دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, الماتىنىڭ ەيگٸلٸ باراحولكا بازارىندا ساۋدا جاسايتىنداردىڭ كٶبٸ قانداستار.
«قاقاعان قىس پەن مي قايناتار جازدا, تاڭ اتىسى كەش باتىسى كونتەينەردە وتىرىپ ساۋدا جاساۋعا مەجبٷر جانداردى ٶزٸن قوجايىن سەزٸنگەن ەكٸنٸڭ بٸرٸ كەلٸپ توناپ جاتىر. بٸزگە جولداعان مىنا حاتىندا كەنجەحان بازارىنىڭ ساۋداگەرلەرٸ بار مەسەلەسٸن تٸزٸپ جازعان. بٷگٸنگە دەيٸن قۇزىرلى ورىندارعا قانشا ارىزدانسا دا كٷشتٸنٸڭ دٷمٸ ديٸرمەن تارتادى دەمەكشٸ, قانالعان قارجىسىن قايتارا الماي كەلەدٸ كٶپشٸلٸك», – دەيدٸ دەپۋتات.
باراحولكاداعى ساۋداگەرلەردەن دەپۋتاتتاردىڭ اتىنا كەلگەن مىنا ارىزعا سٷيەنسەك, سوڭعى 10 جىلعا جۋىق ۋاقىتتا «كەنجەحان» بازارىنىڭ يەسٸ نازارباەۆا ەنيپا ەبٸشقىزى بولعان دەلٸنەدٸ.
ونىڭ جانىنداعى ادامدار بازارداعى ەر ساۋدا ورنىن 10 مىڭ اقش دوللارىنا ساتقان. الايدا ساتۋ-ساتىپ الۋ جٶنٸندەگٸ كەلٸسٸمشارتتى جاساماي تەك كونتەينەردٸڭ پاسپورتىن بەرگەن. «كەلٸسٸمشارت تالاپ ەتكەن جانداردى «بٸز بازارعا مەڭگٸ يەلٸك ەتەمٸز, ۋايىمداماڭدار» دەپ قايتارعان. ساۋداگەرلەردٸڭ دەرەگٸنشە, اتالعان بازاردا 1000-عا جۋىق كونتەينەر بار.
«قولدا بار ارىزداعى اقپاراتقا سٷيەنسەك, 2022 جىلدىڭ 4 سەۋٸرٸندە «كەنجەحان» بازارىنىڭ 100 پايىز ٷلەسٸ «ميترا «كونسالتينگ» جشس مەن روزەنبەرگ ە.م. دەگەن ازاماتقا ٶتكەن. بۇل بازار 640 ميلليون تەڭگەگە ساتىلدى دەلٸنەدٸ. جاڭادان كەلگەن بازار قوجايىندارى ساۋداگەرلەرگە «كونتەينەرلەرٸڭدٸ 325 مىڭ تەڭگەدەن ساتىپ الىڭدار» دەپ تالاپ قويعان. سوندا ەل 1 ورىنعا 2 رەت اقشا تٶلەگەن. امالسىز اقشاسىن بەرگەن جاندارعا تاعى دا ساتۋ-ساتىپ الۋ تۋرالى قۇجات بەرٸلمەگەن, تەك «كەلەسٸم» قاعازى تاپسىرىلعان. ايتپاقشى, كەلٸسٸمدٸ سول بازارداعى نوتارۋيستە جاساۋعا مٸندەتتەگەن, ول ٷشٸن ەر ساۋداگەر تاعى 43 مىڭ تەڭگەدەن تٶلەگەن. ول ول ما, ەر كونتەينەردٸڭ يەسٸنەن ايىنا 50 500 تەڭگە اقى الىنادى دەگەن جەنە بٸر تەرتٸپ شىعىپتى. مۇنى شاعىمدانعان ەل ايتىپ وتىر. بۇل سوراقىلىق ەمەس پە? «تٶلەمەسە كونتەينەرلەردٸ مٶرلەپ, جاۋىپ تاستايدى» دەپ اشىنادى جۇرت», – دەدٸ ول.
ساۋداگەرلەردٸڭ 3 تالابى بار:
1. بٸر كونتەينەرگە 2 رەت اقشا تٶلەگەن جۇرت بۇرىنعى نەمەسە بٷگٸنگٸ بازار يەسٸندە اقشانى قايتارىپ بەرسٸن دەيدٸ. بٸر ساۋدا ورنىنا ەكٸ رەت اقشا تٶلەۋ اقىلعا سىيمايدى عوي ەندٸ.
2. اي سايىن قوسىمشا قارجى جيناۋ مەن جۇمىس ورىندارىن مٶرلەپ جاۋىپ تاستاۋعا قاتىستى ەرەكەتتەردٸڭ زاڭدىلىعىن تەكسەرٸپ, شارا قولدانىلسىن دەيدٸ.
3. «كەنجەحان» بازارىن الماتىداعى مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر دەپارتامەنتٸ تەكسەرگەن, سونىڭ نەتيجەلەرٸن قارجى مينيسترلٸگٸ ۇسىنسىن.
«جىل باسىندا قازاقستاندا 722 بازار تٸركەلٸپتٸ. سونىڭ بەرٸندە زاڭدىلىق تولىق ساقتالىپ وتىر دەپ ايتا المايمىز. سەبەبٸ ول جاقتاعى ساۋداگەرلەردەن دە ارىزدار كەلەدٸ. وسى دەپۋتاتتىق ساۋالدى دايىنداۋ بارىسىندا باراحولكاداعى «راحات جەنە «ەۆرازييا» بازارىنداعى ساۋداگەرلەر دە شاعىمدارىن جەتكٸزدٸ. سوندىقتان ەلدەگٸ بارلىق بازارداعى زاڭدىلىقتى تەكسەرۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيمٸن», – دەدٸ دەپۋتات نارتاي سەرسەنعاليەۆ.
