شۋلىقتار تەتتٸ تٷبٸر ەگۋدٸ جاقسى بٸلەدٸ

شۋلىقتار تەتتٸ تٷبٸر ەگۋدٸ جاقسى بٸلەدٸ
سوڭعى جىلدارى نارىقتاعى سۇرانىستىڭ ٶسۋٸنە بايلانىستى اۋداندارداعى قانت قىزىلشاسى القاپتارىن ۇلعايتۋ قاجەتتٸلٸگٸ دە تۋىنداپ وتىر. وسىعان بايلانىستى, وبلىس ەكٸمٸ اسقار مىرزاحمەتوۆ ٶڭٸرٸمٸزگە قاراستى بٸرقاتار اۋداندارعا بەلگٸلەنگەن ارنايى مەجە قويعان بولاتىن. مەسەلەن, وبلىس ورتالىعىنان شالعاي ورنالاسقان شۋ اۋدانى بيىلعى جىلى 1500 گەكتار جەرگە بالتامىر ەگۋٸ قاجەت.

اۋدان ەكٸمدٸگٸ اۋىلشارۋاشىلىعى بٶلٸمٸنٸڭ بەرگەن مەلٸمەتٸنە سەنسەك, ٷستٸمٸزدەگٸ جىلى اۋداندا 1560 گەكتارعا قانت قىزىلشاسى ەگٸلەدٸ ەكەن. ونىڭ ەڭ كٶبٸ ەسكٸ شۋ اۋىلدىق وكرۋگٸندەگٸ «قىزىلشا» جاۋاپكەرشٸلٸگٸ شەكتەۋلٸ سەرٸكتەستٸگٸنە تيەسٸلٸ. ايتا كەتۋ كەرەك, اۋدان اۋماعىنان ٷلكەن قانت زاۋىتىن سوعۋدى كٶزدەپ وتىرعان سەرٸكتەستٸك شيكٸزات مەسەلەسٸن وڭتايلى شەشۋ ٷشٸن ٶزدەرٸ دە تەتتٸ تٷبٸر ەگۋمەن اينالىسۋدا. «اۋدانعا قانت قىزىلشاسىن ەگۋ ٷشٸن بىلتىر كٷزدە 300 گەكتار جەردٸ دايىندادىق. بٷگٸنگٸ تاڭدا 40-قا جۋىق ينجەنەر, وپەراتور, اگرونومدار مەن اۋىلشارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى 20 تەحنيكا تىنىمسىز ەڭبەك ەتۋدە. بۇنىڭ بەرٸ قۇرىلىس جۇمىستارى بيىل باستالاتىن قانت زاۋىتىن شيكٸزاتپەن قامتۋدىڭ قامى. ال, زاۋىت پايدالانۋعا بەرٸلگەنگە دەيٸن شيكٸزاتتى مەركٸ اۋدانىنداعى قانت زاۋىتىنا ٶتكەرەتٸن بولامىز. ەلبەتتە, ٶز كەسٸپورنىمىز ٸسكە قوسىلعاندا ەگٸلەتٸن تەتتٸ تٷبٸر كٶلەمٸن 2-3 ەسەگە كٶبەيتپەكپٸز» - دەيدٸ «قىزىلشا» جشس-نٸڭ ٶندٸرٸستٸك ديرەكتورى باعدات بەلگٸباەۆ.

قانت قىزىلشاسىن ەگۋ جۇمىستارىن سەۋٸر ايىنىڭ باسىندا باستاعان سەرٸكتەستٸك بٷگٸنگٸ كٷنٸ 306 گەكتار جەردٸ تولىعىمەن يگەرگەن. ولار 300 گەكتارعا نەمٸستٸڭ «اكاتسييا» جەنە «ۆيوريكا» سىندى تۇقىمىن ەگٸپ, قالعان 6 گەكتار اۋماققا ٶزدەرٸنٸڭ زەرتحاناسى ٷشٸن ٶزگە دە تۇقىمداردى ەگٸپتٸ. اتالمىش سەرٸكتەستٸكتٸڭ قۇرىلعانىنا كٶپ ۋاقىت بولماسا دا ولاردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق ەلەۋەتتەرٸ ٷلكەن ٷلكەن ەكەندٸگٸن بايقادىق. ٶيتكەنٸ, جەرگٸلٸكتٸ جەردەگٸ 40-قا جۋىق تۇرعىندى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتۋ كەز كەلگەن سەرٸكتەستٸكتٸڭ قولىنان كەلە بەرمەيتٸن ٸس ەكەنٸ بەلگٸلٸ. ونىڭ ٷستٸنە, مۇنداعى اۋىلشارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى تەحنيكالارى دا ەڭ سوڭعى قوندىرعىلارمەن جابدىقتالعان. سەرٸكتەستٸكتٸڭ باس اگرونومى فرۋنزەبەك الاتاەۆتىڭ ايتۋىنشا, تۇقىمدى ەگۋ جۇمىستارى اياقتالدى. ەندٸگٸ كەزەكتە تەتتٸ تٷبٸر توپىراقتى جارىپ شىققان سوڭ, تامشىلاتىپ سۋارۋ تەحنولوگييالارىن ورنالاستىرماق. تاعى بٸر ايتا كەتەتٸن جايت, اتالمىش سەرٸكتەستٸك جەرگە كارتوگرامما جاساتۋ ارقىلى تىڭايتقىشتىڭ قانشا مٶلشەردە كەرەكتٸگٸن انىقتاپ العان. سەيكەسٸنشە, تىڭايتقىشتى سوعان سەيكەس قولدانادى. جالپى, قانتى قىزىلشاسى – بابى مەن كٷتٸمٸ كەلٸسسە مول ٶنٸم بەرەتٸن ٶسٸمتال داقىل. سوندىقتان دا, سەرٸكتەستٸك ماماندارى تەتتٸ تٷبٸر ەگۋدٸڭ اگروتەحنيكالىق شارالارىن بارىنشا جٷيەلٸ ەتٸپ جاساۋعا تىرىسۋدا.

سونىمەن قاتار, باس اگرونوم ف.الاتاەۆ بيىلعى ەگٸن بٸتٸك شىقسا, كەلەسٸ جىلى 300 گەكتار القاپتى 2000 گەكتارعا دەيٸن ۇلعايتۋدى كٶزدەپ وتىرعاندارىن ايتادى. ول ٷشٸن بٸر گەكتارعا ەگٸلگەن 150 مىڭ تٷپ بالتامىردىڭ 140 مىڭى شىقسا بولعانى. بۇل – سەبٸلگەن تۇقىمنىڭ 95 پايىزى ٶنٸم بەرەدٸ دەگەندٸ بٸلدٸرەدٸ. ونىڭ ٷستٸنە, ٶتكەن جىلعا قاراعاندا قانت قىزىلشاسىنىڭ باعاسى دا ٶسكەن. مىسالى, بىلتىر قىزىلشانىڭ 1 كەلٸسٸ 20 تەڭگە بولعان بولسا, بيىل 22 تەڭگە بولىپ وتىر. ونىڭ 10 تەڭگەسٸن قانت زاۋىتى, ال قالعان 12 تەڭگەسٸن مەملەكەت سۋبسيدييالايدى ەكەن. ول ٷشٸن بالتامىردىڭ بابىن تاۋىپ, ونىڭ كٷتٸمٸنە ٷلكەن مەن بەرۋ كەرەك. بۇل رەتتە, شۋلىق شارۋالار شيراقتىق تانىتادى دەگەن سەنٸمدەمٸز.