اتالعان جەتٸستٸكتٸ ەكولوگتار مەن تابيعات جاناشىرلارى جوعارى باعالاپ وتىر. وبلىس ەكٸمٸ جەتٸكٶل جەنە «كەڭساي-قوسقورعان-2» سۋ رەتتەگٸشٸنە ارنايى بارىپ, جاي-كٷيٸمەن تانىستى.
ٷش جىلدان استام ۋاقىتتان بەرٸ تٷركٸستان وبلىسىندا سۋ قويمالار سالۋ, اعىن سۋدى مولايتۋ, كٶلدەردٸ قالپىنا كەلتٸرۋ باعىتىندا اۋقىمدى جوبالار جٷزەگە اسىرىلىپ جاتىر. تٷركٸستان قالاسىنا 234 ملن. تەكشە مەتر اعىن سۋ جەتٸسپەيتٸنٸ انىقتالىپ, وبلىس باسشىلىعى, ەل اقساقالدارى مەن وسى سالا ماماندارىنىڭ, عالىمداردىڭ اقىلداسۋىمەن 248,8 ملن. تەكشە مەتر اعىن سۋ جەتكٸزۋ جولى تابىلدى. سول جوبانىڭ بٸرٸ – «كەڭساي – قوسقورعان-2» سۋ رەتتەگٸشٸ. ونىڭ قۇرىلىسى 2021 جىلى اياقتالعان. جوبا اياسىندا 30 ملن. تەكشە مەتردەن استام اعىن سۋ جەتكٸزٸلەدٸ دەپ جوسپارلانىپ, قازٸردٸڭ ٶزٸندە 14 ملن. تەكشە مەتر سۋ جينالىپ ٷلگەردٸ.
ٶمٸرزاق شٶكەەۆ اتالعان سۋ رەتتەگٸشٸنٸڭ ماڭىندا كەنتاۋ قالاسى مەن قالا ماڭىنداعى اۋىل تۇرعىندارىمەن, شارۋالارمەن كەزدەستٸ. تۇرعىندار اعىن سۋ مەسەلەسٸن شەشۋ باعىتىنداعى قايراتكەرلٸگٸ ٷشٸن ٶڭٸر باسشىسىنا العىستارىن ايتتى. الداعى ۋاقىتتا اتالعان سۋ قويما تەك اۋىل شارۋاشىلىعى عانا ەمەس, تۋريزم ٷشٸن دە پايداعا اسىرىلماق. سۋ سپورتىن دامىتۋعا دە سەرپٸن بەرەدٸ.
– اعىن سۋدى مولايتۋ, تيٸمدٸ پايدالانۋ باعىتىندا اسا ماڭىزدى جوبالار جٷزەگە اسىرىلىپ جاتىر. «جەتٸكٶل كٶلدەر جٷيەسٸن جاڭعىرتۋ» جوباسىنىڭ قۇرىلىسى ارقىلى 34 شاقىرىمعا بٶگەت جاسالىنىپ, كٶلگە 370 ملن م3 سۋ جٸبەرٸلدٸ. بٷگٸنگٸ كٷننٸڭ ٶزٸندە كٶل اۋماعىنىڭ فاۋناسى ٶزگەرٸپ, تابيعي قۇستار شوعىرى پايدا بولدى. ەندٸگٸ كەزەكتە مەملەكەت تاراپىنان كٶرسەتٸلگەن قولداۋدى تيٸمدٸ پايدالانىپ, قۇستار مەن بالىقتاردىڭ كٶبەيۋٸنە جاعداي جاساۋ قاجەت. براكونەرلەرمەن كٷرەس كٷشەيتٸلسٸن. ەكٸنشٸ كەزەكتە اڭشىلىق تۋريزمٸن زامان تالابىنا ساي دامىتقان جٶن. وسى كٶلدەر جٷيەسٸندە كەسٸپكەرلٸكپەن اينالىسىپ جٷرگەن كەسٸپكەرلەرگە سۋ كٶزٸن ورىنسىز ەرٸ تيٸمسٸز پايدالانۋعا جول بەرٸلمەيدٸ. اڭشىلىق تۋريزمٸن دامىتۋ ٷشٸن كەلۋشٸلەرگە تيٸمدٸ جاعداي جاساپ, اقپاراتتاندىرۋ مەسەلەسٸن دە قولعا الىڭىزدار.
ەڭ باستى مٸندەت – تابيعات پەن سۋدا تٸرشٸلٸك ەتەتٸن قۇستاردى, بالىقتاردى قورعاۋ. جاسىل القاپتاردى كٶبەيتۋ. ەكٸنشٸدەن, اڭشىلىق تۋريزمٸن زاڭ تالابىنا ساي دامىتۋ دا ماڭىزدى, – دەگەن ٶمٸرزاق شٶكەەۆ تابيعات جاناشىرلارىنىڭ پٸكٸرلەرٸ مەن ۇسىنىستارىن تىڭدادى. اتالعان اۋماقتىڭ ينفراقۇرىلىمىن جاقسارتۋعا قولداۋ كٶرسەتٸلەتٸنٸن جەتكٸزدٸ.
– جەتٸكٶلگە 500 ملن تەكشە مەترگە دەيٸن سۋ سييادى. ەگەر تولىق كٶلەمدە تولاتىن بولسا, سۋ بۋلانىپ, ىلعال كٶبەيٸپ, وتىرار اۋدانى عانا ەمەس, تٷركٸستاننىڭ ەكولوگييالىق جاعدايى جاقسارادى. ٶڭٸر باسشىسى جەتٸكٶلدٸ باسقارمانىڭ باقىلاۋىنا الىپ, تابيعاتتى قورعاۋدى تاپسىردى. بٷگٸندە ينسپەكتورلار رەيدتەرگە شىعىپ, براكونەرلەرگە قارسى كٷرەستٸ كٷشەيتٸپ جاتىر. الداعى ۋاقىتتا جەتٸكٶل – ەكولوگييالىق تۋريزم ورتالىعىنا اينالىپ, ٶڭٸردٸڭ تۋريستٸك ەلەۋەتٸ ارتا تٷسەدٸ. سونىمەن بٸرگە وسى سۋ جٷيەسٸ ارقىلى تٷركٸستانداعى جاسىل بەلدەۋدٸڭ جاعدايى دا جاقسارادى, – دەيدٸ باسقارما باسشىسى.
تٷركٸستان قالاسى ماڭىندا اعىن سۋ مەسەلەسٸ شەشٸلٸپ, جاسىل القاپ اۋماعى كٶبەيگەن سوڭ اۋاسى تازارعان. جول كارتاسىنا سەيكەس بٷگٸندە وبلىس اۋماعىندا اباتتاندىرۋ, كٶگالداندىرۋ جەنە گازداندىرۋ جۇمىستارى قارقىندى جٷرٸپ جاتىر.
