سەناتور دارحان قىدىرەلٸ ٶزٸنٸڭ دەپۋتاتتىق ساۋالىندا شەتەلگە كەتكەن قازاقستاندىق جەتٸمدەردٸڭ تاعدىرى تۋرالى مەسەلە كٶتەردٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
سەناتوردىڭ ايتۋىنشا, بۇل مەسەلە بٸرنەشە رەت كٶتەرٸلگەنٸمەن, ەشقانداي نەتيجە جوق.
“ەلٸمٸزدٸڭ باس پروكۋراتۋراسى 2014 جىلى شەتەل اسقان بالالاردىڭ تاعدىرىنا الاڭداۋشىلىق بٸلدٸرٸپ, ارنايى تەكسەرٸس جٷرگٸزدٸ, جەتٸم بالالار مەن ولاردى اسىراپ الۋعا نيەت بٸلدٸرگەن ازاماتتاردىڭ بٸرىڭعاي مەلٸمەتتەر جٷيەسٸن قۇرۋدى ۇسىندى. بۇل تەكسەرٸستٸڭ نەتيجەسٸ جەنە قابىلدانعان شەشٸمدەردٸڭ ورىندالۋ بارىسى تۋرالى بٸزگە بەيمەلٸم. ايتالىق, وڭتٷستٸك افريكا, كەنييا, فيليپپين, مەكسيكا, مالتا, ارگەنتينا سيياقتى ەلدەرگە كەتكەن 120 بالا باقىلاۋعا الىندى ما? بٸرىڭعاي مەلٸمەتتەر جٷيەسٸ قۇرىلدى ما?” – دەپ سۇرادى دارحان قىدىرەلٸ.
قازاقستان شەتەل ازاماتتارى اسىراپ العان بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ ماقساتىندا 2010 جىلى “بالالاردى قورعاۋ جەنە بالانى شەتەلدٸك اسىراپ الۋعا قاتىستى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كونۆەنتسييانى” راتيفيكاتسييالاعان. بالا قۇقىقتارىن قورعاۋ سالاسىنداعى ۋەكٸلەتتٸ ورگان بولىپ سانالاتىن وقۋ-اعارتۋ مينيسترلٸگٸ بەرگەن مەلٸمەتكە سٷيەنسەك, كونۆەنتسيياعا قول قويعالى بەرٸ شەتەلدٸك ازاماتتار 158 قازاقستاندىق بالانى اسىراپ العان. سونىڭ ٸشٸندە 2013-2019 جىلدارى 157 بالا شەتەل اسسا, سوڭعى 4 جىلدا 1 بالا سىرتقا شىققان.
“كونۆەنتسيياعا قول قويعانعا دەيٸن, 1999-2011 جىلدار اراسىندا شەتەلدٸكتەر 8 805 بالانى اسىراپ العان. ولاردىڭ 5 217-سٸ قازٸر كەمەلەتتٸك جاسقا تولۋىنا بايلانىستى ەسەپتەن شىعارىلعان. كەمەلەتكە تولماعان 3 588 بالا تۋرالى مەلٸمەت-ەسەپ الىنىپ تۇرادى. ٶكٸنٸشكە قاراي, ەسەپ بەرمەيتٸندەر دە از ەمەس. مەسەلەن وڭتٷستٸك افريكا ەلٸنە كەتكەن 30 بالادان حابار-وشار جوق. سول سيياقتى اقش-تاعى 104, بەلگيياداعى 113, ت.س. بالانىڭ تاعدىرىن بٸلمەيمٸز. ەڭ سوراقىسى, 1999 جىلعا دەيٸن ەلٸمٸزدەن قانشا جەتٸم بالانىڭ شەتەلگە كەتكەنٸ تۋرالى مٷلدەم مەلٸمەت جوق”, – دەدٸ سەناتور.
دەپۋتات 1999 جىلعا دەيٸن شەتەلگە كەتكەن جەتٸمدەر تۋرالى دەرەكتەر بويىنشا زەرتتەۋ جٷرگٸزۋ, ول بالالارعا بيولوگييالىق اتا-اناسىن تابۋعا كٶمەكتەسۋ, سونداي-اق ولاردىڭ قالاۋى بويىنشا ەلٸمٸزدٸڭ ازاماتتىعىن الۋعا جەردەمدەسۋدٸ ۇسىنىپ وتىر.
