رەسمي اقپاراتتا «قتج» ۇك» اق ديرەكتورلار كەڭەسٸ تٶراعاسىنىڭ, تەۋەلسٸز ديرەكتورى كالمان شوموديدٸڭ ٶكٸلەتتٸگٸ مەرزٸمٸنەن بۇرىن توقتاتىلىپ, «قتج» ۇك» اق ديرەكتورلار كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى, تەۋەلسٸز ديرەكتور يۋريي لاۆرينەنكو بولىپ سايلانعانى جەنە قتج ديرەكتورلار كەڭەسٸ 9 ادامنان تۇراتىنى, ولاردىڭ اتى-جٶنٸ كٶرسەتٸلگەن جالپى تٸزٸم اتالدى.
الايدا شومودي مىرزانىڭ كٸم ەكەنٸ, بۇل كومپانييادا نە قىزمەت كٶرسەتٸپ, قانداي پايداسى تيگەنٸ تۋرالى لەم-ميم ەشقانداي اقپارات جوق. تەك رەسمي فاكتٸ مەن لاۋازىم يەلەرٸنٸڭ تٸزٸمٸ. سٸز بەن بٸزگە, ياعني «قازاقستان تەمٸر جولى» ۇك اق جالعىز اكتسيونەرٸنٸڭ سالىق تٶلەۋشٸلەرٸنە تيەسٸلٸ اقپارات وسى عانا.
جاقسى, بٸزدٸڭ دامۋشى مەملەكەتٸمٸزدٸڭ جاڭا تاريحىندا شەتەلدٸك مامانداردى شاقىرۋ قالىپتاسقان جاعداي. مەملەكەتتٸك قۇرىلىمدارعا تەۋەلسٸز ديرەكتورلار مەن باسقارۋشى-كەڭەسشٸلەردٸ تارتۋ دەستٷرگە اينالعان تەجٸريبە.
مۇنىڭ ەرتٷرلٸ ماقساتتارى بار: بٸرٸنشٸدەن, تيٸمدٸ حالىقارالىق تەجٸريبە, مەنەدجمەنت پەن باسقارۋ تۇرعىسىنان شەتەلدٸك مامانداردى پايدالانۋ ارقىلى مەنەدجەرلٸك جۇمىس تەجٸريبەسٸن رەفورمالاۋ.
ەكٸنشٸ سەبەپ, ۇلتتىق كومپانييالار بٸر كەزدەرٸ حالىقارالىق نارىقتارعا شىعىپ, بەلگٸلٸ بٸر بيرجالاردا ليستينگ جٷرگٸزۋگە مٷددەلٸ, ەرينە, ولاردىڭ باسقارۋىندا بەدەلدٸ, ىقپالدى شەتەلدٸك ماماننىڭ بولۋى كومپانييانىڭ ينۆەستورلار الدىنداعى رەيتينگتەرٸنە ەسەر ەتە الادى.
...
بٸراق تيٸمدٸلٸك تۇرعىسىنان, بۇل ازاماتتار ەلٸمٸزگە تيگٸزگەن پايداسى مەن بٸزدٸڭ مٷددەمٸزگە اتقارعان قىزمەتتەرٸنە سۇراق كٶپ. كەزٸندە بٸز كٸمدٸ شاقىرىپ اقىلىن تىڭدامادىق?! ۇلىبريتانييانىڭ بۇرىنعى پرەمەر-مينيسترٸ توني بلەردٸڭ دە كەڭەسٸن جىلىنا $6,3 ملن ساتىپ الىپ تىڭدادىق, كالمان شومودي ونىڭ جانىندا كٸم ەدٸ دەيسٸز عوي?!
1959 جىلى تۋعان ۆەنگرييالىق ازامات. 1983-1989 جىلدارى ارالىعىندا جٷك تاسىمالىنا قاتىستى ەرتٷرلٸ لاۋازىمداردى اتقارعان.
شومودي مىرزانىڭ مانسابى كٶبٸنە تەمٸر جول ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىمەن بايلانىستى.
