تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ ەلەڭ-الاڭ شاعىندا قازاقستان حالقى ەلباسىن تاڭداۋدا قاتەلەسكەن جوق. بەلكٸم, اللانىڭ ٶزٸ كەزٸندە زوبالاڭدى كٶپ كٶرگەن قازاق ەلٸنە وڭ كٶزٸمەن قاراعان شىعار. الاساپىرانى مول جيىرماسىنشى عاسىردىڭ سوڭعى ون جىلى ەلەم ساحناسىنا نۇرسۇلتان نازارباەۆ سىندى ويىنا قارىمى, بويىنا ارىنى جاراسقان, سٶزٸ مەن ٸسٸ ەركەز ٷيلەسكەن, قيىن كەزدەردە قييالاپ جٷرٸپ جول تابار, باتىسقا دا, شىعىسقا دا مەمٸلەگەرلٸك پەن كەلٸسٸمنٸڭ التىن كٶپٸرٸن ورناتا بٸلگەن اسا كٶرنەكتٸ ساياسي تۇلعانى بەردٸ. تۇلعا ۋاقىت پەن زامانا قالىپتاستىرعان كٷرەس مايدانىندا شىنىقتى. يمپەرييالىق مٷددەلەردٸڭ الامانىنا اينالۋ قاۋپٸ الاڭداتقان, ۇلتتىق قۇرامى دا الاشۇبار, دٸني نانىم-سەنٸمٸ دە دٷدەمال, ٶندٸرٸسٸ مەن شارۋاشىلىعى دا ورتالىققا بايلانعان بايتاق جەر, باي ٶلكەگە كٶزٸنٸڭ سۇعى تٷسپەگەن, كاپيتالىنا قونىس ەتكٸسٸ كەلمەگەن ەل جوق دەسە دە بولادى. شەكاراسى اشىق-شاشىق, سەمەي دەيتٸن ەلەم جۇرتشىلىعىنا ٷرەي مەن ساقتىق ۇيالاتار كٷش پەن قۇدٸرەتتٸڭ وشاعى تاعى بار, بٸراق ونىڭ دا تٸزگٸنٸ بۇرىنعى ورتالىق قولىندا تۇرعان ەلدە ەگەمەندٸك جارييالاۋ تەۋەكەلدٸڭ تەۋەكەلٸ ەدٸ.
ن.نازارباەۆ تاريح تولقىنىندا تۇلعا بولىپ تانىلىپ, ۋاقىت ۇسىنار تۇعىرعا قوندى. 1991 جىلدىڭ 1-جەلتوقسانىندا تۇڭعىش رەت قازاقستان پرەزيدەنتٸن جالپىحالىقتىق سايلاۋ ٶتتٸ. سايلاۋ نەتيجەسٸندە نۇرسۇلتان نازارباەۆ جەڭٸمپاز بولىپ تانىلدى. وسىندايدا اسىلدى اينىتپاي تانيتىن حالقىمىزدىڭ دانالىعىنا قالاي باس يمەيسٸڭ. ۇلى دالا قىسقا مەرزٸم ٸشٸندە ەلەمنٸڭ تٷكپٸر-تٷكپٸرٸنە “قازاقستان” دەگەن اتاۋمەن كەڭ تانىلدى. قيمىلى مەن سٶزٸ قاتار جٷرەتٸن ن.نازارباەۆ ساياساتى مەن ۇستانىمدارى قازاق ەلٸن كەڭەستٸك يدەولوگييا قۇرساۋىنان تەز الىپ شىعىپ, ەلەمدٸك قارىم-قاتىناس ايدىنىندا قانات قاعۋىنا جاعداي جاسادى.
شٷكٸر, وسى جىلدار ٸشٸندە قازاق ەلٸ ٶزٸنٸڭ وڭ-سولىن تانىدى, ەتەك جەڭٸن جينادى. عاسىرلار بويى ارمان بولعان ۇلى ٸستەر وسى كٷنٸ جٷزەگە اسۋدا. ەلدٸڭ ەل-اۋقاتىن كٶتەرٸپ, تٶل مەدەنيەتٸمٸز بەن سالت-دەستٷرٸمٸزدٸ, مەملەكەتتٸك تٸلدٸ جاڭعىرتۋ جولىندا قىرۋار جۇمىستار اتقارىلدى, اتقارىلىپ تا جاتىر. قازاقستان تەۋەلسٸزدٸك جىلدارى ەكونوميكالىق, ەلەۋمەتتٸك قۋاتتى رەفورمالاردى جەدەل دە تيٸمدٸ ٸسكە قوسىپ, قاي سالادا دا تمد ەلدەرٸ ٸشٸندە كٶشباسشى اتاندى. حالىقارالىق قاۋىمداستىق قازاقستاندى ورتازييالىق كٶشباسشى, شىنايى ەرٸپتەس, تاتۋ كٶرشٸ, تاعىلىمدى دوس رەتٸندە تانيدى. بۇۇ, ەقىۇ, شىۇ, يكۇ سيياقتى كٶپتەگەن حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ مٷشەسٸ ياكي قۇرىلتايشىسى رەتٸندە ەلٸمٸزدٸڭ اتى جيٸ اتالاتىن بولدى.
