وبلىستا اۋىز سۋدىڭ تاپشىلىعى, ەسٸرەسە جاز ايلارىندا قاتتى سەزٸلەدٸ. قاجەتتٸلٸك تەۋلٸگٸنە 51 000 م3 قۇراپ وتىر. ايماقتىڭ دامۋ دەڭگەيٸن ەسكەرە وتىرىپ, 2025 جىلعا قاراي سۋعا دەگەن قاجەتتٸلٸك تەۋلٸگٸنە 250-260 مىڭ م3, ال تاپشىلىق تەۋلٸگٸنە – 100-110 مىڭ تەكشە مەتردٸ قۇرايدى دەپ بولجانۋدا.
مەملەكەت باسشىسى بۇعان دەيٸنگٸ ماڭعىستاۋعا جۇمىس ساپارى بارىسىندا 2025 جىلعا قاراي سۋعا دەگەن قاجەتتٸلٸك ٶسەتٸنٸن اتاپ ٶتكەن ەدٸ. وسىعان بايلانىستى اقتاۋ قالاسىن سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ مەسەلەسٸن شەشۋ ٷشٸن قاسىم-جومارت توقاەۆ قر ٷكٸمەتٸ مەن وبلىس ەكٸمدٸگٸنە شۇعىل تٷردە "ماەك-قازاتومٶنەركەسٸپ" كەشەنٸن جاڭعىرتۋ جٶنٸندەگٸ جەدەل ٸس-شارالار جوسپارىن ەزٸرلەۋدٸ تاپسىردى.
– مەن كەندٸرلٸ اۋىلىندا سۋ تۇشىتۋ زاۋىتىن سالۋدى تاپسىردىم. ٷكٸمەت «سامۇرىق-قازىنا» قورىمەن بٸرلەسٸپ زاۋىتتى 2024 جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن ٸسكە قوسۋى تيٸس. اۋىلدىق جەرلەردە ساپالى اۋىز سۋعا قول جەتكٸزۋدٸ قامتاماسىز ەتۋ مەسەلەسٸ ەلٸ دە شەشٸلگەن جوق. وبلىستا 12 اۋىل, ياعني اۋىلدىق ەلدٸ مەكەندەردٸڭ 20%-ى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتٸلمەگەن. بيىل تەك 4 اۋىلدى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جوسپارلانۋدا. بۇل ٶتە تٶمەن قارقىن. ٶڭٸر ەكٸمدٸگٸنە كەلەسٸ جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن بارلىق 12 اۋىلدى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋدٸ تاپسىرامىن, – دەدٸ پرەزيدەنت.
"كاسپيي" سۋ تۇشىتۋ قوندىرعىسىنىڭ قۋاتىن ارتتىرۋ
2019 جىلى وبلىس ەكٸمدٸگٸ مۇنايلى اۋدانىنىڭ ەلدٸ مەكەندەرٸندە جەنە قاراقييا اۋدانىنىڭ قۇرىق اۋىلىندا سۋ تاپشىلىعى پروبلەماسىن شەشۋ بويىنشا جۇمىستى باستادى.
"نۇرلى جەر" مەملەكەتتٸك باعدارلاماسى اياسىندا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 2019-2022 جىلدارى اقتاۋداعى "كاسپيي" زاۋىتىنىڭ سۋ تۇشىتۋ قوندىرعىسىنىڭ قۋاتىن تەۋلٸگٸنە 40 000 م3 دەيٸن ۇلعايتۋعا 12,1 ملرد تەڭگە بٶلٸنگەن. قازٸرگٸ ۋاقىتتا قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە, اياقتالۋى - 2022 جىلدىڭ سوڭى. اتالعان نىساننىڭ قۇرىلىسى بٸتسە, 220 مىڭعا جۋىق تۇرعىن اۋىز سۋمەن قامتىلادى. مۇنايلى اۋدانىنىڭ, تٷپقاراعان اۋدانىنىڭ اقشۇقىر جەنە سايىن شاپاعاتوۆ اۋىلدارىنىڭ, قاراقييا اۋدانىنىڭ قۇرىق اۋىلىنىڭ, اگرارلىق اۋماق جەنە "جىلى جاعاجاي" كۋرورتتىق ايماعى 100% ساپالى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتٸلەدٸ.