ۇزاق جىلدار بويى تەمٸر جول ىنتىماقتاستىعى ۇيىمى (تجىۇ, ۆارشاۆا) كوميتەتٸندە حاتشى قىزمەتٸندە بولعان.
1989 جىلدان باستاپ 1992 جىلعا دەيٸنگٸ كەزەڭدە تٶراعانىڭ ورىنباسارى, سونىمەن بٸر مەزگٸلدە كٶلٸك قۇقىعى جٶنٸندەگٸ كوميسسييانىڭ تٶراعاسى بولىپ جۇمىس ٸستەگەن. 1993 جىلدان باستاپ 1999 جىلعا دەيٸنگٸ كەزەڭدە – كٶلٸك ساياساتى جٶنٸندەگٸ كوميسسييانىڭ تٶراعاسى, 2002 جىلدان بەرگٸ كەزەڭدە 2008 جىلعا دەيٸن تجىۇ اتقارۋشى حاتشىسى قىزمەتٸن اتقارعان.
سونىمەن قاتار, 2006 جىلدان 2012 جىلعا دەيٸن تەۋەلسٸز ديرەكتور رەتٸندە «قتج» ۇك» اق ديرەكتورلار كەڭەسٸنٸڭ مٷشەسٸ, «قتج» ۇك» اق ديرەكتورلار كەڭەسٸنٸڭ اۋديت جٶنٸندەگٸ كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى, سونداي-اق «قتج» ۇك» اق ديرەكتورلار كەڭەسٸنٸڭ كادرلار جەنە سىياقىلار جٶنٸندەگٸ كوميتەتٸنٸڭ مٷشەسٸ بولادى.
2011 جىلدىڭ 1 ماۋسىمىنان باستاپ تجىۇ اتقارۋشى حاتشىسى بولىپ تا جۇمىس ٸستەيدٸ. العاش رەت «قتج» ۇك» اق ديرەكتورلار كەڭەسٸنٸڭ قۇرامىنا 2006 جىلعى 20 ماۋسىمدا سايلاعان, ال 2009 جىلعى 21 ماۋسىمدا ٷش جىل مەرزٸمگە قايتا سايلانىپ, 2014 جىلعى 1 تامىزدا «قتج» ۇك» اق ديرەكتورلار كەڭەسٸنٸڭ قۇرامىنا تاعى دا قايتا سايلانعان.
ال 2021 جىلى «قتج» ۇك» اق 2021 جىلعى 7 قازانداعى شەشٸمٸمەن «قتج» ۇك» اق ديرەكتورلار كەڭەسٸنە تەۋەلسٸز ديرەكتور جەنە تٶراعا بولىپ قايتا سايلانادى.
بۇل وقيعالارعا بايلانىستى شومودي مىرزاسىز قتج-نىڭ تاڭى اتىپ, كٷنٸ باتپايتىنداي كٶرٸنٸپ تۇرسا, سٸز قاتەلەسپەيسٸز-اۋ. الايدا قازاقستانداعى بەرمۋد ٷشبۇرىشى سەكٸلدٸ قۇپييا مەن سىرعا تولى كومپانييانىڭ بۇل سىرىن شومودي كەڭەس بەرٸپ جٷرگەن ۋاقىتتارداعى كومپانييانىڭ جالعىز اكتسيونەرٸ بولماسا دا, جالعىز تاريحي يەسٸ بولا العان مامين مىرزا عانا بٸلەتٸن سەكٸلدٸ.
سەبەبٸ ٸشتەگٸ تەرەڭ لوببيسٸز مۇنداي مانساپتى بٸزدٸڭ قازاقستان تاريحىندا مەجٸلٸس دەپۋتاتى مەدي ەلۋباەۆ قانا جاساعان.
ديرەكتورلار كەڭەسٸپ سونشالىقتى نە ٸستەيدٸ, قتج كالمان شوموديگە كەنەشە جابىسارداي كەرەگٸ قانشا بولدى دەپ ويلاپ وتىرساڭىز?! تارقاتىپ كٶرەيٸك.
...
