سۋبسيدييالاناتىن جۇمىس ورىندارىن قۇرعىسى كەلەتٸن جۇمىس بەرۋشٸلەرگە قويىلاتىن تالاپتار كٷشەيتٸلەدٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
"سىبايلاس جەمقورلىق تەۋەكەلدەرٸن ازايتۋ جەنە ادامي فاكتوردى بولدىرماۋ ماقساتىندا قر ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸ سۋبسيدييالاناتىن جۇمىس ورىندارىن (سجو) ۇيىمداستىرۋعا ٶتٸنٸم بەرەتٸن جۇمىس بەرۋشٸلەرگە قويىلاتىن تالاپتاردى قاتاڭداتۋ بويىنشا جۇمىس جٷرگٸزۋدە. جۇمىس بەرۋشٸلەردٸ ٸرٸكتەۋ پروتسەسٸ 7 مٸندەتتٸ تالاپتارعا نەگٸزدەلەدٸ جەنە تولىق اۆتوماتتاندىرىلادى. بۇل رەتتە مەملەكەتتٸك سۋبسيدييالار العان ۇيىمدار الداعى ۋاقىتتا جۇمىسقا ورنالاستىرىلعان جۇمىسسىزداردىڭ كەمٸندە 10%-ىن تۇراقتى جۇمىسپەن قامتۋى تيٸس", دەپ حابارلايدى ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸ.
ەڭبەكمينٸ حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ سالاسىنداعى تەسٸلدەردٸ جەتٸلدٸرۋ بويىنشا جٷرگٸزٸپ جاتقان جۇمىس شەڭبەرٸندە جۇمىس بەرۋشٸلەردەن ٶتٸنٸمدەردٸ قابىلداۋ, جۇمىس بەرۋشٸلەرمەن سجو ۇيىمداستىرۋعا شارتتار جاساسۋ پروتسەستەرٸ تولىعىمەن اۆتوماتتاندىرىلدى, جۇمىس ورنىنا بارۋ تابەلٸ ەنگٸزٸلدٸ, قاتىسۋشىنىڭ جۇمىس ۋاقىتى ەسەپكە الىندى.
الايدا, سجو-نىڭ جەكە قۇرالدارى ودان ەرٸ جەتٸلدٸرۋدٸ قاجەت ەتەدٸ.
مىسالى, سجو ۇيىمداستىراتىن جۇمىس بەرۋشٸلەردٸڭ تٸزبەسٸن وسى مانساپتىق ورتالىقتاردىڭ نەگٸزٸندە تٸكەلەي ەڭبەك موبيلدٸلٸگٸنٸڭ ورتالىقتارى قالىپتاستىرادى. وسىلايشا, شەشٸم قابىلداۋ مٷمكٸندٸگٸ جەكە ادامدارعا بەرٸلەدٸ.
"جۇمىس بەرۋشٸلەر تٸزٸمٸن قالىپتاستىرۋ كەزٸندە مانساپ ورتالىقتارىنىڭ قىزمەتكەرلەرٸ ٶزدەرٸنٸڭ تانىستارى مەن جاقىن تۋىستارىنىڭ ۇيىمدارىنا ارتىقشىلىق بەرٸپ, جۇمىس ورىندارىن ساۋدالايتىن جاعدايلار بولدى. وسىنداي فاكتٸلەر انىقتالىپ, ولار بويىنشا ماتەريالدار تيٸستٸ مەملەكەتتٸك ورگاندارعا بەرٸلەدٸ", – دەدٸ ەڭبەكمينٸ حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ دەپارتامەنتٸنٸڭ ديرەكتورى قانات ابدۋللا.
مينيسترلٸك مۇنداي جاعدايلارعا جول بەرمەۋ ٷشٸن تيٸستٸ بۇيرىققا تٷزەتۋلەر دايىندالدى.
