قازاقستان مەن اقش اراسىنداعى ستراتەگييالىق ەرٸپتەستٸك جاڭا مازمۇنمەن تولىعىپ كەلەدٸ. اقش پرەزيدەنتٸنٸڭ وڭتٷستٸك جەنە ورتالىق ازييا جٶنٸندەگٸ ارنايى ٶكٸلٸ سەردجيو گوردىڭ قازاقستانعا ساپارى ەكٸجاقتى قارىم-قاتىناستاردى دامىتۋعا تىڭ سەرپٸن بەرٸپ, ساياسي جەنە ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ جاڭا باعىتتارىن ايقىندادى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸنشە, قازٸرگٸ تاڭدا ۆاشينگتوننىڭ ورتالىق ازيياعا دەگەن قىزىعۋشىلىعى ارتىپ وتىر. ەسٸرەسە ستراتەگييالىق ماڭىزى بار مينەرالدار سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق, ينۆەستيتسييالىق جوبالار جەنە ٶڭٸرلٸك قاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەلەرٸ اقش پەن قازاقستان اراسىنداعى ٶزارا ٸس-قيمىلدىڭ ماڭىزدى باعىتىنا اينالۋدا.
ساياساتتانۋشى راسۋل قوسپانوۆ سەردجيو گوردىڭ ساپارىنىڭ ماڭىزى, قازاقستاننىڭ اقش سىرتقى ساياساتىنداعى ورنى, ستراتەگييالىق مينەرالدار بويىنشا بٸرلەسكەن جوبالاردىڭ كەلەشەگٸ, سونداي-اق ەلٸمٸزدٸڭ حالىقارالىق ارەناداعى بٸتٸمگەرلٸك باستامالارى تۋرالى پٸكٸر بٸلدٸردٸ.
- اقش پرەزيدەنتٸنٸڭ وڭتٷستٸك جەنە ورتالىق ازييا جٶنٸندەگٸ ارنايى ٶكٸلٸ سەردجيو گورمەن كەزدەسۋدە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ اقش-پەن كەڭەيتٸلگەن ستراتەگييالىق ەرٸپتەستٸكتٸ ودان ەرٸ نىعايتۋعا بەيٸلدٸ ەكەنٸن راستادى. بٷگٸندە قازاقستاننىڭ ورتالىق ازيياداعى ۆاشينگتون ساياساتى ٷشٸن ايرىقشا ماڭىزعا يە بولۋىن قانداي فاكتورلار ايقىندايدى?
- مەن سەردجيو گوردىڭ ساپارىن قازاقستان مەن اقش اراسىنداعى قارىم-قاتىناستاردى دامىتۋ تۇرعىسىنان ماڭىزدى دەپ ەسەپتەيمٸن. ەڭ الدىمەن, سەردجيو گور اقش-تىڭ بٸزدٸڭ ماكروٶڭٸردەگٸ نەگٸزگٸ ٶكٸلٸ. ول اقش پرەزيدەنتٸنٸڭ ورتالىق جەنە وڭتٷستٸك ازييا جٶنٸندەگٸ ارنايى ٶكٸلٸ قىزمەتٸن اتقارادى, ياعني امەريكالىق سىرتقى ساياسات اياسىندا اۋقىمدى گەوگرافييالىق كەڭٸستٸككە جەتەكشٸلٸك ەتەدٸ. سونىمەن قاتار, ونىڭ اقش پرەزيدەنتٸ دونالد ترامپپەن تٸكەلەي بايلانىسى بار جەنە ۆاشينگتوننىڭ بٸزدٸڭ ٶڭٸرگە قاتىستى ساياساتىن قالىپتاستىرۋدا ەلەۋلٸ رٶل اتقارادى.
