قازاقستاندا قاڭتار وقيعاسىنان كەيٸن قۇرىلعان "زاڭسىز شىعارىلعان قارجىنى قايتارۋ بويىنشا" ارنايى كوميسسييا 2022 جىلدىڭ التى ايىندا ەلگە 631 ميلليارد تەڭگە قايتارىلعانىن مەلٸمدەدٸ.
كوميسسييا مەلٸمەتٸنە قاراعاندا, بۇل سومانىڭ 421 ملرد تەڭگەسٸ قىلمىستىق ٸستەر بويىنشا كەلتٸرٸلگەن شىعىنداردىڭ ورنىن تولتىرۋ اياسىندا قايتارىلعان. ونىڭ ٸشٸندە 314 ملرد اقشالاي تٷردە, 107 ملرد تەڭگە باعالى تاستار جەنە مەتاللدار تٷرٸندە كەلگەن.
قالعان قارجى مونوپولييادان شىعارۋ بويىنشا ٸستەردٸڭ اياسىندا قايتارىلعان.
كوميسسييا مەلٸمدەمەسٸندە زاڭسىز قارجىنى شىعارۋعا قاتىسى بار دەگەن كومپانييالاردىڭ جەنە جەكە ادامداردىڭ اتى-جٶنٸ ايتىلعان ەمەس.
"شەت ەلگە زاڭسىز شىعارىلعان قارجىنى قايتارۋ بويىنشا" كوميسسييا قۇرىلعانىن پرەزيدەنت بيىل 5 ماۋسىمدا كونستيتۋتسييانى ٶزگەرتۋ بويىنشا رەفەرەندۋم ٶتكەن كٷنٸ بٸلدٸرگەن.
كوميسسييا قۇرامىندا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ, ارنايى جەنە ورتالىق اتقارۋ ورگاندارىنىڭ, ۇلتتىق بانك, قارجى نارىعىن باقىلاۋ اگەنتتٸگٸنٸڭ, فيسكالدىق ورگانداردىڭ جەنە "سامرۇق-قازىنا" قورىنىڭ جەتەكشٸلەرٸ كٸرگەن.
قاڭتار وقيعاسىنان كەيٸن توقاەۆ ەل بايلىعىنىڭ كٶبٸنە يەلٸك ەتٸپ كەلگەن ادامداردىڭ توبى جٶنٸندە بٸرنەشە رەت ايتقان.
Tax justice network ۇيىمىنىڭ مەلٸمەتٸنە قاراعاندا, سوڭعى 25 جىل ٸشٸندە قازاقستاننان شەتەلدٸك وفشورلورعا 140-160 ميلليارد دوللارعا جاقىن اقشا شىعارىلعان. كەيبٸر ساراپشىلار سىرتقا شىعارىلعان اقشا بۇدان دا كٶپ بولۋى مٷمكٸن ەكەنٸن ايتادى.
شٸلدەدە ارنايى كوميسسييا شەتەلدەرگە زاڭسىز اقشا شىعارۋعا نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قاماۋداعى ٸنٸسٸ قايرات ساتىبالدى, ونىڭ ەيەلٸ گٷلميرا ساتىبالدى, داريعا نازارباەۆانىڭ بۇرىنعى قۇداسى قايرات بورانباەۆ, سونىمەن بٸرگە ەكس-پرەزيدەنتتٸڭ كٸشٸ قىزى ەلييا نازارباەۆاعا تيەسٸلٸ ەكەنٸ ايتىلىپ جٷرگەن "وپەراتور روپ" كومپانيياسىنىڭ جەتەكشٸلەرٸ كٷدٸكتٸ ەكەنٸن مەلٸمدەگەن.
وسىعان دەيٸن قوعام تاراپىنان قۇرىلعان Elge Qaitaru قورى بۇرىنعى پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ اينالاسىنداعى ادامداردىڭ ٸرٸ سوماداعى قارجىسىن قايتارۋىنا كٷمەندانعان.
قازان ايىنىڭ سوڭىندا Eurasian Resources Group كومپانييالار توبىنا قىلمىستىق ٸس قوزعاۋدى تالاپ ەتكەن. ول توپتىڭ ديرەكتورلار كەڭەسٸندە الەكساندر ماشكەۆيچ, پاتوح شوديەۆ جەنە شۋحرات يبراگيموۆ سەكٸلدٸ بەلگٸلٸ وليگارحتار بار.
https://dalanews.kz/bas-takyryp/84660-qazaqstan-atomnan-qol-uzgen-emes-ayes-t