اقتاۋدىڭ جاڭا شاعىن اۋداندارى اۋىز سۋمەن قامتىلادى
مۇنايلى اۋدانى حالقىنىڭ جىل سايىنعى ٶسٸمٸن جەنە اقتاۋ قالاسىنىڭ سولتٷستٸك باعىتىنىڭ بەلسەندٸ دامۋىن ەسكەرە وتىرىپ ( جاڭا 7 شاعىن اۋداندا شامامەن 100 000 ادام تۇراتىن بولادى) قۋاتتىلىعى تەۋلٸگٸنە 60 مىڭ م3 بولاتىن "كاسپيي" سۋ تۇشىتۋ زاۋىتىنىڭ III كەزەگٸن سالۋعا دايىندىق باستالدى. جوبالاۋشى - "قازنۇر" جوبالاۋ-قۇرىلىس ينستيتۋتى 2022 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا ساراپتاماعا تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگٸزدەمە ۇسىنۋدى جوسپارلاپ وتىر. جوبانىڭ بولجامدى قۇنى - 25 ملرد. تەڭگەنٸ. جوبانى ٸسكە اسىرۋ مەرزٸمٸ - 2022-2025 جىلدار. وسىلايشا, "كاسپيي" زاۋىتىنىڭ ٶنٸمدٸلٸگٸ تەۋلٸگٸنە 100 000 م3 بولادى.
MAەK-تٸڭ قۋاتتىلىعى جەتپەگەندٸكتەن ٶزگە نۇسقالار قاراستىرىلۋدا
اقتاۋ مەن وعان ٸرگەلەس ەلدٸ مەكەندەر ٷشٸن اۋىز سۋدىڭ نەگٸزگٸ ٶندٸرۋشٸلەرٸنٸڭ بٸرٸ - قۋاتتىلىعى تەۋلٸگٸنە 52 مىڭ تەكشە مەتر بولاتىن "ماەك-قازاتومٶنەركەسٸپ" جشس. وبلىس ورتالىعىنىڭ 205 مىڭ تۇرعىنىن سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن بۇل نىساننىڭ قۋاتى جەتپەيدٸ. اتالعان كەسٸپورىننىڭ نەگٸزگٸ جابدىقتارى ٶتكەن عاسىردىڭ 60-90 جىلدارىندا پايدالانۋعا بەرٸلگەن. نەگٸزگٸ جابدىقتىڭ فيزيكالىق توزۋى قازٸر 80,7% قۇرايدى.
كەسٸپورىندا تەڭٸز سۋىن تۇشىتۋ ٷشٸن ەسكٸ جابدىقتالعان بەس ديستيللياتسييالىق تۇشىلاندىرۋ قوندىرعىسى جەنە جاڭارتىلعان ٷش كٶلدەنەڭ-قۇبىرلى بۋلاندىرعىش پايدالانىلادى. جابدىقتىڭ پايدالانۋ رەسۋرسىنا 20 جىل بولسا دا, قوندىرعىلاردى پايدالانۋدىڭ ناقتى مەرزٸمٸ 31 جىلدان 40 جىلعا دەيٸن.
حالىقتى اۋىز سۋمەن ٷزدٸكسٸز قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا №7 جەنە 8 (جالپى قۋاتتىلىعى تەۋلٸگٸنە 16 مىڭ م3) ديستيللياتسييالىق-تۇشىلاندىرۋ قوندىرعىلارىن پايدالانۋدان شىعارىپ, ٶنٸمدٸلٸگٸ تەۋلٸگٸنە 24 مىڭ م3 جاڭا متپي – 4ا, 4ب جەنە متپي-5ا, 5ب قۇرىلعىلارىن ورناتۋ جوسپارلانۋدا.
جوبا مەملەكەتتٸك ساراپتاماعا بەرٸلدٸ. وڭ قورىتىندى العاننان كەيٸن ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ ەكٸمدٸگٸ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبٸنەن قارجىلاندىرۋعا ٶتٸنٸم بەرەتٸن بولادى. قۇنى 18,7 ملرد. تەڭگە بولاتىن جوبانى ٸسكە اسىرۋ 2023-2024 جىلدارعا دەپ جوسپارلانعان.
تيٸمدٸ باعىتقا ينۆەستيتسييا سالۋ
اقتاۋدا جەكە ينۆەستورلار قۋاتتىلىعى تەۋلٸگٸنە 20 000 م3 تۇشىتۋ قوندىرعىسىن سالۋ بويىنشا جوبا جٷرگٸزۋدە, ونى 2023 جىلى اياقتاۋ جوسپارلانعان. جوبانىڭ قۇنى - 4 ملرد تەڭگە. نىسان اقتاۋدىڭ جاڭا شاعىن اۋداندارى, سونداي-اق اقشۇقىر جەنە سايىن شاپاعاتوۆ اۋىلدارىنىڭ تۇرعىندارىن اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋٸ تيٸس.