ٶز كەزەگٸندە قازاقستان امەريكا قۇراما شتاتتارىن ەڭ ماڭىزدى ستراتەگييالىق سەرٸكتەستەرٸنٸڭ بٸرٸ رەتٸندە قاراستىرادى. تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ العاشقى جىلدارىنان باستاپ اقش ەلٸمٸزدٸڭ ەكونوميكاسىنا بەلسەندٸ تٷردە ينۆەستيتسييا سالىپ كەلەدٸ. ەڭگٸمە تەڭٸز كەن ورنىن يگەرۋ سەكٸلدٸ ٸرٸ مۇناي-گاز جوبالارى جەنە ەكونوميكانىڭ باسقا دا سالالارىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى بولىپ وتىر. اقش ەلەمدەگٸ ەڭ ٸرٸ ەكونوميكا بولىپ قالا بەرەتٸنٸن ەسكەرسەك, قازاقستاننىڭ كٶپۆەكتورلى سىرتقى ساياساتىندا بۇل ەل رەسەي جەنە قىتايمەن قاتار ەرەكشە ورىن الادى.
2022 جىلدان كەيٸن باتىس مەملەكەتتەرٸنٸڭ قازاقستانعا دەگەن قىزىعۋشىلىعى ايتارلىقتاي ارتتى. استانا قالىپتاسقان مٷمكٸندٸكتەردٸ پايدالانا وتىرىپ, باتىس ەلدەرٸمەن ىنتىماقتاستىقتى ودان ەرٸ نىعايتۋدى كٶزدەيدٸ. ەكٸجاقتى قاتىناستار بۇعان دەيٸن دە جاقسى دەڭگەيدە بولعانىمەن, بٷگٸندە ولاردى ناقتى ەكونوميكالىق مازمۇنمەن تولىقتىرۋ ماڭىزدى.
- مەملەكەت باسشىسى سەردجيو گوردىڭ C5+1 فورماتىنداعى اسا ماڭىزدى پايدالى قازبالار جٶنٸندەگٸ ديالوگقا قاتىسۋىن ەرەكشە اتاپ ٶتتٸ. بۇل باعىت اقش پەن ورتالىق ازييا ەلدەرٸ اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ جاڭا باعىتىنا اينالىپ كەلە مە? وسى سالادا قازاقستاننىڭ قانداي ارتىقشىلىقتارى بار?
- ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭىزدى باعىتتارىنىڭ بٸرٸ – ستراتەگييالىق ماڭىزى بار پايدالى قازبالار سالاسى. اتاپ ايتقاندا, سەردجيو گور وسى باعىتتاعى ٶزارا ٸس-قيمىل مەسەلەلەرٸنە ارنالعان C5+1 ديالوگىنا قاتىسۋ ٷشٸن كەلدٸ.
2022 جىلدان كەيٸن اقش پەن ەۋروپالىق وداق ەلدەرٸ ستراتەگييالىق ماڭىزدى مينەرالداردى جەتكٸزۋدٸ ەرتاراپتاندىرۋ قاجەتتٸلٸگٸنە تاپ بولدى. بۇرىن مۇنداي رەسۋرستاردىڭ ەدەۋٸر بٶلٸگٸ رەسەي مەن قىتايدان جەتكٸزٸلەتٸن. قازٸرگٸ تاڭدا باتىس ەلدەرٸ جاڭا ەرٸ سەنٸمدٸ جەتكٸزۋ كٶزدەرٸن ٸزدەۋدە. وسى تۇرعىدان العاندا قازاقستان مەن ورتالىق ازييانىڭ باسقا دا مەملەكەتتەرٸ ۋران, ليتيي, ۆولفرام, تيتان جەنە باسقا دا ستراتەگييالىق مەتالداردىڭ مول قورىنا يە بولعاندىقتان ماڭىزدى ورىنعا يە.