ديرەكتورلار كەڭەسٸ ستراتەگييالىق ماقساتتاردى, دامۋدىڭ باسىم باعىتتارىن ايقىندايدى جەنە كومپانييا قىزمەتٸنٸڭ ۇزاق مەرزٸمدٸ پەرسپەكتيۆاعا ارنالعان نەگٸزگٸ باعدارلارىن بەلگٸلەيدٸ, قويىلعان ماقساتتاردى جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن قاجەتتٸ قارجىلىق جەنە ادامي رەسۋرستاردى قامتاماسىز ەتەدٸ. ديرەكتورلار كەڭەسٸ «قتج» ۇك» اق اتقارۋشى ورگانىنىڭ قىزمەتٸن باقىلاۋدى جٷزەگە اسىرادى دەلٸنگەن رەسمي اقپارات كٶزٸندە.
2021 جىلى «قتج» ۇك» اق ديرەكتورلار كەڭەسٸ 13 بەتپە-بەت جەنە 4 سىرتتاي (ونلاين) وتىرىس ٶتكٸزٸپ, وندا 190 مەسەلە قارالعان. سونىڭ ٸشٸندە ٸرٸ كەلٸسٸمدەر بويىنشا 25 كەلٸسٸمشارتتىڭ تاعدىرى شەشٸلگەن.
جاقسى, وسى جەردە تەمٸر جول ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىنىڭ قىزمەتٸ مەن كەي جۇمىس باعىتتارىنا توقتالىپ كەتسەك.
ەڭ بٸرٸنشٸ باستى باعىت حالىقارالىق تەمٸر جول تاسىمالدارىن, ەڭ الدىمەن, قۇرامداستىرىلعان تاسىمالداردى قوسا العاندا, ەۋروپا مەن ازييا اراسىنداعى قاتىناستا دامىتۋ جەنە جەتٸلدٸرۋ.
سٸز بەن بٸز ەدەتتە تەمٸرجول دەگەندە كٶز الدىمىزعا بٸردەن ساۋدىراعان ۆاگوندار مەن سابىلعان ادامداردى ەلەستەتەمٸز. الايدا تەمٸرجول ادام تاسىمالىنان باسقا جٷك تاسىمالىنىڭ دا بٸردەن-بٸر قاينار كٶزٸ.
بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدٸڭ ترانسشەكارالىق, لوگيستيكالىق پوتەنتسيالىن گەوگرافييادان-اق كٶرۋگە بولادى. ەلەمدەگٸ ەڭ ٸرٸ تاۋار نارىعى قىتاي مەن ەۋروپا اراسىنداعى باستى كٶپٸر – قازاقستان.
ال ەندٸ وسى ەكٸ اراداعى تاريفتٸك, قۇقىقتىق, ەكونوميكالىق نورمالار مەن كەلٸسٸمدەردٸڭ باستاۋ الاتىن جەرٸ وسى تەمٸر جول ىنتىماقتاستىعى ۇيىمى بولىپ تابىلادى.
يە, دۇرىس تٷسٸنٸپ كەلە جاتىرسىز, بٸزگە نەمەسە بٸرەۋگە شومودي مىرزا ەۋ باستان كەرەك ەدٸ. سەبەبٸ مۇنداي ٷلكەن بيزنەستە ٷلكەن مٷددەلەر بولادى. ال ۇتىمدى مٷددەگە ۇتىمدى لوببي كەرەك.
قازٸر ەندٸ بۇل مٷددەلەر قاقتىعىسى مەن كەلٸسٸمٸندە بٸزدٸڭ كەيٸپكەرٸمٸز سەكٸلدٸ ويىنشىلار كەرەك بولماي قالدى ما دەپ ويلاپ وتىرساڭىز. بۇل جەردە «جاڭا قازاقستانداعى» قتج-نىڭ جاڭا ويىنشىلارى مەن جاڭا تاريحى باستالىپ جاتىر دەپ قانا تٷسٸنۋگە بولاتىن سەكٸلدٸ.