تٷپقاراعان اۋدانىنداعى سۋ تۇشىتۋ قوندىرعىسى
الداعى ەكٸ جىلدا تٷپقاراعان اۋدانىنىڭ ٷش ەلدٸ مەكەنٸندە سۋ مەسەلەسٸ شەشٸلەتٸن بولادى. جىل سايىن جازعى كەزەڭدە فورت-شەۆچەنكو تۇرعىندارى مەن اقشۇقىر جەنە سايىن شاپاعاتوۆ اۋىلدارىنىڭ تۇرعىندارىنا كەستە بويىنشا سۋ بەرٸلەدٸ.
سۋ تاپشىلىعىن جويۋ ٷشٸن تٷپقاراعان اۋدانىنىڭ ەكٸمدٸگٸ 2022-2023 جىلدارى فورت-شەۆچەنكودا قۋاتى تەۋلٸگٸنە 5 مىڭ تەكشە مەتردٸ قۇرايتىن سۋ تۇشىتۋ قوندىرعىسىن سالۋعا جسق ەزٸرلەدٸ.
بۇدان باسقا, 2023-2024 جىلدارى اقشۇقىر جەنە سايىن شاپاعاتوۆ اۋىلدارىندا قۋاتتىلىعى تەۋلٸگٸنە 10 مىڭ م3 سۋ تۇشىتۋ قوندىرعىسىن سالۋعا جسق ەزٸرلەۋ جوسپارلانعان.
جاڭاٶزەن تۇرعىندارىنا سۋ كەستە بويىنشا بەرٸلمەيتٸن بولادى
سۋ تاپشىلىعىن جاڭاٶزەن قالاسىنىڭ تۇرعىندارى مەن ٸرگەلەس ەلدٸ-مەكەندەردٸڭ 156 مىڭعا جۋىق ادامى دا كٶرۋدە.
"استراحان-ماڭعىشلاق" ماگيسترالدىق قۇبىرى ارقىلى تەۋلٸگٸنە 25 مىڭ م3 سۋ بەرٸلەدٸ. جاز ايلارىندا جاڭاٶزەن قالاسىنىڭ كەي ەلدٸ مەكەندەرٸنە سۋ كەستە بويىنشا بەرٸلەدٸ. سانيتارلىق نورمالار مەن ەرەجەلەرگە سەيكەس اۋىز سۋعا دەگەن جالپى قاجەتتٸلٸك – تەۋلٸگٸنە 42-43 مىڭ م3.
جاڭاٶزەن قالاسىنىڭ 2025 جىلعا دەيٸنگٸ دامۋىن ەسكەرە وتىرىپ, اۋىز سۋعا دەگەن قاجەتتٸلٸك تەۋلٸگٸنە 50 مىڭ م3 قۇرايتىن بولماق.
بۇل مەسەلەنٸ كەندٸرلٸ اۋىلىندا قۋاتتىلىعى تەۋلٸگٸنە 50 مىڭ م3 سۋ تۇشىتۋ زاۋىتىن سالۋ ارقىلى شەشۋ جوسپارلانعان. جوبانىڭ تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگٸزدەمەسٸنە مەملەكەتتٸك ساراپتاما قورىتىندىسى الىندى. جوبانىڭ جالپى قۇنى - 87,8 ملرد تەڭگە. جوبانى ٸسكە اسىرۋ مەرزٸمٸ - 2022-2024 جىلدار. جوبانى بٸرلەسٸپ ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن حالىقارالىق ينۆەستورلارمەن كەلٸسسٶزدەر جٷرگٸزٸلۋدە.
ماڭعىستاۋدا جەر استى سۋ كٶزدەرٸن پايدالانۋ جوسپارلانۋدا
بەينەۋ اۋدانى بورانقۇل اۋىلىندا 2024 جىلى ٶنٸمدٸلٸگٸ - 80 مىڭ م3 سۋ تۇشىتۋ زاۋىتى مەن سۋ سورعى ستانتسيياسىنىڭ قۇرىلىسى بويىنشا جوبانى ٸسكە اسىرۋ باستالادى. جاڭا نىسان بەينەۋ اۋدانىنىڭ بەينەۋ, ەسەت جەنە بورانقۇل اۋىلدارىنىڭ, جاڭاٶزەن قالاسىنىڭ, قاراقييا اۋدانىنىڭ جەتٸباي جەنە مۇنايشى اۋىلدارى, ەدٸل سۋىن پايدالاناتىن ماڭعىستاۋ اۋدانىنىڭ سايٶتەس اۋىلىنىڭ تۇرعىندارىنىڭ اۋىز سۋعا قول جەتكٸزۋٸن ەدەۋٸر جەڭٸلدەتەدٸ. زاۋىت ٶندٸرٸس پروتسەسٸندە تٶڭٸرەكشىڭ كەن ورنىنىڭ جەر استى سۋلارىن پايدالاناتىن بولادى. ب
ۇل جەر بورانقۇل اۋىلىنان 60 شاقىرىم قاشىقتىقتا ورنالاسقان. كەن ورنى تەۋلٸگٸنە 104 مىڭ تەكشە مەتر سۋ بەرە الادى, تۇزدىلىعى بٸر ليترگە 3-4 گرامم.