قازاقستان ٷشٸن بۇل ىنتىماقتاستىقتان بارىنشا ەكونوميكالىق پايدا الۋ ماڭىزدى. بٸرلەسكەن نەگٸزگٸ جوبالاردىڭ بٸرٸ – قاراعاندى وبلىسىنىڭ شەت اۋدانىندا ورنالاسقان, ەلەمدەگٸ ەڭ ٸرٸ ۆولفرام كەن ورىندارىنىڭ بٸرٸ سانالاتىن سولتٷستٸك قاتپار كەن ورنىن يگەرۋ. ۆاشينگتونداعى كەلٸسسٶزدەر بارىسىندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن اقش پرەزيدەنتٸ دونالد ترامپ اتالعان كەن ورنىن بٸرلەسٸپ يگەرۋ جٶنٸندە ۋاعدالاستىققا قول جەتكٸزدٸ. جوبانى امەريكالىق Cove Capital كومپانيياسى مەن قازاقستاندىق «تاۋ-كەن سامۇرىق» كومپانيياسىنىڭ قاتىسۋىمەن جٷزەگە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
بەلگٸلٸ بولعانداي, قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ نەگٸزگٸ قوزعاۋشى كٷشتەرٸ دەستٷرلٸ تٷردە باتىس قازاقستانداعى تەڭٸز, قاراشىعاناق جەنە قاشاعان سەكٸلدٸ مۇناي-گاز كەن ورىندارىندا شوعىرلانعان. الايدا ۆولفرام ٶندٸرۋ جەنە ٶڭدەۋ بويىنشا ٸرٸ كەسٸپورىن قۇرۋ ەلدٸڭ ورتالىق بٶلٸگٸندە جاڭا ٶنەركەسٸپتٸك ورتالىق قالىپتاستىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. بۇل قاراعاندى وبلىسىندا عانا ەمەس, كٶرشٸلەس ٶڭٸرلەردە دە كٶپتەگەن جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلۋىنا جول اشادى.
ۆولفرام جوباسىنىڭ تابىستى جٷزەگە اسىرىلۋى قازاقستاننىڭ بٷكٸل تاۋ-كەن ٶنەركەسٸبٸنٸڭ ينۆەستيتسييالىق تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتۋٸ مٷمكٸن. ۇزاق جىلدار بويى ەلٸمٸزگە وسى سالاعا ٸرٸ ينۆەستورلاردى تارتۋ وڭاي بولعان جوق. بۇعان دەيٸن كەن ورنىنا قىتايلىق كومپانييالار قىزىعۋشىلىق تانىتقانىمەن, نەتيجەسٸندە ونى يگەرۋ مٷمكٸندٸگٸ باسقا ينۆەستورلارعا بۇيىردى.
قولدا بار باعالاۋلار بويىنشا بۇل كەن ورنىندا بۇرىنعى كەڭەس وداعى اۋماعىنداعى ۆولفرام قورىنىڭ شامامەن 70 پايىزى شوعىرلانعان. ۆولفرام – ستراتەگييالىق ماڭىزى جوعارى مەتالل. ول جوعارى تەحنولوگييالىق ٶنەركەسٸپتە, ماشينا جاساۋدا, ەنەرگەتيكادا جەنە ەسٸرەسە قورعانىس-ٶنەركەسٸپتٸك كەشەندە كەڭٸنەن قولدانىلادى. قازٸرگٸ حالىقارالىق جاعدايدا بۇل رەسۋرسقا دەگەن سۇرانىس الداعى ۋاقىتتا دا ارتا تٷسەتٸنٸ سٶزسٸز.
سوندىقتان قازاقستان ٷشٸن اتالعان جوبانى دامىتۋعا دايىن ينۆەستوردىڭ تارتىلۋىن ٷلكەن جەتٸستٸك دەپ باعالاۋعا بولادى. ونىڭ تابىستى جٷزەگە اسىرىلۋى ەلٸمٸزگە ەلەۋلٸ ەكونوميكالىق پايدا ەكەلٸپ قانا قويماي, قازاقستان مەن اقش اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ۇزاق مەرزٸمدٸ پەرسپەكتيۆادا نىعايتۋعا ىقپال ەتەدٸ.
- سەردجيو گور سوڭعى بٸر جىل ٸشٸندە اقش پەن ٶڭٸر مەملەكەتتەرٸ اراسىندا جالپى قۇنى 20 ميلليارد دوللاردان اساتىن كەلٸسٸمدەر مەن مەمٸلەلەر جاسالعانىن مەلٸمدەدٸ. مۇنى اقش-تىڭ ورتالىق ازيياداعى ەكونوميكالىق قاتىسۋىنىڭ كٷشەيۋٸ رەتٸندە باعالاۋعا بولا ما? بۇل جاعداي قازاقستان ٷشٸن قانداي مٷمكٸندٸكتەر اشادى?
