جۋرناليست, ساراپشى امانگەلدٸ قۇرمەتۇلى كەيٸنگٸ ٶزەكتٸ ساياسي تاقىرىپتار تۋراسىندا اشىق پٸكٸر بٸلدٸردٸ, حابارلايدى Dalanews.kz.
ساراپشى ەڭ الدىمەن امەريكالىق پوپ-جۇلدىز, ەنشٸ دجەي لونىڭ قازاقستانعا ساپارىنىڭ ارتىندا قانداي ساياسي مەن تۇرعانىن تارقاتىپ بەردٸ.
"ەلبەتتە, ەلەمدٸك جۇلدىزداردىڭ بٸزدٸڭ ەلگە كەلگەنٸ بارشامىزدى قۋانتادى. كٶپتەگەن مٷمكٸندٸك سىيلايدى. ٷيٸمٸزگە كەلگەن ەنشٸنٸڭ كونتسەرتٸنٸڭ, بىلايشا ايتقاندا, بيلەتٸن بٶلٸپ تٶلەسەك تە الۋعا تىرىسامىز. ...مۇنداي قۇبىلىستاردىڭ, شەتەلدٸڭ ٸرٸ جۇلدىزدارىنىڭ قازاقستانعا ساپارىنىڭ استارىنا ٷڭٸلٸپ كٶرۋ كەرەك. دجەي لو قازاقستانعا كەلگەن كەزدە كٶرەرمەندٸ سىيلادى دەپ باعالايىق. ەكٸنشٸدەن, ەلەمدٸك جۇلدىزداردىڭ قازاقستانعا كەلە باستاۋى 2022 جىلدان باستالعان. ياعني رەسەي ۋكرايناعا سوعىس اشقاننان كەيٸن تمد كەڭٸستٸگٸندەگٸ ٸرٸ مەدەني ورتالىق سانالاتىن پەتەربور, مەسكەۋ قاتاردان شىعىپ قالدى. ەلەمدٸك جۇلدىزدار "مۇنداي ارگەسسور ەلگە جولامايمىز" دەگەن پوزيتسييا ۇستانا باستاعان. ...بۇرىن وسىنداي شارالاردى ۇيىمداستىرىپ جٷرگەن مەسكەۋ مەن پەتەربوردىڭ قاتاردان شىعىپ قالۋى بٸزدٸڭ پايدامىزعا جاراپ جاتىر. ٶز باسىم جاقسى قۇبىلىس دەپ باعالايمىن. ازدى-كٶپتٸ تيىن-تەبەن دە ەكونوميكامىزعا ورالادى", - دەدٸ جۋرناليست "قاسقا جول" ارناسىنا بەرگەن سۇحباتىندا.
جۋىردا پرەزيدەنت انكاراعا بارىپ قايتتى. ساراپشى امانگەلدٸ قۇرمەتۇلى "وسى ساپاردان كەيٸن سولتٷستٸكتەگٸ كٶرشٸمەن قارىم-قاتىناس ٶزگەرۋٸ مٷمكٸن بە?" دەگەن ساۋالعا جاۋاپ بەردٸ.
"رەسەيلٸكتەر ونى شۋىلداتىپ جاتىر. ونىڭ ٷستٸنە "ەردوعان ٶزٸ جەكە شاقىرىپتى, ايرىقشا قۇرمەتپەن قارسى الدى" دەگەن سيياقتىدان شىعادى. شىن مەنٸندە رەسمي بيلٸك سالقىندىققا (قارىم-قاتىناستاعى - ەسك.) جول بەرمەيدٸ. ٶيتكەنٸ رەسەيدٸڭ ٶزٸ وعان اپارا قويۋى نەعايبىل. نەگە دەسەڭٸز قازاقستانمەن ارانى اشىپ الۋ ولارعا تيٸمدٸ ەمەس", - دەدٸ ساراپشى.
امانگەلدٸ قۇرمەتۇلىنىڭ پٸكٸرٸنشە, رەسەيگە قازاقستانمەن جىلى بايلانىس ورناتۋدىڭ مىناداي سەبەپتەرٸ بار: ەلٸمٸز - رەسەي ٷشٸن جاقسى نارىق, سانكتسيياعا ٸلٸنبەگەن دٷنيە-مٷلٸكتٸڭ سىرتقا ساتىلۋىنا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن ايماق, رەسەيدٸڭ بٸراز ترانزيتٸ دە قازاقستان ارقىلى ٶتەدٸ.
"قالاي بولعاندا دا ورتالىق ازييا مەملەكەتتەرٸنٸڭ, تٷركٸ مەملەكەتتەرٸنٸڭ ٶزارا بايلانىسى كٷشەيٸپ كەلە جاتىر. تٷركٸ ىنتىماقتاستىعىنا ەرەكشە كٶڭٸل بٶلٸپ وتىرمىز. تٷركييا دا رەسەيدٸڭ جاقسى ساۋدا ەرٸپتەستەرٸنٸڭ بٸرٸ. تٷركييا بيلٸگٸندە بٸر قىزىق قۇبىلىس بار: اياق استىنان ەزەربايجاندى قالاي قولداپ جٸبەرسە, قازاقستاندى دا سولاي قولداي سالۋى مٷمكٸن. "قازاقستانمەن دۇرىس قارىم-قاتىناس جاساماسا, بٸز دە رەسەيمەن قاتىناستارىمىزدى قايتا قارايمىز" دەگەن مەلٸمدەمە جاساپ, ەشكٸم كٷتپەگەن قادامعا بارا سالۋى ىقتيمال مەملەكەت", - دەدٸ ول.
