ەلگٸ ەيەل ەسٸن جيعان سوڭ, قوناق ٷيگە قىمبات باعامەن الىپ كەلدٸ دەپ تاكسيشٸگە شارا قولدانۋ كەرەكتٸگٸ جايىندا تيٸستٸ جەرگە ارىزدانادى. مٷمكٸن وعان بٸرەۋ اقىل ايتقان بولار.
كٶپ ۇزاماي, «جەدەل ٸزدەستٸرۋ شارالارى نەتيجەسٸندە» (ولاردىڭ جازۋىنشا) كٶلٸك پوليتسيياسى يتالييالىق ەيەلدٸ قوناقٷيگە 45 مىڭ تەڭگە جەتكٸزگەن الماتىلىق تاكسيشٸنٸڭ كٸم ەكەنٸن انىقتايدى.
ول الماتى وبلىسىنىڭ 48 جاستاعى تۇرعىنى بولىپ شىعىپتى. وعان «ەكٸمشٸلٸك قۇقىق بۇزۋ تۋرالى كودەكستٸڭ 449-بابى 1-بٶلٸگٸ بويىنشا» شارا قولدانعان. بۇنى كٶلٸكتەگٸ پوليتسييا دەپارتامەنتٸ باستىعىنىڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى مادييار ايتۋعانوۆ ٶز اۋزىمەن ايتىپ وتىر.
قازٸر بٸز نارىق زامانىندا ٶمٸر سٷرۋدەمٸز. نارىق دەگەن كاپيتال. كاپيتال بيلەيدٸ. يتالييالىق قاتىن قازاقستاندىق تاكسيشٸمەن ٶزارا كەلٸستٸ, ال تاكسيشٸ ونى كٶزدەگەن جەرٸنە اداستىرماي جەتكٸزدٸ. كەلٸسٸم ورىندالدى. ەندٸ نە كەرەك?
مەن «كٶلٸك پوليتسيياسىنىڭ» بۇنىسى ارتىق, تٸپتٸ ٶرەسكەل دەپ ەسەپتەيمٸن. اتالعان باپتى وقىدىم, ول باپ تىم سىرعاناق, ناقتى ەمەس.
ٶزٸمٸز شەتەلدە جٷرگەندە ەشكٸمگە شاعىمدانعان ەمەسپٸن. شاعىمدانساق تا بٸزگە ەشكٸم جەردەم بەرمەس ەدٸ. مىسالى ۆاشينگتوندا (2011 جىلى) بٸزدٸ بٸر تاكسيشٸ اق ٷيگە 500 دوللارعا (كۋرس 185 تگ ەدٸ /92 500 مىڭ تگ/) اپاردى (بەنزين باعاسى اقش پەن قازاقستاندا قارايلاس). قاراپ وتىردىم, ساعاتىنا 80 شاقىرىم جىلدامدىقپەن 15 مينٶت جول جٷردٸ.
دەمەك 20 شاقىرىم دەگەن سٶز. ال الماتى ەۋەجايى مەن بٶگەنبەي باتىر كٶشەسٸندەگٸ قوناق ٷيگە دەيٸن, جاڭىلىسپاسام, 30 شاقىرىم بولادى. سونشا قاشاقتىققا جەتكٸزٸپ سالۋ قىزمەتٸن 45 000 مىڭ تەڭگەگە (100 دوللارعا جەتپەيدٸ) باعالاسا, وندا تۇرعان نە بار?
ال, الاپتى 45 مىڭ تەڭگەنٸ. سونى كٶرە قالدىڭدار ما? ەنە بٸر جىلى ەكسپو اشىلعاندا دا وسىعان ۇقساس وقيعا بولعان. بٸر شەتەلدٸكتٸ سەل ارتىق اقشاعا اپاردىڭ دەپ قازاق تاكيسشٸنٸ ەبدەن ەۋرەلەگەن.
قاي ەلدە دە, شەتەلدٸككە تاكسي ارزان بولماعان. الىسقا ۇزاماي-اق, مىناۋ تۇرعان بٸشكەكتٸڭ ٶزٸندە قىرعىزدىڭ كٶلٸكشٸلەرٸ تٸلٸ بٸر قازاققا قىمبات باعانى ايتىپ تۇرادى.
2000-2001 جىلدارى «انا تٸلٸ» گازەتٸ قيىن جاعدايعا ۇشىراپ, جابىلىپ قالۋ قاۋپٸ تٶنگەن كەزدە, مەن جەكە كٶلٸگٸممەن تاكسيشٸلٸك ەتۋگە مەجبٷر بولعانمىن. سوندا كٶرگەنمٸن تاكسيشٸنٸڭ جۇمىسى قانشالىقتى قيىن, تٸپتٸ الداۋ-ارباۋعا, قاۋٸپ-قاتەرگە تولى ەكەنٸن. سٶيتٸپ جٷرٸپ «الماتىعا كەلگەن قىز...» اتتى دەرەكتٸ حيكايات تا جازعانمىن.
مەن وسى وقيعاعا بايلانىستى «كٶلٸكتەگٸ پوليتسييا دەپارتامەنتٸندەگٸ» باسشىلاردىڭ وتانشىلدىق سەزٸمدەرٸ «نٶل» دەپ باعالايمىن. يتالييالىق ەيەلدٸ «نارىق زاڭىنا بايلانىستى ٶزگە تاكسي ۇستاۋعا قۇقىڭىز بار ەدٸ» دەپ سىپايىلاپ شىعارىپ سالۋىنا بولاتىن ەدٸ عوي. بٸراق ونداي اقىل بٸزدٸڭ جٸگٸتتەردٸڭ باسىنا كەلمەپتى. قايدان كەلسٸن!
نۇرلىبەك ساماتۇلى, جۋرناليست
تاعى وقىڭىز:
https://dalanews.kz/news/80177-khalyq-ushin-asa-mangyzdy-nysandar-zheken
