Freedom Inside '26

«TALQYLAU» پارتييالىق الاڭىندا ساراپشىلار رەفەرەندۋم تۋرالى ويلارىن ورتاعا سالدى

«TALQYLAU» پارتييالىق الاڭىندا ساراپشىلار رەفەرەندۋم تۋرالى ويلارىن ورتاعا سالدى
«AMANAT» پارتيياسىنىڭ ورتالىق اپپاراتىندا قوعامدىق ساياسات ينستيتۋتىنىڭ بازاسىندا ٸسكە قوسىلعان «TALQYLAU» ديالوگ الاڭىنىڭ كەزەكتٸ وتىرىسى ٶتتٸ. اشىق پٸكٸرتالاس بارىسىندا ساراپشىلار, مەملەكەت جەنە قوعام قايراتكەرلەرٸ, مەجٸلٸس دەپۋتاتتارى الداعى جالپىۇلتتىق رەفەرەندۋمنىڭ ماڭىزىن تالقىلادى.

پارلامەنت سەناتىنىڭ تٶراعاسى مەۋلەن ەشٸمباەۆ ٶز سٶزٸندە جالپىۇلتتىق رەفەرەندۋم ارقىلى كونستيتۋتسيياعا ەنگٸزۋ ٷشٸن ۇسىنىلىپ وتىرعان تٷزەتۋلەر جاڭا قازاقستاننىڭ نەگٸزگٸ قۇندىلىقتارى – اشىقتىق پەن دەموكراتيياعا تابان تٸرەيتٸنٸن جەتكٸزدٸ.

– كونستيتۋتسييالىق رەفورما اتا زاڭعا تٷزەتۋلەر ەنگٸزۋمەن شەكتەلمەيدٸ. الداعى ۋاقىتتا پارلامەنت بٸرقاتار جاڭا زاڭ قابىلداپ, قولدانىستاعى كەيبٸر زاڭنامالارعا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزەدٸ. بۇل جۇمىس جىل سوڭىنا دەيٸن جالعاسادى. جاڭعىرۋدىڭ ماقساتى – اشىق, تەڭگەرٸمدٸ, دەموكراتييالىق ساياسي جٷيە جەنە بەسەكەگە قابٸلەتتٸ, ەدٸل, سىبايلاس جەمقورلىقسىز ەكونوميكالىق ورتا قۇرۋ. سوندىقتان ازاماتتارىمىزدىڭ 5 ماۋسىم كٷنٸ رەفەرەندۋمگە بەلسەندٸ قاتىسىپ, جاڭا قازاقستان ٷشٸن داۋىس بەرۋٸ اسا ماڭىزدى, – دەدٸ سەنات سپيكەرٸ.

ٶز كەزەگٸندە «AMANAT» پارتيياسىنىڭ اتقارۋشى حاتشىسى اسحات ورالوۆ ۇسىنىلعان تٷزەتۋلەرگە داۋىس بەرە وتىرىپ, قازاقستاندىقتار «ەكٸنشٸ رەسپۋبليكا» ٷشٸن قۇقىقتىق نەگٸز قامتاماسىز ەتەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.

– كونستيتۋتسييالىق رەفورما جەنە بٷكٸلحالىقتىق رەفەرەندۋم ٶتكٸزۋ قازاقستاننىڭ ەدٸلدٸك ورناعان ەل بولۋعا بەتبۇرعانىنا ازاماتتاردىڭ سەنٸمٸن وياتتى. بٸزدٸڭ پارتييامىز – مەملەكەت باسشىسىنىڭ قوعامدىق تٸرەگٸ. سوندىقتان اماناتتىقتار بٷكٸل ەل اۋماعىندا كونستيتۋتسييالىق تٷزەتۋلەردٸ تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارىنا بەلسەندٸ قاتىستى. ٶڭٸرلەردە حالىقپەن كەزدەسە وتىرىپ, بٸز قازاقستاندىقتاردىڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق قانا ەمەس, قوعامدىق-ساياسي سالالارداعى ٶزگەرٸستەرگە دە ٷلكەن سۇرانىسى بار ەكەنٸنە تاعى دا كٶز جەتكٸزدٸك, – دەپ اتاپ ٶتتٸ اسحات ورالوۆ.


پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى لەززات قالتاەۆانىڭ پٸكٸرٸنشە, رەفەرەندۋمنىڭ باستى ماقساتى – ەل بولاشاعىنا قاتىستى مەسەلەلەردٸ شەشۋگە ەربٸر ازاماتتىڭ اتسالىسۋىنا مٷمكٸندٸك بەرۋ.

– مەن – كەز كەلگەن ٶزگەرٸستەر مەن رەفورمالاردىڭ سىنشىسى بولاتىن ازاماتتىق سەكتوردىڭ ٶكٸلٸمٸن. بٸراق قازٸر ازاماتتىق قوعام ادام قۇقىقتارى جٶنٸندەگٸ ۋەكٸل ينستيتۋتىن كٷشەيتۋ, جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋدى دامىتۋ, كونستيتۋتسييالىق سوت قۇرۋ بٶلٸگٸندەگٸ تٷزەتۋلەردٸ تولىق قولدايدى. بٸز حالىقپەن كەزدەسۋلەردە مٸندەتتٸ تٷردە ٶز قۇقىن پايدالانىپ, رەفەرەندۋمعا قاتىسۋ كەرەك ەكەنٸن ايتامىز, – دەدٸ لەززات قالتاەۆا.