ٶزگەرٸستەرگە سەيكەس, جۇمىس بەرۋشٸلەر كەلەسٸ تالاپتارعا ساي بولعان جاعدايدا سجو ۇيىمداستىرۋعا قاتىسا الادى:
- قازاقستان اۋماعىندا تٸركەلگەن جۇمىس ٸستەپ تۇرعان زاڭدى تۇلعا نەمەسە دارا كەسٸپكەر مەرتەبەسٸنٸڭ بولۋى;
- سۋبسيدييالاناتىن جۇمىس ورىندارىن ۇيىمداستىرۋعا ٶتٸنٸم بەرٸلگەن كٷنگە دەيٸن 12 ايدان استام قىزمەتتٸ جٷزەگە اسىرۋ;
- ٶتٸنٸم بەرۋ سەتٸندە جالاقى بويىنشا مەرزٸمٸ ٶتكەن بەرەشەكتٸڭ بولماۋى;
- سوڭعى 12 اي ٸشٸندە جۇمىسكەرلەر ٷشٸن ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەردٸ تۇراقتى جٷرگٸزۋ;
- قر قارجى مينيسترلٸگٸ مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر كوميتەتٸنٸڭ سەنٸمسٸز سالىق تٶلەۋشٸلەر تٸزٸمٸندە بولماۋى;
- ەڭبەك موبيلدٸلٸگٸ ورتالىعىمەن جاسالعان سۋبسيدييالاناتىن جۇمىس ورىندارىن ۇيىمداستىرۋ تۋرالى الدىڭعى شارتتار بويىنشا بارلىق مٸندەتتەمەلەردٸ ورىنداۋ;
- بانكروتتىق نەمەسە جويۋ رەسٸمٸنە جاتپايدى.
جۇمىس بەرۋشٸلەردٸڭ كٶرسەتٸلگەن تالاپتارعا سەيكەستٸگٸن تەكسەرۋ ەلەكتروندىق ەڭبەك بيرجاسىنا ٶتٸنٸمدەر بەرگەن كەزدە اۆتوماتتى رەجيمدە جٷزەگە اسىرىلاتىن بولادى. جۇمىس ورىندارى قىزمەتكەرلەردٸڭ تٸزٸمدٸك سانىن ەسكەرە وتىرىپ بٶلٸنەتٸن بولادى.
سجو ۇيىمداستىرۋ ٷشٸن مەملەكەتتٸك سۋبسيدييالار العان جۇمىس بەرۋشٸلەر بولاشاقتا جۇمىسقا ورنالاستىرىلعان جۇمىسسىزداردىڭ كەمٸندە 10%-ىن تۇراقتى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋگە تيٸس.
"بۇل تالاپتى ەنگٸزۋ سۋبسيدييالاناتىن جۇمىس ورىندارىندا جۇمىسىن اياقتاعان ازاماتتاردىڭ تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتٸلٸگٸنە بايلانىستى. جۇمىسقا ورنالاسۋ دەڭگەيٸ وبەكتيۆتٸ سەبەپتەرمەن جۇمىسقا ورنالاسا المايتىن ادامداردى ەسەپكە الماي ەسەپتەلەدٸ. بۇل تالاپ ٶز شتاتىندا 10 جەنە ودان دا كٶپ قىزمەتكەرٸ بار جۇمىس بەرۋشٸلەرگە قولدانىلادى", – دەپ تٷسٸندٸردٸ قانات ابدۋللا.
سونىمەن قاتار مەملەكەتتەن قوسارلانعان قارجىلاندىرۋدى بولدىرماۋ جەنە مەملەكەتتٸك قولداۋ شارالارىنىڭ اتاۋلىلىعىن ارتتىرۋ ماقساتىندا جۇمىس بەرۋشٸلەر ٷشٸن شەكتەۋلەر ەنگٸزٸلەدٸ.
وسىلايشا, ارناۋلى ەلەۋمەتتٸك قىزمەتتەر كٶرسەتۋگە ليتسەنزيياسى بار, ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار بويىنشا مەملەكەتتٸك ساتىپ الۋ شەڭبەرٸندە قىزمەتتەر كٶرسەتەتٸن نەمەسە جۇمىستى ورىندايتىن جۇمىس بەرۋشٸلەر سجو ۇيىمداستىرۋعا قاتىسۋعا جٸبەرٸلمەيدٸ.
