شالكيٸز جىراۋ
ەلٸن جاۋىنان, دۇشپانىنان تەك «جالاڭاش بارىپ جاۋعا تيەر» ەر عانا قورعاي الادى دەگەن تٷيٸن جاسايدى. اقىن جاقسى دەگەن نە, جامان دەگەن نە; ٸزگٸلٸك, پاراساتتىلىق نەدە, ادامگەرشٸلٸك قاسيەت ادامنىڭ قانداي ەرەكەتٸ, قىلىق – مٸنەزٸنەن كٶرٸنەدٸ, مٸنە وسى تاقىرىپتا جىر-تولعاعان.
اقىن ٶز ويىن جاقسى مەن جاماندى, جارىق پەن كٷڭگٸرتتٸ سالىستىرا ٶرنەكتەيدٸ.
بٸر جاقسىمەن دوس بولساڭ
ازباس-توزباس مٷلكٸ ەتەر.
بٸر جامانمەن دوس بولساڭ
كٷندەردٸڭ كٷنٸ بولعاندا,
بٷكٸل ەلگە كٷلكٸ ەتەر.
دەمەك اقىن پيعىلى جامان جاننان بەز, اۋلاق بول دەگەن عيبرات ايتادى. جىراۋ ەل بيلەيتٸن باسشىنىڭ قاۋىم, ەلەۋمەت ٶمٸرٸندەگٸ ورنىن دا دۇرىس باعالاي بٸلگەن. ال سول ەل بيلەيتٸن ادام قانداي بولۋى كەرەك دەگەنگە, جىراۋ « عادٸل تٶرە, ەل باستار» دەپ ەل تاعدىرى, ەدٸل باسشىعا بايلانىستى دەپ دانالىق وي تٷيگەن.
ٶمٸر ديالەكتيكاسىن تەرەڭ پايىمداعان جىراۋ «قوعالى كٶلدەر, قوم سۋلار» تولعاۋىندا دٷنيە ٷنەمٸ ٶزگەرٸستە بولاتىنىن, ٶمٸردٸڭ بٸر قالىپتا تۇرمايتىندىعىن ايتىپ, «مىناۋ جالعان دٷنيە كٸمدەردەن كەيٸن قالماعان» دەپ بولاشاق ۇرپاققا ٶمٸردەن الارىڭدى الىپ, بەرەرٸڭدٸ بەرٸپ قال دەگەن وي ايتادى.
