتىرىپ, بولاشاق ۇرپاقتاردىڭ ٶزٸنٸڭ قاجەتتٸلٸكتەرٸن قامتاماسىز ەتۋٸنە قاۋٸپ تۋعىزبايتىن دامۋ.تۇراقتى دامۋ ماقساتتارىنىڭ 6 ماقساتى «تازا سۋ جەنە سانيتارييا» ەكەنٸ بەرٸمٸزگە بەلگٸلٸ. ساراپشىلار ەلدٸڭ ەكولوگييالىق جاعدايى مەن ۇلتتىڭ ەلەۋمەتتٸك ەل-اۋقاتى سۋدى ورىندى تۇتىنۋعا تٸكەلەي بايلانىستى ەكەنٸن ايتادى. ورتالىق ازييانىڭ باسقا رەسپۋبليكالارىمەن سالىستىرعاندا قازاقستان سۋدى ەڭ كٶپ تۇتىناتىن ەلدەر قاتارىنا كٸرەدٸ. قازاقستان جان باسىنا شاققانداعى سۋدى تۇتىنۋ بويىنشا ەلەمدە 11-ورىندا. رەسپۋبليكا بويىنشا تەۋلٸكتٸك نورما 3,5 مىڭ ليتر. دەرەكتەرگە سەيكەس, قازاقستانداعى تازا سۋدىڭ قورى 539 تەكشە شاقىرىمدى قۇرايدى. مۇنىڭ 190 تەكشە شاقىرىمى ەل اۋماعىنداعى كٶلدەردە, 95 تەكشە شاقىرىمى سۋ قويمالارىندا, 101 تەكشە شاقىرىمى ٶزەندەردە, 95 تەكشە شاقىرىمى جەر استىندا, 58 تەكشە شاقىرىمى تاۋلار باسىنداعى مۇزداقتاردا شوعىرلانعان. ەلٸمٸزگە سىرتتان كەلەتٸن سۋلار نەگٸزٸنەن ٶزەندەر ارقىلى قالىپتاسادى.
عالىمداردىڭ زەرتتەۋٸنشە 2025 جىلعا قاراي سۋ تاپشىلىعىن كٶرەتٸن ادامداردىڭ سانى 5,5 ميللياردقا دەيٸن ٶسەدٸ دەپ بولجاۋدا. بۇل – ەلەم حالقىنىڭ ٷشتەن ەكٸ بٶلٸگٸ اۋىز سۋعا زەرۋ بولادى دەگەن سٶز.
سوڭعى جىلدارى جەر بەتٸندەگٸ حالىق سانىنىڭ كٶبەيۋٸمەن ەلەمدە سۋ تۇتىنۋ كٶلەمٸ دە ۇلعايعان.قازاقستانداعى سۋدىڭ بار-جوقتىعىنان ونىڭ لاستانۋى كٶبٸرەك الاڭداتادى. بۇل – پروبلەما جەنە سولاي بولىپ قالا بەرمەك. سەبەبٸ كٶپتەگەن سالالاردا, ەسٸرەسە تاۋ-كەن ٶندٸرۋ جەنە كارەرلەردٸ قازۋ ٸسٸندە سۋدى شيكٸزات رەتٸندە نەمەسە سوڭعى ٶنٸمدٸ سۇيىلتۋ ٷشٸن پايدالانادى. قولدانىلعان سۋ قايتادان ٶزەندەرگە جٸبەرٸلەدٸ, ال لاستانعان سۋدى سٷزٸپ, قالپىنا كەلتٸرۋ ٶتە قيىن. سوندىقتان كليماتتىڭ ٶزگەرۋٸنەن, سۋدىڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸنەن جەنە باسقالار مەسەلەلەردەن گٶرٸ سۋدىڭ ساپاسى, مەنٸڭ ويىمشا, ماڭىزدىراق, ٶيتكەنٸ بۇل سۋ ٷيمٸزگە جەتەدٸ. سونىڭ سالدارىنان سۋمەن قامتۋ جەنە سانيتارييا سالاسىنداعى پروبلەمالاردان تۋىندايتىن ديارەيالىق اۋرۋلاردىڭ كەسٸرٸنەن مىڭنان استام بالا قايتىس بولادى.
سۋدىڭ باستاپقى ساپاسىن قالپىنا كەلتٸرۋ ٷشٸن كٶپ قاراجات قاجەت. ونىڭ باعاسى تىم جوعارى. ادام قىزمەتٸنٸڭ نەتيجەسٸندە پايدا بولعان اعىندى سۋلاردىڭ 80 پايىزدان استامى ٶزەندەرگە نەمەسە تەڭٸزدەرگە تازارتىلماي اعىزىلادى. سۋعا قاتىستى ساقتىق شارالارىن قابىلداۋ ٷشٸن ٶندٸرٸس ورىندارعا قاتاڭ ەرەجەلەر قولدانىلۋى قاجەت. جوعارىدا اتالعان جايتتاردى ەسكەرە وتىرا,تۇراقتى دامۋ ماقساتتارى اياسىندا ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دىڭ زاڭ فاكۋلتەتٸ ازاماتتىق قۇقىق جەنە ازاماتتىق ٸس جٷرگٸزۋ,ەڭبەك قۇقىعى كافەدراسى وقىتۋشىلار قۇرامى مەن ستۋدەنتتەر اراسىندا دٶڭگەلەك ٷستەل,پٸكٸرتالاس سايىستارى,تٷرلٸ اكتسييالار ٶتكٸزۋدە.ەلٸمٸزدە ورىن العان ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸ شەشۋگە بٸزدە ٶز تاراپىمىزدان ٷلەس قوسۋدامىز.
ٶمٸرتاي روزا
ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دىڭ زاڭ فاكۋلتەتٸ ازاماتتىق قۇقىق جەنە ازاماتتىق ٸس جٷرگٸزۋ,ەڭبەك قۇقىعى كافەدراسىنىڭ اعا وقىتۋشىسى,ز.ع.ك. ادۆوكات
ابيكەنوۆ ا.ا
ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دىڭ زاڭ فاكۋلتەتٸ ازاماتتىق قۇقىق جەنە ازاماتتىق ٸس جٷرگٸزۋ,ەڭبەك قۇقىعى كافەدراسىنىڭ دوتسەنتٸ,ز.ع.ك.