ارناۋلى ەلەۋمەتتٸك قىزمەتتەر كٶرسەتەتٸن ورتالىقتاردى (بۇدان ەرٸ – اەقكو) ليتسەنزييالاۋ شەڭبەرٸندە ەحەقم سۋبسيدييالاناتىن جۇمىس ورىندارىن ۇيىمداستىرۋعا اەقكو-نىڭ قاتىسۋىنا تالداۋ جاسالدى.
2025 جىلى اەقكو-مەن ەڭبەك ۇتقىرلىعى ورتالىقتارى جالپى سوماسى 519,8 ملن تەڭگەگە 3,8 مىڭ ادامعا ارنالعان سجو ۇيىمداستىرۋعا شارتتار جاساستى. 189 ارناۋلى ەلەۋمەتتٸك قىزمەتتەر كٶرسەتەتٸن ورتالىقتاردا 919 ادام جۇمىسقا ورنالاستىرىلدى, ولاردىڭ جالاقىسىن تٶلەۋگە بيۋدجەتتەن 60,8 ملن تەڭگە جۇمسالدى.
ەحەقم جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندارمەن بٸرلەسٸپ, سۋبسيدييالاناتىن جۇمىس ورىندارىنا قاتىسۋشىلاردى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتۋدى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا اەقكو-مەن جۇمىس جٷرگٸزدٸ. وسىلايشا, 212,6 ملن تەڭگە قاراجات ٷنەمدەلدٸ, ول حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋعا جەردەمدەسۋ شارالارىنا قايتا بٶلٸنەتٸن بولادى.
بۇدان باسقا, مەملەكەتتٸك بٸلٸم بەرۋ تاپسىرىسى نەمەسە تەگٸن مەديتسينالىق كٶمەكتٸڭ كەپٸلدٸك بەرٸلگەن كٶلەمٸ شەڭبەرٸندە بيۋدجەتتەن قارجى الاتىن جۇمىس بەرۋشٸلەر جاستار پراكتيكاسىن ۇيىمداستىرۋعا عانا جٸبەرٸلەتٸن بولادى.
حالىقتىڭ مۇقتاج ساناتتارىنىڭ اراسىنان شىققان ادامدارعا مەملەكەتتٸك قولداۋ شارالارىن كٶرسەتۋ, ٷمٸتكەرلەردٸڭ تەۋەلدٸلٸك كٶڭٸل-كٷيٸن تٶمەندەتۋ ماقساتىندا ەكٸ جىل ٸشٸندە بٸر رەت سجو-عا جۇمىسقا ورنالاستىرۋ ۇسىنىلادى.
بۇل تالاپ اۋىلدىق جەرلەردە نەمەسە شاعىن قالالاردا تۇراتىن ادامدارعا, مونوقالالار مەن قالالاردا تۇراتىن حالىقتىڭ ەلەۋمەتتٸك وسال توپتارىنا قولدانىلمايدى.
بۇل رەتتە ەلەۋمەتتٸك وسال توپتارعا مىنالار جاتادى:
- مٷگەدەكتٸگٸ بار ادامدار;
- اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك الۋشىلار;
- اسىراۋشىسىنان ايىرىلۋ جاعدايى بويىنشا ەلەۋمەتتٸك تٶلەم الۋشىلار;
- قونىس اۋدارۋشىلار;
- قانداستار;
- مٷگەدەكتٸگٸ بار بالانى (مٷگەدەكتٸگٸ بار بالالاردى) تەربيەلەپ وتىرعان ادامدار;
- اي سايىن كٶپبالالى وتباسىلارعا بەرٸلەتٸن مەملەكەتتٸك جەردەماقىنى الۋشىلار.
سۋبسيدييالاناتىن جۇمىس ورىندارىنا جۇمىسقا ورنالاسۋعا ٷمٸتكەرلەردەن ٶتٸنٸش تەك ەلەكتروندىق ەڭبەك بيرجاسى ارقىلى قابىلداناتىن بولادى.