سەبەبٸ جىل باسىندا پرەزيدەنت ق.ج. توقاەۆتىڭ ٶزٸ سالالىق مونوپوليياعا قاتىستى قاتاڭ سىن ايتىپ, كەيٸن «قازاقستان تەمٸر جولى» ۇلتتىق كومپانيياسىنىڭ ەنشٸلەس ۇيىمى «قتج-جٷك تاسىمالى» كەسٸپورنىنا قاتىستى تەرگەۋ جۇمىستارى باستالعان بولاتىن.
جٷك تاسىمالىنىڭ 95% يەلٸك ەتٸپ وتىرعان كومپانيياعا قاتىستى, مونوپوليست بٸردەي كەلٸسٸمدەرگە ەرتٷرلٸ شارتتار قويعان دەپ ايىپ تاعىلدى. كوررۋپتسييالىق باتپاققا باتقان قازاقستان تەمٸر جولىنىڭ تاعدىرى الداعى ناق وسى ديرەكتورلار كەڭەسٸندە شەشٸلۋٸ ەبدەن مٷمكٸن.
وسى ايدىڭ 16 مەن 17-نە جوسپارلانعان كەڭەس جيىنىنىڭ الدىندا شومودي سەكٸلدٸ ويىنشىدان الدىن الا قۇتىلۋ قتج تٶراعاسى ساۋرانباەۆ جوسپارىنىڭ بٸر بەلگٸسٸ بولار.
جاقىندا عانا رەسەي مەن ەكٸ اراداعى جٷك تاسىمالىنىڭ تٶمەندەگەنٸن سىلتاۋراتقان ساۋرانباەۆ مىرزا مەملەكەتتٸك بيۋدجەتتەن تاعى دا 90 ملرد تەڭگە قارجى سۇراعان بولاتىن.
مەملەكەتتەن قوماقتى قارجىلار الىپ وتىرسا دا, نەسيەلٸك قارىزدارعا بەلشەسٸنەن باتقان قتج جٷيەسٸندەگٸ ماميندٸك, قۇلىباەۆتىق قالدىقتىق مەسەلەلەردەن تازارۋدى كٶزدەپ وتىرعان جاڭا باسشى, بەرٸبٸر حالىقارالىق نەمەسە ٸشكٸ ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانكتەردەن تاعى دا قارىز الىپ قانا قۇتىلاتىن سەكٸلدٸ.
بۇل ٶز كەزەگٸندە ديرەكتورلار بولىپ جينالىپ وتىرعان كەڭەس پەن باسقارۋشى مەنەدجەردٸڭ كەسٸبيلٸگٸنە بٸردەن-بٸر سىن.
ال بۇل سىننان شىعۋدىڭ جولى رەتٸندەگٸ بەستٸ ساۋرانباەۆ مىرزا باستاعان توپ ەكس-دەپۋتات لاۆرينەنكو يۋريي مىرزاعا قويعان سەكٸلدٸ.
تەمٸر جول سالاسىنىڭ بٷگٸ مەن شٸگٸن ٸشٸنەن دە, سىرتىنان دا بٸلەتٸن لاۆرينەنكو مىرزا ەڭ بٸرٸنشٸ جٷك تاسىمالى سالاسىنداعى پروبلەمالاردى شەشۋگە كٷش سالاتىنداي كٶرٸنٸپ تۇر. سٸز دە ويلانىپ قالدىڭىز با?!
سوندا شەتەلدە وقىعان, شەتەلدەن كەلگەن توپ-مەنەدجەرلەردٸڭ كەرەگٸ قانشا دەپ?! يە, قازاقستان جاڭارعىسى كەلگەنمەن, جٷيە ەلٸ دە ەسكٸ ەكەنٸن ۇمىتپاڭىز.
ال كالمان شوموديدٸڭ شەشكەن شارۋالارىنان قانشا پايدا تاپقانى مەن بەرگەن كەڭەستەرٸ ٷشٸن العان اقىسى قۇپييا بولىپ قالا بەرەدٸ. سەبەبٸ سٸز بەن بٸزگە بيلەت باعاسى قىمباتتاماسا بولعانى...
