ۆاشينگتون مەن پەكين ٶزارا باج سالىعىن تٶمەندەتۋگە كەلٸسٸپ, 90 كٷندٸك ۋاقىتشا بٸتٸم جارييالادى. بۇل جاھاندىق ساۋدا شيەلەنٸسٸن تەجەۋ بويىنشا جاسالعان العاشقى ناقتى قادام بولىپ وتىر. سوندىقتان ەلەم بۇل جاڭالىقتى ٶتە جاقسى قابىل الدى. توقىراي باستاعان ەلەمدٸك نارىقتارعا دا قايتا جان بٸتە باستادى. جالپى, بٷگٸنگٸ ماتەريالىمىزدا بۇل قۇبىلىستىڭ قازاقستان ەكونوميكاسىنا ەسەرٸن زەردەلەيتٸن بولامىز, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
قىتاي مەن اقش تاراپىنىڭ بۇل كٶپتەن بەرگٸ العاشقى بەتپە-بەت جٷزدەسۋٸ بولدى. كەلٸسسٶزدەر سەگٸز ساعاتقا سوزىلدى. اقش-تىڭ جاڭا قارجى مينيسترٸ سكوتت بەسسەنت كەلٸسسٶز الدىندا: "ەشكٸم دە اراداعى قارىم-قاتىناستى ٷزۋگە مٷددەلٸ ەمەس" دەپ مەلٸمدەدٸ.
كەلٸسسسٶزدەر قورىتىندىسى بويىنشا مىنانداي ناقتى شەشٸمدەر قابىلداندى:
- اقش تاريفتەردٸ 145%-دان 30%-عا دەيٸن تٶمەندەتەدٸ.
- قىتاي تاريفتەردٸ 125%-دان 10%-عا دەيٸن تٷسٸرەدٸ.
- تاراپتار كەلٸسسٶزدەردٸ تۇراقتى تٷردە جالعاستىرۋ ٷشٸن ورتاق مەحانيزم قۇرادى.
- نەگٸزگٸ ماقسات – ەكٸ ەل اراسىندا "تۇراقتى ەرٸ تەڭگەرٸمدٸ سەرٸكتەستٸكتٸ" ورناتۋ.
بۇل شەشٸمدەر وسى كەلٸسسٶزدەر قورىتىندىسىن سىرتتاي باقىلاپ وتىرعان ينۆەستورلار ٷشٸن ٶتە جاعىمدى جاڭالىق بولدى.
"سەبەبٸ, بٸرٸنشٸدەن, باج تاريفتەرٸنٸڭ تٶمەندەۋٸ يمپورت تاۋارلاردىڭ ارزانداۋىنا جول اشىپ, نەتيجەسٸندە ەلەمدٸك ينفلياتسيياعا تٷسەتٸن قىسىمدى ازايتادى. ەكٸنشٸدەن, ساۋدا-ساتتىقتاعى شيەلەنٸس بەسەڭدەگەن سايىن شيكٸزات پەن ۆاليۋتا نارىعىنداعى تۇراقسىزدىق تا بٸرتە-بٸرتە باسىلا باستايدى. ٷشٸنشٸدەن, ايماقتاعى ترانسپورتتىق-لوگيستيكالىق باعىتتار مەن جەتكٸزۋ تٸزبەكتەرٸ قايتا جاندانىپ, بۇل نارىقتارعا جاڭاشا سەرپٸن بەرە الادى", دەپ جازادى Telegram-داعى Tengenomika ارناسىنىڭ اۆتورى رۋسلان سۇلتانوۆ.
مۇندايدا قازاقستان ٷشٸن, ەسٸرەسە, مۇناي باعاسى مەن ازييا نارىقتارىنىڭ رەاكتسيياسى ماڭىزدى. يۋان باعامىنداعى ٶزگەرٸس پەن ونىڭ جاناما تٷردە تەڭگەگە ەسەرٸ دە بولۋى مٷمكٸن. ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداق (ەاەو) پەن قىتاي ارقىلى ٶتەتٸن تاۋار جەتكٸزۋ مارشرۋتتارىنىڭ ٶزگەرۋ ىقتيمالدىعى دا بار.
"ەڭ باستىسى, جەنەۆاداعى بۇل "جاتتىعۋ" – تٷبەگەيلٸ بەيبٸتشٸلٸككە كەلۋ ەمەس, ۋاقىتشا الىنعان دەمالىس ۋاقىتى عانا. بۇل ارادا باستى مەسەلە – باج سالىعىن جاي عانا تٶمەندەتۋدە ەمەس, ەكٸ الىپ دەرجاۆا ەندٸ بٸر-بٸرٸنە سەنٸم ارتا الادى ما دەگەندە. ەكٸ تاراپ وسى 90 كٷندٸك "بٸتٸمدٸ" جاھاندىق ساۋدانىڭ جاڭا "سەۋلەت نىسانىنا" اينالدىرۋعا دايىن با, ەلدە بۇرىنعىداي قايتادان بٸر-بٸرٸنە كٸنە ارتىپ, تاريفتەردٸ كٶتەرۋگە كٶشەدٸ مە?", - دەيدٸ سۇلتانوۆ.
راسىندا, وسى كەلٸسسٶزدەردەن كەيٸن ەلەمدٸك نارىقتاردا جان بٸتە باستادى. مەسەلەن, قۇنى 60 دوللاردان دا تٶمەندەي تٷسكەن Brent ماركالى مۇنايدىڭ بٸر باررەلٸ 66 دوللارعا دەيٸن قايتا كٶتەرٸلدٸ. بۇل دا گەوساياساتتىڭ نارىقتارعا ايتارلىقتاي ىقپالىن ايقىن اڭعارتا الادى. بيۋدجەتٸ مۇناي تابىسىنا بايلانعان قازاقستان ٷشٸن مۇنداي گەوساياسي "ويىندار" قاۋٸپتٸ ەكەنٸ انىق. اقش پەن قىتايدان بٶلەك وپەك رەاكتسيياسى دا ەلٸمٸزدٸ اراكٸدٸك ورنىنان قوزعاۋعا تٷرتكٸ بولىپ قويادى. ەكونوميست الماس چۋكين سوڭعى ەرەكەتتەرگە باعا بەرە وتىرىپ, مۇناي دەۋٸرٸنٸڭ اقىرى تاياپ قالعانىن كٷنٸ كەشە باجايلادى. ەسٸرەسە, ول باعاسى جاعىنان مۇناي بۇرىنعى تارتىمدىلىعانان ايىرىلا باستاعانىنا باسا نازار اۋدارتادى. سٶيتكەن مامان بٸزدٸڭ مۇناي دەۋٸرٸنٸڭ اياقتالىپ كەلە جاتقانىن مويىنداۋ كەرەكتٸگٸمٸزدٸ, ەكونوميكانى تەز ارادا ەرتاراپتاندىرۋعا كٶشۋٸمٸزدٸ ۇسىنادى. "قازاقستان شيكٸزاتقا تەۋەلدٸ ەكونوميكا تۇزاعىنان قۇتىلۋدىڭ جولىن دەرەۋ ٸزدەۋٸ تيٸس. ەيتپەسە, مۇنايمەن بٸرگە ٶزٸمٸز دە "قۇردىمعا" كەتە بارۋىمىز عاجاپ ەمەس", - دەيدٸ ول بۇل رەتتە.