سۋ تاپشىلىعى مەسەلەسٸن شەشۋدەن باسقا, كاسپييدە تەحنوگەندٸك اپاتتار بولعان جاعدايدا, نىسان اقتاۋ مەن جاڭاٶزەن ٷشٸن اۋىز سۋدىڭ رەزەرۆتٸك كٶزٸ بولۋعا كٶمەكتەسەدٸ. جوبانىڭ قۇنى - 90 ملرد تەڭگە.
"استراحان-ماڭعىشلاق" سۋ قۇبىرى
ماڭعىستاۋ وبلىسىنا اۋىز سۋدىڭ بٸر بٶلٸگٸ رەسەي فەدەراتسيياسىنان "استراحان-ماڭعىشلاق"سۋ قۇبىرى ارقىلى كەلەدٸ. تەۋلٸگٸنە 17,5 مىڭ تەكشە مەتردٸ سۋ قۇبىرىنان "قاراجانباسمۇناي" ٶنەركەسٸپتٸك جەنە شارۋاشىلىق قاجەتتٸلٸكتەرٸنە الاتىن. بۇل مەسەلەنٸ شەشۋ ٷشٸن كومپانييا اۋىز سۋدى الماستىرا الاتىن سۋ ٶندٸرەتٸن زاۋىت سالدى.
بۇدان باسقا, "قازترانسويل" اق 1988 جىلى پايدالانۋعا بەرٸلگەن "استراحان-ماڭعىشلاق" سۋ قۇبىرىن جاڭعىرتۋدى قارجىلاندىرۋ مەسەلەسٸن پىسىقتاۋدا. اتالعان سۋ قۇبىرىنىڭ توزۋ دەڭگەيٸ قازٸر 87%. بٷگٸنگٸ تاڭدا سۋ قۇبىرىن قايتا قۇرۋ جوباسىنىڭ تەحنيكا-ەكونوميكالىق نەگٸزدەمەسٸ ەزٸرلەندٸ. جوبانىڭ قۇنى - 421,6 ملرد. تەڭگە, ونىڭ ٸشٸندە 1-كەزەك - 147,5 ملرد تەڭگە.
ەكٸ ملرد تەڭگەدەن استام ينۆەستيتسييا
جاقىندا Freedom كومپانييالار توبى مەن ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ ەكٸمدٸگٸ "قۋاتتى ٶڭٸرلەر – ەل دامۋىنىڭ درايۆەرٸ" ۇلتتىق باعدارلاماسى اياسىندا اقتاۋداعى سۋ تۇشىتۋ زاۋىتىنان №4 ورتالىق سۋمەن جابدىقتاۋ تورابىنا دەيٸنگٸ اۋماقتا سورعى ستانتسيياسى مەن سۋمەن جابدىقتاۋ جەلٸلەرٸنٸڭ قۇرىلىسىن قارجىلاندىرۋ بويىنشا مەموراندۋمعا قول قويدى.
بۇل جوبانى قارجىلاندىرۋ 2,12 ميلليارد تەڭگەنٸ قۇرايدى. ينجەنەرلٸك قۇرىلىستار سالۋ اقتاۋ قالاسىنىڭ, سونداي-اق تٷپقاراعان اۋدانىنىڭ اقشۇقىر جەنە ساين شاپاعاتوۆ اۋىلدارىنىڭ تۇرعىندارىن ساپالى اۋىز سۋمەن ٷزدٸكسٸز قامتاماسىز ەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
نەتيجەسٸندە 230 مىڭعا جۋىق تۇرعىن اۋىز سۋمەن قامتىلادى. جوبا بويىنشا قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىستارىن ورىنداۋ ماڭعىستاۋ وبلىسى ەنەرگەتيكا جەنە تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسىنىڭ "كاسپيي جىلۋى, سۋ ارناسى" مكك-نا جٷكتەلگەن.
قۇرىلىستى اياقتاۋ 2023 جىلعا جوسپارلانعان.