قر جوعارعى سوتى جانىنداعى سوت تٶرەلٸگٸ اكادەميياسىنىڭ رەكتورى, كونستيتۋتسيياعا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ جٶنٸندەگٸ جۇمىس توبىنىڭ مٷشەسٸ زەۋرەش بايمولدينانىڭ ايتۋىنشا, ۇسىنىلىپ وتىرعان تٷزەتۋلەر ساياسي جٷيەنٸ تەرەڭ ٶزگەرتۋگە, قوعامداعى ەكونوميكالىق, ەلەۋمەتتٸك جەنە مەدەني قاتىناستاردى جاڭارتۋعا باعىتتالعان.

– ٸس جٷزٸندە بۇل تٷزەتۋلەر كەشەنٸ قازاقستاندا قوعامنىڭ جاڭا مودەلٸن قۇرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن قۋاتتى تەتٸكتەر جاسالادى. بۇل ەلٸمٸزدٸڭ بٷكٸل حالقىنىڭ قالاۋى دەپ ويلايمىن, – دەدٸ زەۋرەش بايمولدينا.

«QAZAQSTAN» ۇلتتىق تەلەارناسىنىڭ باس پروديۋسەرٸ ماقسات تولىقباي ەلەۋمەتتٸك ەدٸلەتتٸ مەملەكەت ۇراندارعا نەگٸزدەلە المايتىنىن, ونى زاڭ جٷزٸندە بەكٸتۋ كەرەك ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.

– بەرٸمٸز ٶزگەرٸستٸ قالايمىز, بٸراق ەركٸم ٶزٸنەن باستاۋ كەرەك. العاشىندا تٷزەتۋلەردٸڭ مەنٸن بەرٸ بٸردەي تٷسٸنبەدٸ. بٸراق اۋقىمدى تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلدٸ. ەندٸ ٶز ەلٸ, بالالارىنىڭ بولاشاعى ٷشٸن الاڭدايتىن ەربٸر ادام مٸندەتتٸ تٷردە سايلاۋ ۋچاسكەسٸنە بارىپ, ٶز داۋىسىن بەرەدٸ, – دەپ ەسەپتەيدٸ جۋرناليست.

قولدانبالى ەتنوساياسي زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى تالعات قاليەۆتٸڭ پٸكٸرٸنشە, رەفەرەندۋم – بۇل سايلاۋ مەدەنيەتٸ مەن ازاماتتىق جاۋاپكەرشٸلٸك دەڭگەيٸ تۇرعىسىنان بٷكٸل قوعامىمىز ٷشٸن جاقسى سىناق ەرٸ ساباق.

– دەگەنمەن ەڭ باستىسى, ٶزگەرٸستەر بٸرجاقتى تەرتٸپتە تەك بيلٸكتەن بولمايدى. تيٸسٸنشە, حالىق ٷدەرٸستەرگە بەلسەندٸ ارالاسۋى كەرەك. ٶيتكەنٸ ەلدٸڭ ٶمٸرٸن بٸر جاعىنان عانا جاقسارتۋ مٷمكٸن ەمەس, بۇل – ەربٸر ازاماتقا قاتىستى ٸس, –دەپ اتاپ ٶتتٸ تالعات قاليەۆ.


ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ قازاقستان حالىق اسسامبلەياسى كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشٸسٸ ناتاليا كالاشنيكوۆا «TALQYLAU» ديالوگ الاڭى ٶتە ٶزەكتٸ ەكەنٸن جەنە ول كونستيتۋتسييالىق نورمالاردى قوعامنىڭ قالاي قابىلدايتىنىن تٷسٸنۋگە كٶمەكتەسەتٸنٸن ايتتى.

– مەن العاشقى رەفەرەندۋمعا قاتىستىم. ول كەزدە ەلٸمٸز ەندٸ عانا تەۋەلسٸزدٸككە قول جەتكٸزٸپ, قوعام جاڭا كونستيتۋتسييانى وڭ قابىلدادى. قازٸرگٸ رەفورمالار بٷگٸنگٸ جاعدايلارعا جەدەل جاۋاپ بەرۋ كەرەك ەكەنٸن كٶرسەتتٸ جەنە حالىق ونىڭ ماڭىزدىلىعىن تٷسٸنەدٸ دەپ ويلايمىن, – دەدٸ ناتاليا كالاشنيكوۆا.

ٶز كەزەگٸندە مەجٸلٸس دەپۋتاتى, «TALQYLAU» الاڭىنىڭ مودەراتورى ساياسات نۇربەك, «حالىقتىڭ جارتىسىنان كٶبٸ – تەۋەلسٸز قازاقستاندا دٷنيەگە كەلگەن, قۇندىلىقتارى مٷلدەم باسقا ۇرپاق. بٸراق دەل قازٸر بەرٸمٸز بٸرٸگٸپ, ورتاق بولاشاق ٷشٸن رەفەرەندۋمدى قولداپ, كونستيتۋتسييالىق ٶزگەرٸستەر ٷشٸن داۋىس بەرۋٸمٸز كەرەك», دەگەندٸ ايتتى.

ەسكە سالا كەتەيٸك, «TALQYLAU» ديالوگ الاڭىن قۇرۋ باستاماسى «AMANAT» پارتيياسىنىڭ 1 ناۋرىزدا ٶتكەن كەزەكتەن تىس سەزٸندە پارتييالىق ترانسفورماتسييا باعدارلاماسى تارماقتارىنىڭ بٸرٸ رەتٸندە كٶتەرٸلگەن بولاتىن. الاڭدا ساراپشىلار, دەپۋتاتتار, مەملەكەتتٸك ورگاندار مەن ٷەۇ ٶكٸلدەرٸ ازاماتتاردى تولعاندىراتىن ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸ شەشۋ جٶنٸدە ۇسىنىستار ەزٸرلەۋ ٷشٸن تۇراقتى تٷردە كەزدەسٸپ وتىرادى.