Parlament Senatynyń Tóraǵasy Máýlen Áshimbaev óz sózinde jalpyulttyq referendým arqyly Konstitýtsiiaǵa engizý úshin usynylyp otyrǵan túzetýler Jańa Qazaqstannyń negizgi qundylyqtary – ashyqtyq pen demokratiiaǵa taban tireitinin jetkizdi.
– Konstitýtsiialyq reforma Ata Zańǵa túzetýler engizýmen shektelmeidi. Aldaǵy ýaqytta Parlament birqatar jańa zań qabyldap, qoldanystaǵy keibir zańnamalarǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizedi. Bul jumys jyl sońyna deiin jalǵasady. Jańǵyrýdyń maqsaty – ashyq, teńgerimdi, demokratiialyq saiasi júie jáne básekege qabiletti, ádil, sybailas jemqorlyqsyz ekonomikalyq orta qurý. Sondyqtan azamattarymyzdyń 5 maýsym kúni referendýmge belsendi qatysyp, Jańa Qazaqstan úshin daýys berýi asa mańyzdy, – dedi Senat spikeri.
Óz kezeginde «AMANAT» partiiasynyń Atqarýshy hatshysy Ashat Oralov usynylǵan túzetýlerge daýys bere otyryp, qazaqstandyqtar «Ekinshi Respýblika» úshin quqyqtyq negiz qamtamasyz etetinin atap ótti.
– Konstitýtsiialyq reforma jáne búkilhalyqtyq referendým ótkizý Qazaqstannyń ádildik ornaǵan el bolýǵa betburǵanyna azamattardyń senimin oiatty. Bizdiń partiiamyz – Memleket basshysynyń qoǵamdyq tiregi. Sondyqtan amanattyqtar búkil el aýmaǵynda konstitýtsiialyq túzetýlerdi túsindirý jumystaryna belsendi qatysty. Óńirlerde halyqpen kezdese otyryp, biz qazaqstandyqtardyń áleýmettik-ekonomikalyq qana emes, qoǵamdyq-saiasi salalardaǵy ózgeristerge de úlken suranysy bar ekenine taǵy da kóz jetkizdik, – dep atap ótti Ashat Oralov.
Parlament Senatynyń depýtaty Lázzat Qaltaevanyń pikirinshe, referendýmnyń basty maqsaty – el bolashaǵyna qatysty máselelerdi sheshýge árbir azamattyń atsalysýyna múmkindik berý.
QR Joǵarǵy Soty janyndaǵy Sot tóreligi akademiiasynyń rektory, Konstitýtsiiaǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizý jónindegi jumys tobynyń múshesi Záýresh Baimoldinanyń aitýynsha, usynylyp otyrǵan túzetýler saiasi júieni tereń ózgertýge, qoǵamdaǵy ekonomikalyq, áleýmettik jáne mádeni qatynastardy jańartýǵa baǵyttalǵan.
– Is júzinde bul túzetýler kesheni Qazaqstanda qoǵamnyń jańa modelin qurýǵa múmkindik beredi. Azamattardyń quqyqtary men bostandyqtaryn qorǵaýdy qamtamasyz etý úshin qýatty tetikter jasalady. Bul elimizdiń búkil halqynyń qalaýy dep oilaimyn, – dedi Záýresh Baimoldina.
«QAZAQSTAN» Ulttyq telearnasynyń bas prodiýseri Maqsat Tolyqbai áleýmettik ádiletti memleket urandarǵa negizdele almaitynyn, ony zań júzinde bekitý kerek ekenin atap ótti.
– Bárimiz ózgeristi qalaimyz, biraq árkim ózinen bastaý kerek. Alǵashynda túzetýlerdiń mánin bári birdei túsinbedi. Biraq aýqymdy túsindirý jumystary júrgizildi. Endi óz eli, balalarynyń bolashaǵy úshin alańdaityn árbir adam mindetti túrde sailaý ýchaskesine baryp, óz daýysyn beredi, – dep esepteidi jýrnalist.
Qoldanbaly etnosaiasi zertteýler institýtynyń direktory Talǵat Qalievtiń pikirinshe, referendým – bul sailaý mádenieti men azamattyq jaýapkershilik deńgeii turǵysynan búkil qoǵamymyz úshin jaqsy synaq ári sabaq.
– Degenmen eń bastysy, ózgerister birjaqty tártipte tek bilikten bolmaidy. Tiisinshe, halyq úderisterge belsendi aralasýy kerek. Óitkeni eldiń ómirin bir jaǵynan ǵana jaqsartý múmkin emes, bul – árbir azamatqa qatysty is, –dep atap ótti Talǵat Qaliev.
– Men alǵashqy referendýmǵa qatystym. Ol kezde elimiz endi ǵana táýelsizdikke qol jetkizip, qoǵam jańa Konstitýtsiiany oń qabyldady. Qazirgi reformalar búgingi jaǵdailarǵa jedel jaýap berý kerek ekenin kórsetti jáne halyq onyń mańyzdylyǵyn túsinedi dep oilaimyn, – dedi Natalia Kalashnikova.
Óz kezeginde Májilis depýtaty, «TALQYLAU» alańynyń moderatory Saiasat Nurbek, «halyqtyń jartysynan kóbi – táýelsiz Qazaqstanda dúniege kelgen, qundylyqtary múldem basqa urpaq. Biraq dál qazir bárimiz birigip, ortaq bolashaq úshin referendýmdy qoldap, konstitýtsiialyq ózgerister úshin daýys berýimiz kerek», degendi aitty.
Eske sala keteiik, «TALQYLAU» dialog alańyn qurý bastamasy «AMANAT» partiiasynyń 1 naýryzda ótken kezekten tys Sezinde partiialyq transformatsiia baǵdarlamasy tarmaqtarynyń biri retinde kóterilgen bolatyn. Alańda sarapshylar, depýtattar, memlekettik organdar men ÚEU ókilderi azamattardy tolǵandyratyn ózekti máselelerdi sheshý jónide usynystar ázirleý úshin turaqty túrde kezdesip otyrady.