سونداي-اق, ساراپشىنىڭ پٸكٸرٸنشە, تٷركييامەن قارىم-قاتىناس رەسەي مەن قازاقستان اراسىندا قانداي دا بٸر سالقىندىق ورناتاتىنداي فاكتور ەمەس.
"تٷركييامەن بۇعان دەيٸن دە جاقسى قارىم-قاتىناستا بولعانبىز, بۇدان كەيٸن دە جاقسى قارىم-قاتىناستا بولامىز. وسى جولعى ايقاي-شۋعا (رەسەيلٸكتەردٸڭ شوشۋىنا - ەسك.) سەبەپ بولعان فاكتور - ماۋسىمنىڭ سوڭىنداعى رەسەي مەن ەزەربايجان اراسىنداعى قارىم-قاتىناس مەسەلەسٸ. ەزەربايجان اياق استىنان رەسەيمەن كيكٸلجٸڭگە كەلٸپ قالدى. ەتنيكالىق ەزەربايجانداردىڭ ٶلتٸرٸلۋٸنە, ولارعا قىسىم جاسالۋىنا بايلانىستى ەزەربايجان جالىن كٷدٸرەيتٸپ, ٶز ٸشٸندەگٸ رەسەيلٸك جۋرناليستەردٸ قۋىپ شىقتى, قىسىم جاسادى, ەرتٷرلٸ ايىپ تاقتى. كەدٸمگٸدەي رەسەيگە قاتقىل سٶيلەدٸ. جەلتوقساندا ەزەربايجان ۇشاعى قۇلاۋىنا بايلانىستى كەشٸرٸم سۇراۋ مەن ٶتەماقىنى تالاپ ەتكەن عوي نەگٸزٸ. سودان كەيٸن قالىپتاسىپ كەلە جاتقان ٸشكٸ كيكٸلجٸڭ. ەليەۆتٸڭ ٶزٸ مەلٸمدەمەسٸندە رەسەيدٸ تۇسپالداپ بٸراز ەڭگٸمە ايتىپ تاستادى", - دەيدٸ ول.
امانگەلدٸ قۇرمەتۇلى ەردوعان توقاەۆقا كٶرسەتكەندەي قۇرمەتتٸ كٶپ ەشكٸمگە كٶرسەتە بەرمەيتٸنٸن دە ايتتى.
"ورىستىڭ تٶبە شاشىن تٸك تۇرعىزاتىنداي ەشتەڭە بولعان جوق. ون سەگٸز كەلٸسٸم جاسالدى. تازا ەكونوميكالىق سيپاتتاعى كەلٸسٸمدەر, مەدەني-گۋمانيتارلىق سيپاتتاعى كەلٸسٸمدەر. بىلايشا ايتقاندا, بەرٸ باس جارىپ, كٶز شىعاراتىن دٷنيە ەمەس. ...ساياساتتا مەسسەدج دەگەن بولادى. توقاەۆ پەن ەردوعاننىڭ قول ۇستاسىپ جٷرۋٸ. رەسمي ساپارىنىڭ ٶزٸندە تٷركييا پرەزيدەنتٸنٸڭ كٷتٸپ الۋى. ەدەتتە كٶپ ادامدى ەردوعان ولاي كٷتٸپ الا قويمايدى. كەيٸنگٸ 4-5 جىلدا ٷش-تٶرت ادامدى كٷتٸپ العان. سونداي ەرەكەتتەر رەسەيدٸ "ويباي, بۇلار جاقىنداسىپ جاتىر" دەگەنگە الىپ كەلدٸ... بٸراق, شاماسى, كەزدەسۋدە قورعانىستان باستاپ دەگەن ەڭگٸمەنٸ ايتۋى (رەسەيدٸڭ - ەسك.) شامىنا تيگەن سيياقتى. پرەزيدەنتتٸڭ ساپارىنىڭ الدى-ارتىندا تٷركييا ٶزدەرٸنٸڭ جاڭا بٸرنەشە قارۋىن سىنادى. ايتالىق ٷلكەن اۋماقتى قوپاراتىن بومبا جاسادى", - دەدٸ ساراپشى.
ەسكە سالايىق, 28 شٸلدەدە قاسىم-جومارت توقاەۆ تٷركيياعا رەسمي ساپارمەن باردى. قاسىم-جومارت توقاەۆتى انكارا قالاسىنىڭ "ەسەنبوعا" ەۋەجايىندا تٷركييا پرەزيدەنتٸ رەجەپ تاييپ ەردوعان قارسى الدى. 29 شٸلدەدە مەملەكەتتەر باسشىلارى قازاق-تٷرٸك ستراتەگييالىق سەرٸكتەستٸگٸن ودان ەرٸ نىعايتۋ پەرسپەكتيۆاسىن تالقىلاپ, كەلٸسسٶز جٷرگٸزدٸ. بۇل تۋرالى Dalanews.kz كەڭٸنەن جازعان ەدٸ.
