مەجٸلٸس دەپۋتاتى ەدٸل جاڭبىرشين گەوساياساتتاعى دومينانت مەملەكەتتەر ٶزٸنٸڭ جەكە مٷددەسٸ مەن ساياسي ىقپالىن جٷرگٸزٸپ قانا قويماي, ونى ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن ەر تٷرلٸ ەدٸس-تەسٸلدەردٸ پايدالانىپ كەلە جاتقانىن ايتتى, – دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
جاڭبىرشين مىسال رەتٸندە مەملەكەتتەردٸڭ ۇلتتىق قۇندىلىقتارىن جويۋعا باعىتتالعان ەسٸرەفەمينيستٸك, لگبت, ەمو جەنە باسقا دا سۋبمەدەنيەتتٸك قوزعالىستار ارنايى, جوسپارلى تٷردە ميلليونداعان اقش دوللارىمەن قارجىلاندىرىلاتىنىن مەلٸمدەدٸ.
"ولار ۇلتارازدىق پەن دٸني الاۋىزدىقتى, سەپاراتيزم مەن ترايباليزمدٸ بٸزدٸڭ ساياسي كٷن تەرتٸبٸمٸزگە ەنگٸزۋگە كٷش سالدى. مۇنى پرەزيدەنت قۇرىلتايدا «حالىقارالىق ٷكٸمەتتٸك ەمەس قورلار مەن ۇيىمدار كٶپتەگەن ەلدٸڭ ٸشكٸ ٸسٸنە نەگٸزسٸز ارالاستى» – دەپ قاداپ ايتتى.
دەگەنمەن سوڭعى كەزدە اقش-تىڭ بيلٸگٸ ٶز ٸشكٸ جەنە سىرتقى ساياساتىن قايتا قاراپ جاتىر. تٸپتٸ اقش-تىڭ كونگرەسٸندە حالىقارالىق دامۋ اگەنتتٸگٸنٸڭ, ياعني USAID-تٸڭ جۇمىسى توقتاتىلاتىنى تۋرالى مەسەلە قارالىپ جاتىر", - دەدٸ ول.
دەپۋتات كەيٸنگٸ ون جىلدىقتا قازاقستاننىڭ ٸشكٸ ساياساتىنا ىقپال ەتۋ ٷشٸن USAID-تەن 150 ملن. دوللاردان اسا قاراجات بٶلٸنگەنٸن كەلتٸردٸ.
"وسىنداي ۇيىمدار دەموكراتييالىق قاعيداتتاردى جەلەۋ ەتٸپ, جالاڭ ۇرانمەن «جۇمساق كٷش» ارقىلى ٶزٸنٸڭ جىمىسقى ساياساتىن ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن ٶزگە مەملەكەتتەرگە قانشا قاراجات بٶلگەنٸن ەلەستەتٸپ كٶرٸڭٸز. مىسالى, قيىر شىعىستاعى, ورتالىق ازيياداعى, افريكاداعى, ەۋروپاداعى بٸرقاتار دامۋشى ەلدەردە بيلٸككە قارسى تٶڭكەرٸستەر ۇيىمداستىرىلعانى بەلگٸلٸ.
بٸزدە شەتەلدٸك گرانت «ەمٸزٸگٸنە» وتىرىپ العان كەيبٸر, تاعى دا ايتام كەيبٸر ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىمدار كٶبٸنە, تٷيمەدەيدٸ تٷيەدەي قىلىپ, نەگاتيۆتٸ تەرٸپ-جيناپ, كۋراتورلارىنا ٶتٸرٸك ەسەپ بەرٸپ, «ويباي بۇل ەلدە ادام قۇقىعى تاپتالعان», «سٶز بوستاندىعى شەكتەلگەن», «سٸزدەر ارالاسپاساڭىزدار قۇردىمعا كەتۋدٸڭ الدىندا تۇرمىز» دەپ بايبالام سالادى. تٸپتٸ بٸزدەگٸ جاعدايدى دامىماي قالعان ٷشٸنشٸ مەملەكەتتەرمەن نەگٸزسٸز, دەلەل-دەيەكسٸز تەڭەستٸرەدٸ", - دەدٸ جاڭبىرشين.
مەجٸلٸس دەپۋتاتىنىڭ ايتۋىنشا, ولارعا قازاقستاننىڭ جاقسارعانى ەمەس, شايقالعانى پايدالى, سەبەبٸ ٶزدەرٸنٸڭ جەكە باسىنىڭ پايداسىنا, ياعني «گۋمانيتارلىق بيزنەستەرٸنە» قارجى كەرەك.
جاڭبىرشين اقش, قىتاي, رەسەي سيياقتى الپاۋىت مەملەكەتتەر ٸشكٸ ساياساتتارىنا ٶزگەلەردٸڭ ارالاسۋىنا جول بەرمەيتٸن زاڭدار قابىلداعانىن ايتىپ, بٸزدٸڭ ٷكٸمەت تە تەز ارادا ٸسكە كٶشۋٸ كەرەك ەكەنٸن جەتكٸزدٸ.
"بٸر مەسەلەنٸڭ باسىن اشىپ الايىق. سىرتتان كەلەتٸن قارجى, ەگەر تازا بولىپ, ينۆەستيتسييا رەتٸندە ەكونوميكانى دامىتۋعا قۇيىلاتىن بولسا, ەكولوگييا مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن جاقسارتاتىن بولسا, وندا وعان جول اشىق. ال ەگەر ٸشكٸ ساياساتىمىزعا قارسى, ۇلتتىق دٷنيەتانىمىمىزعا جات, تۇراقتىلىعىمىزدى شايقايتىن جوبالاردى قارجىلاندىرسا, وندا ونداي ۇيىمدارعا جول جابىق", - دەدٸ ول.