- 20 ميلليارد دوللار كٶلەمٸندەگٸ كەلٸسٸمدەرگە كەلەتٸن بولساق, 2022 جىلدان كەيٸن, ەسٸرەسە دونالد ترامپتىڭ اق ٷيگە قايتا ورالۋىنان سوڭ, اقش-تىڭ ورتالىق ازييامەن قارىم-قاتىناسىنا ەرەكشە كٶڭٸل بٶلٸنە باستادى.
بۇعان دەيٸن قىرعىزستانداعى امەريكالىق ەسكەري بازانىڭ جابىلۋى مەن اقش ەسكەرٸنٸڭ اۋعانستاننان شىعارىلۋىنان كەيٸن ۆاشينگتوننىڭ بٸزدٸڭ ٶڭٸرگە دەگەن قىزىعۋشىلىعى تٶمەندەدٸ دەگەن پٸكٸر قالىپتاسقان ەدٸ. الايدا مەنٸڭشە, بۇل قىزىعۋشىلىقتىڭ جوعالۋى ەمەس, كەرٸسٸنشە, قارىم-قاتىناستاردىڭ جاڭا فورماتقا كٶشۋٸ بولدى. ياعني, اقش پەن ورتالىق ازييا ەلدەرٸ اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق بۇرىنعىداي تەك اۋعانستان مەسەلەسٸنٸڭ اياسىندا عانا قاراستىرىلماي, جاڭا مازمۇنعا يە بولۋدا.
ٶيتكەنٸ بٷگٸندە ٶڭٸر مەملەكەتتەرٸ تەۋەلسٸزدٸگٸن ەندٸ عانا العان جاس رەسپۋبليكالار ەمەس. قازاقستان, ٶزبەكستان جەنە قىرعىزستان سيياقتى ەلدەردٸڭ وتىز جىلدان استام مەملەكەتتٸك دامۋ تاريحى قالىپتاستى. ولار ٶز ەكونوميكالارىن ەرتاراپتاندىرۋعا, ٶنەركەسٸپتٸ دامىتۋعا جەنە ەكونوميكانىڭ جاڭا سالالارىن قالىپتاستىرۋعا ۇمتىلىپ وتىر.
وسى تۇرعىدان العاندا, امەريكا قۇراما شتاتتارىمەن ەكونوميكالىق جەنە تەحنولوگييالىق ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ بٸزدٸڭ ەلدەر ٷشٸن تيٸمدٸ. بۇل ورتالىق ازييا مەملەكەتتەرٸنٸڭ ۇلتتىق مٷددەلەرٸنە تولىق سەيكەس كەلەدٸ.
سونىمەن قاتار, مۇنداي كەلٸسٸمدەردٸڭ ەدٸل شارتتار نەگٸزٸندە جٷزەگە اسىرىلۋى اسا ماڭىزدى. ٶكٸنٸشكە قاراي, قازاقستاننىڭ مۇناي سالاسىنداعى كەيبٸر كەلٸسٸمدەر بويىنشا ەدٸلەتسٸز تەجٸريبەسٸ بولعانى بەلگٸلٸ. ەسٸرەسە ٶنٸمدٸ بٶلۋ تۋرالى كەلٸسٸمدەر قوعامدا قىزۋ پٸكٸرتالاس تۋعىزعان ەدٸ. سوندىقتان بٷگٸن بٸز ٶتكەننٸڭ قاتەلٸكتەرٸن قايتالاۋعا جول بەرمەۋٸمٸز قاجەت. تٸپتٸ وعان مورالدىق تۇرعىدان قۇقىعىمىز جوق دەۋگە بولادى. ٶيتكەنٸ بولاشاق ۇرپاق مۇنداي قاتەلٸكتٸ كەشٸرمەۋٸ مٷمكٸن. سەبەبٸ ستراتەگييالىق ماڭىزدى مينەرالدار بٷگٸندە «جاڭا مۇنايعا» اينالىپ وتىر. بولاشاقتىڭ بارلىق تەحنولوگييالارى – سمارتفوندار, ەلەكتر كٶلٸكتەرٸ, جاڭارتىلاتىن ەنەرگەتيكا جٷيەلەرٸ جەنە جوعارى تەحنولوگييالىق ٶندٸرٸستەر – دەل وسى ستراتەگييالىق مەتالدار مەن مينەرالدارعا تەۋەلدٸ.
