سولتٷستٸك ارال تەڭٸزٸنە ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 12,5 ەسە ارتىق سۋ كەلٸپ جاتىر. بۇل حابارمەن 18 شٸلەدەدە قر سۋ رەسۋرستارى جەنە يرريگاتسييا مينيسترلٸگٸ بٶلٸستٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ۆەدومستۆونىڭ اقپاراتىنشا, سۋ رەسۋرستارى جەنە يرريگاتسييا مينيسترٸ نۇرجان نۇرجٸگٸتوۆ "ەيتەك" سۋ تورابىن ارالاپ, سولتٷستٸك ارال تەڭٸزٸنە سۋ جٸبەرۋ جۇمىستارىمەن تانىستى.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا سولتٷستٸك ارالعا سەكۋندىنا 75 تەكشە مەترگە دەيٸن سۋ جٸبەرٸلۋدە. بىلتىر سەكۋندىنا 6 تەكشە مەتر سۋ كەلگەن بولاتىن.
مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, بٷگٸندە سىردارييا ٶزەنٸ ارقىلى قىزىلوردا وبلىسىنا سەكۋندىنا 650 تەكشە مەتر سۋ كەلٸپ جاتقاندىقتان وسىنداي نەتيجەگە قول جەتكٸزٸلدٸ.
سونداي-اق, ٶزبەكستان جەنە قىرعىزستانمەن بٸرلەسكەن جۇمىس جٷرگٸزٸلدٸ.
"اتاپ ايتقاندا, سۋ جٸبەرۋ كەستەلەرٸ بەكٸتٸلٸپ, قازٸرگٸ تاڭدا كەلٸسٸمگە ساي سۋ كەلٸپ جاتىر", -دەدٸ نۇرجان نۇرجٸگٸتوۆ.
ايتا كەتەيٸك, "قولدان جاڭبىر جاۋعىزىپ جٷرگەن" التاي اينابەك ەسٸمدٸ قازاق عالىمى ەلەمجەلٸدە "جاڭبىر ادام", "قازاقتىڭ توني ستەركٸ" دەگەن لاقاپ اتتارىمەن تانىلىپ كەلەدٸ. التاي - كليماتتى ٶزگەرتۋ تەحنولوگييالارى حالىقارالىق ورتالىعىنىڭ (International Center of Climate Change Technologies) باسشىسى, “جاساندى جاڭبىر جاۋعىزۋ” تەحنولوگيياسىنىڭ اۆتورى. بٸرنەشە جىل بۇرىن ماڭعىستاۋداعى قۋاڭشىلىق مەسەلەسٸن شەشۋگە اتسالىسقان مامان قازٸرگٸ تاڭدا ارالدىڭ جاي-كٷيٸنە ەرەكشە نازار اۋدارۋدا.
مامان "ارال ٶڭٸرٸنە جاڭبىر جاۋعىزامىن" دەگەن ويىن ورتاعا سالعان ەدٸ.
سوڭعى كٷندەرٸ ەلٸمٸزدٸڭ وڭتٷستٸك ٶڭٸرلەرٸندە جاڭبىر جاۋۋ كٶرسەتكٸشٸ جيٸلەپ كەتتٸ. ال "قىرىق كٷندٸك شٸلدەنٸڭ" اپتاپ ىستىعىنا ەتٸ ٷيرەنٸپ قالعان حالىق جازدىڭ قاق ورتاسىندا نٶسەرلەپ تٶككەن جاۋىنعا اڭ-تاڭ. تابيعي قۇبىلىستىڭ توسىننان كەلگەن سىيىنا دايىن بولماعان جۇرت بۇل "قۇدايدىڭ ەمەس, التايدىڭ جاڭبىرى" دەگەن الىپ-قاشپا ەڭگٸمەلەردٸ العا تارتۋدا.
جەلدەي ەسٸپ جاتقان اتالمىش اقپاراتتاردى عالىم جوققا شىعارمايدى. ايتۋىنشا, ارالعا جاسالىپ جاتقان تەجٸريبە اتالعان ٶڭٸرلەرگە ەسەر ەتۋٸ ەبدەن مٷمكٸن.
"بٸز قازاقستاندا جۇمىس جاساعان مەرزٸمدەر: 2021 جىلدىڭ قازان ايى, 2022 جىلدىڭ ناۋرىز , سەۋٸر, مامىر ايلارى جەنە 2023 جىلدىڭ تامىز ايى. سونىمەن قاتار 2024 جىلدىڭ 18 ماۋسىمىنان باستاپ جۇمىستى جالعاستىرىپ جاتىرمىز. وسى كەزدەردٸڭ بارلىعىنا ورتاق بٸر قۇبىلىس بار – الماتى, جامبىل, تٷركٸستان, قىزىلوردا وبلىستارىندا جاۋىن-شاشىن دەڭگەيٸ كٶپ بولعان.
اتموسفەرا – ستاتيكالىق ەمەس. بارلىق نەرسە اينالىپ تۇرادى. ەكۆاتوردىڭ سولتٷستٸگٸندە اتموسفەرا قوزعالىسى باتىستان شىعىسقا جٷرەدٸ. سوندىقتان ارالعا جاسالىپ جاتقان تەجٸريبەنٸڭ الماتىعا ەسەرٸ بولۋى زاڭدىلىق. جەنە بٸز تسيكلونداردى تەحنولوگييا كٶمەگٸمەن ۇزاق ۋاقىتقا ۇستاپ تۇرۋعا ىقپال ەتٸپ جاتىرمىز. بٸراق بولاشاقتا, ٷكٸمەت قولداپ, ماتەريالدىق تەحنيكالىق بازامىز كٷشەيگەندە ارالدىڭ تاريحي تابانىنىڭ ٷستٸنە جاۋىننىڭ بٸرشاما بٶلٸگٸن لوكاليزاتسييا جاسايمىز", - دەيدٸ ول.
عالىم "ارالدى سۋعا تولتىرۋدىڭ" العاشقى كەزەڭدەرٸن ەڭسەرٸپ جاتقانىن اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ سٶزٸنشە, بۇل پروتسەسس بٸراز ۋاقىتتى تالاپ ەتەدٸ.
"بٸرٸنشٸ كەزەڭ – كليماتتى ٷيرەتۋ. جالپى, ارالدىڭ كليماتى عاسىرلار بويى قالىپتاسقان. ونىڭ ٷستٸنە ارال تارتىلعان سوڭ مٷلدە باسقا كليمات ورنىققان. بٸز سونى ٶزگەرتۋدەمٸز. قازٸر تەمپەراتۋرا بٸرشاما تٷسٸپ, جاۋىن ەدەۋٸر ارتتى. كليمات ٷيرەنە كەلە, "وبلاكا ۆەرتيكالنوگو رازۆيتييا" جاساۋ جەڭٸلدەنە تٷسەدٸ. جوعارىدا ايتقانداي ماتەريالدىق تەحنيكالىق بازا كٷشەيگەندە باستى ەتاپ "جاۋىننىڭ ارالدىڭ تاريحي تابانىنا لوكاليزاتسييا پروتسەسٸندە" سۋ تٸپتەن كٶبەيەدٸ", - دەيدٸ ول.