وسىنىڭ بارلىعى دا تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ ارقاسىندا قول جەتكٸزگەن جەتٸستٸكتەرٸمٸز. ٶز كەزەگٸندە وسى مەملەكەتتٸڭ كٶك تۋىن بيٸكتەتە تٷسۋ مٸندەتٸ ەربٸر قازاقستان ازاماتىنا تاعدىر سىيلاعان ۇلى باقىت دەسەك تە بولادى. ال باقىت ەلباسى ايتقانداي, «باعالاي بٸلگەننٸڭ باسىندا تۇرادى».
تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ نەگٸزگٸ تٸرەگٸ – مەملەكەت ٸشٸندەگٸ تۇراقتىلىق. وسىناۋ 26 جىلدا كٶپ ەتنيكالىق مەملەكەتتە ىنتىماق نەگٸزٸن شايقالتپاي ۇستاعاندىقتىڭ ٶزٸ – كٶپ جەتٸستٸك, ٷلكەن تابىس. بۇل بٸرٸنشٸ كەزەكتە, ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆتىڭ ٷلكەن جەڭٸسٸ. ال اينالدىرعان 10 جىلدىڭ ٸشٸندە استانانىڭ دٷنيەگە كەلۋٸ دە ەلباسىنىڭ ەرەن ەرلٸكتەرٸنٸڭ بٸرٸ. قازاقستاننان جىراقتا جٷرگەن قانداستارىمىزدىڭ وتانعا ورالۋى تەك تەۋەلسٸزدٸك العاننان كەيٸن عانا مٷمكٸن بولدى. بٷگٸندە ٶز ۇلت ٶكٸلدەرٸن ەلگە ورالۋىنا مٷمكٸندٸك بەرٸپ, باۋىر-قانداستارىن تارتىپ جاتقان ەلەمدە ٷش قانا مەملەكەت – يزرايل, گەرمانييا جەنە قازاقستان ەكەن. تەۋەلسٸزدٸك العاننان بەرگٸ جىلدارى «نۇرلى كٶش» باعدارلاماسىمەن شەتەلدەردەن ميلليوننان استام قانداستارىمىز اتامەكەنگە كٶشٸپ كەلدٸ. بۇل يگٸ ٸستٸڭ باستاماسىندا دا تۇرعان ەلباسى ەكەنٸ بەرٸمٸزگە ايان.
ال ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ نەگٸزگٸ بٶلٸگٸنٸڭ بٸرٸ سٶز جوق, ول ەلدٸڭ ٸشكٸ قاۋٸپسٸزدٸگٸ. وسى ورايدا ۇلتتتىق ۇلاننىڭ كٷش-قۋاتىن ارتتىرۋ مەن جەتٸلدٸرۋگە, ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا ۇلت كٶشباسشىسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ ن.ە.نازارباەۆتىڭ تاراپىنان ەردايىم ٷلكەن كٶڭٸل بٶلٸنٸپ, قاۋٸپسٸزدٸك پروبلەمالارى بٸرٸنشٸ مەسەلە رەتٸندە قارالىپ كەلەدٸ. بٷگٸنگٸ تاڭدا قاۋٸپسٸزدٸك جٷيەسٸن جەتٸلدٸرۋ, ۇلتتىق ۇلان ەسكەري بٶلٸمدەرٸن زاماناۋي قۇرال-جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋگە ارنالعان شارالار ٶز كەزەگٸندە ەل تىنىشتىعىنىڭ سەنٸمدٸ قورعالىپ, ەسكەري قۇرىلىمداردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىنىڭ جەنە ەلەۋمەتتٸك-تۇرمىستىق جاعدايلارىنىڭ جاقسارۋىنا ەكەلدٸ. وسىدان تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىنداعى ۇلتتىق ۇلاننىڭ قالىپتاسۋى, ەرٸ ۆەدومستۆونىڭ بٷگٸنگٸ زاماناۋي قۇرالدارمەن جاراقتالعان, ەلەۋەتٸ زور, قۋاتتى ورگاننىڭ بٸرٸنە اينالۋىنا دا ەلباسىنىڭ سٸڭٸرگەن ەڭبەگٸ مەن قامقورلىعىنىڭ ٶزٸ ۇشان-تەڭٸز ەكەنٸن اڭعارۋعا بولادى.
قورىتا ايتقاندا, نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەلەم الدىندا تەۋەلسٸز ەلدٸڭ تۇساۋىن كەسكەن سارابدال باسشى عانا ەمەس, ٶزٸن وسىناۋ تاريحى باي, تاعدىر-تالايى اۋىر, بٸراق رۋحى مىقتى ەلدٸڭ سٷيەگٸنەن جارالعان ادال پەرزەنتٸ ەكەنٸن دە قوسا دەلەلدەدٸ. نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ايماقتىق شەڭبەردە, حالىقارالىق دەڭگەيدە ادامزاتقا ورتاق ونداعان كٷرمەۋٸ قيىن مەسەلەلەردٸڭ وڭ شەشٸلۋٸنە ىقپال ەتەر كٶرنەكتٸ تۇلعا ەكەنٸنە ۋاقىت ٶتكەن سايىن كٶزٸمٸز جەتە تٷسۋدە.
سابىرجان سٷلەيمەنوۆ, پولكوۆنيك,
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ۇلانى
«وڭتٷستٸك» ٶڭٸرلٸك قولباسشىلىعى قولباسشىسىنىڭ
تەربيە جەنە ەلەۋمەتتٸك-قۇقىقتىق جۇمىستار
جٶنٸندەگٸ ورىنباسارى.