سوندىقتان بۇل جوبالاردان ەڭ الدىمەن قازاقستان حالقى پايدا كٶرۋٸ تيٸس. ەلدٸڭ تابيعي رەسۋرستارى ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ دامۋىنا, جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلۋىنا جەنە ازاماتتاردىڭ ەل-اۋقاتىن ارتتىرۋعا قىزمەت ەتۋٸ قاجەت.
- كەزدەسۋ بارىسىندا بەيبٸتشٸلٸك كەڭەسٸنٸڭ قىزمەتٸ مەن قازاقستاننىڭ گۋمانيتارلىق باستامالارىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. قازٸرگٸ تاڭدا قازاقستاننىڭ ديالوگ الاڭى ەرٸ بٸتٸمگەرلٸك جەنە گۋمانيتارلىق باستامالاردى ٸلگەرٸلەتۋشٸ مەملەكەت رەتٸندەگٸ رٶلٸ قانشالىقتى سۇرانىسقا يە?
- اقش پرەزيدەنتٸ دونالد ترامپ بەيبٸتشٸلٸك كەڭەسٸن قۇرۋ باستاماسىن كٶتەردٸ. ال قازاقستان حالىقارالىق ٷدەرٸستەردٸڭ بەلسەندٸ قاتىسۋشىسى بولۋعا ۇمتىلاتىن مەملەكەت رەتٸندە بۇل الاڭعا قىزىعۋشىلىق تانىتتى.
ٶزدەرٸڭٸز بٸلەتٸندەي, كەڭەستٸڭ وتىرىستارىنىڭ بٸرٸندە قازاقستاننىڭ گازا سەكتورىنا بٸتٸمگەرلٸك كٷشتەرٸن جٸبەرۋگە دايىن ەكەنٸ تۋرالى مەلٸمدەلدٸ. ەگەر بۇل باستاما ٸس جٷزٸندە جٷزەگە اساتىن بولسا, وندا ول قازاقستاننىڭ حالىقارالىق ارەناداعى رٶلٸن كٷشەيتە تٷسەدٸ. سونىمەن قاتار بۇل ەلٸمٸزدٸڭ قارۋلى كٷشتەرٸ ٷشٸن دە ماڭىزدى تەجٸريبە بولماق.
قازاقستان گازاداعى قاقتىعىس باستالعان كٷننەن باستاپ ونى بەيبٸت جولمەن شەشۋگە شاقىرىپ كەلەدٸ. ەلٸمٸز بۇل مەسەلەنٸڭ شەشٸمٸ رەتٸندە ەكٸ مەملەكەت قاعيداتىن قولدايدى. ياعني پالەستينا حالقىنىڭ تەۋەلسٸز مەملەكەت قۇرۋ قۇقىعىن جەنە يزرايل مەملەكەتٸنٸڭ قاۋٸپسٸز ٶمٸر سٷرۋ قۇقىعىن مويىنداي وتىرىپ, وسى ەكٸ مەملەكەتتٸڭ قاتار ٶمٸر سٷرۋٸن ٶڭٸردەگٸ تۇراقتىلىقتىڭ نەگٸزگٸ شارتى رەتٸندە قاراستىرادى.
قازاقستان يزرايل پرەمەر-مينيسترٸ بينيامين نەتانياحۋ جٷرگٸزٸپ وتىرعان ساياساتقا قاتىستى تٷرلٸ حالىقارالىق سىن-پٸكٸرلەرگە قاراماستان, يزرايلمەن بايلانىستارىن ٷزگەن جوق. پراگماتيكالىق مەملەكەت رەتٸندە قازاقستان وسى كٷردەلٸ مەسەلەنٸ شەشۋدٸڭ جولى – ديالوگ پەن ٶزارا تٷسٸنٸستٸككە نەگٸزدەلگەن كەلٸسسٶزدەر دەپ ەسەپتەيدٸ. ٶيتكەنٸ كەز كەلگەن سوعىس تٷپتٸڭ تٷبٸندە بەيبٸت كەلٸسسٶزدەرمەن اياقتالادى. سوندىقتان تاراپتاردى كەلٸسسٶز ٷستەلٸنە مٷمكٸندٸگٸنشە تەزٸرەك وتىرعىزۋ حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ ورتاق مٸندەتٸ بولۋى تيٸس.
سونىمەن قاتار قازاقستان گازا سەكتورىنداعى بەيبٸت تۇرعىنداردىڭ قازا بولۋىن ايىپتاپ كەلەدٸ. ەلٸمٸز بٸرنەشە رەت گۋمانيتارلىق كٶمەك جٸبەرٸپ, دەرٸ-دەرمەكپەن, ازىق-تٷلٸكپەن جەنە باسقا دا قاجەتتٸ زاتتارمەن قولداۋ كٶرسەتتٸ. بۇدان بٶلەك, پالەستينالىق جاستاردىڭ قازاقستاننىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىندا بٸلٸم الۋىنا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن بٸلٸم گرانتتارى بٶلٸندٸ. وسىلايشا قازاقستان حالىقارالىق قاتىناستاردا تەڭگەرٸمدٸ ەرٸ بەيبٸتشٸلٸككە نەگٸزدەلگەن سىرتقى ساياسات جٷرگٸزۋگە ۇمتىلىپ كەلەدٸ جەنە قاقتىعىستاردى ديپلوماتييالىق جولمەن شەشۋدٸ قولدايدى.
- سەردجيو گور پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆقا: «سٸزدٸڭ اق ٷيدە دوسىڭىز بار ەكەنٸنە سەندٸرە الامىن. پرەزيدەنت ترامپ سٸزدٸڭ قىزمەتٸڭٸزدٸ جوعارى باعالايدى», – دەپ مەلٸمدەدٸ. بۇل سٶزدەردٸ تەك ديپلوماتييالىق يشارا عانا ەمەس, قازاقستاننىڭ اقش ٷشٸن ماڭىزىن بٸلدٸرەتٸن ساياسي سيگنال رەتٸندە دە قاراستىرۋعا بولا ما?
- سەردجيو گوردىڭ «قازاقستاننىڭ ۆاشينگتوندا دوسى بار» دەگەن سٶزٸ, سٶزسٸز, ديپلوماتييالىق سيپاتتاعى مەلٸمدەمە. بۇل اقش-تىڭ استانامەن ٶزارا ىقپالداستىقتى ودان ەرٸ نىعايتۋعا مٷددەلٸ ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ.سونىمەن قاتار سەردجيو گوردىڭ تۇلعاسىنا نازار اۋدارۋ قاجەت. ول – تابىستى كەسٸپكەر, دونالد ترامپتىڭ ۇلىنىڭ جاقىن سەرٸگٸ ەرٸ دوسى. اقش پرەزيدەنتٸنٸڭ وتباسىمەن تىعىز بايلانىستا جەنە مەملەكەت باسشىسىنىڭ جاقىن ورتاسىندا ٷلكەن سەنٸمگە يە تۇلعالاردىڭ بٸرٸ سانالادى. سوندىقتان قازاقستان ٷشٸن وسىنداي ادامدارمەن سىندارلى قارىم-قاتىناس ورناتۋ ماڭىزدى. ەگەر ولار قازاقستاننىڭ ستراتەگييالىق ماڭىزىن تەرەڭ تٷسٸنسە, بۇل ينۆەستيتسييالىق, ەكونوميكالىق جەنە ساياسي سالالارداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ كەڭەيۋٸنە, سونداي-اق حالىقارالىق ارەنادا ەلٸمٸز ٷشٸن ماڭىزدى مەسەلەلەردٸ ٸلگەرٸلەتۋگە ىقپال ەتۋٸ مٷمكٸن.
بۇدان بٶلەك, سەردجيو گور – بٸزدٸڭ ٶڭٸردٸڭ تۋماسى. كەيبٸر مەلٸمەتتەرگە سەيكەس, ول تاشكەنت قالاسىندا دٷنيەگە كەلگەن. سوندىقتان ول ورتالىق ازييانىڭ ەرەكشەلٸكتەرٸن جاقسى تٷسٸنەدٸ جەنە وسى تۇرعىدان العاندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆقا جىلى لەبٸز بٸلدٸرٸپ, جوعارى باعا بەرگەن بولۋى ىقتيمال.
ساپاردىڭ كٷتٸلەتٸن نەتيجەلەرٸنە كەلسەك, مەنٸڭ ويىمشا, ەڭ ماڭىزدى جەتٸستٸك – ستراتەگييالىق ماڭىزى بار مينەرالدار سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ جٶنٸندەگٸ جول كارتاسىنىڭ قابىلدانۋى. ەرتٷرلٸ جوبالاردىڭ بولاشاعى تۋرالى كٶپ ايتۋعا بولادى, الايدا ناقتى جوسپار بولماسا, ولاردى جٷزەگە اسىرۋ قيىن. ال بٷگٸندە مۇنداي جول كارتاسى بەكٸتٸلٸپ وتىر.
قۇجاتتا قازاقستاننىڭ ستراتەگييالىق ماڭىزدى مينەرالداردى ٶڭدەۋ ورتالىعى رەتٸندەگٸ مەرتەبەسٸنٸڭ ايقىن كٶرٸنٸس تابۋى ەرەكشە ماڭىزدى. قازاقستان دا, ٶزبەكستان دا ەندٸ ەلەمدٸك ەكونوميكا ٷشٸن تەك شيكٸزات جەتكٸزۋشٸ ەل بولىپ قالۋدى قالامايدى. بٸزدٸڭ مەملەكەتتەر ەكونوميكالىق دامۋدىڭ جاڭا كەزەڭٸنە ٶتٸپ, ٶڭٸرلٸك ٶڭدەۋ جەنە ٶندٸرٸس ورتالىقتارىنا اينالۋى تيٸس.
تابيعي رەسۋرستاردى تەك ٶندٸرۋمەن جەنە شيكٸزات كٷيٸندە ەكسپورتتاۋمەن شەكتەلۋ تيٸمسٸز. بٸز ولاردى ٶز ەلٸمٸزدە ٶڭدەپ, قوسىلعان قۇن قالىپتاستىرۋىمىز قاجەت. ەرينە, بٸردەن دايىن جوعارى تەحنولوگييالىق ٶنٸم ٶندٸرۋگە كٶشۋ وڭاي بولماۋى مٷمكٸن. الايدا ٶڭدەۋ دەڭگەيٸن جەنە ٶنەركەسٸپتٸك ٶندٸرٸستٸ كەزەڭ-كەزەڭٸمەن دامىتۋ قاجەت.
سونىمەن قاتار قازاقستان مەن اقش اراسىنداعى قارىم-قاتىناستار اياسىنداعى ماڭىزدى وقيعالاردىڭ بٸرٸ – پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ماياميدە ٶتەتٸن G20 سامميتٸنە شاقىرىلۋى. بۇل – اسا ماڭىزدى ساياسي وقيعا. قازاقستاننىڭ ەلەمنٸڭ جەتەكشٸ ەكونوميكالارىنىڭ باسشىلارى باس قوساتىن وسىنداي بەدەلدٸ حالىقارالىق الاڭعا شاقىرىلۋى ەلٸمٸزدٸڭ حالىقارالىق بەدەلٸنٸڭ ارتىپ كەلە جاتقانىن كٶرسەتەدٸ.
