سارىاعاش اۋدانى بٸلٸم بٶلٸمٸنە قاراستى №52 م.ٶتەمٸسۇلى اتىنداعى جالپى بٸلٸم بەرەتٸن مەكتەبٸنٸڭ 9-سىنىپ وقۋشىسى بايبەك ەلٸكباي قولجەتٸمدٸ ماتەريالداردان «اقىلدى روبوت» مودەلٸن قۇراستىردى. مەكتەپ وقۋشىسىنىڭ قولىنان شىققان جاساندى قۇرىلعى – ادامداردىڭ كٷندەلٸكتٸ تۇرمىسىندا پايدالانۋعا تاپتىرماس قۇرال. ەرەكشەلٸگٸ, بٸر قۇرىلعىنىڭ ٶزٸندە بٸرنەشە جۇمىس ٸستەۋ فۋنكتسيياسى بار. سۋ قايناتۋ, ەن تىڭداۋدان ٶزگە شاڭ سوراتىن شاڭسورعىشى بار اقىلدى روبوت قولجەتٸمدٸ ماتەريالداردان جاسالعان, – دەپ حابارلايدى Dalanews.kz تٷركٸستان وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
جوعارى سىنىپ وقۋشىلارىنىڭ اراسىنداعى جاساندى ينتەلەكتكە قىزىعۋشىلىق پەن تىڭ يدەيا يەلەرٸن انىقتاۋعا ارنالعان جوبادا «اقىلدى روبوت» جٷلدەلٸ ورىن الدى. مەكتەپ وقۋشىسىنىڭ قييالى مەن اقىل-ويىنان تۋعان قۇرىلعى باعدارلامالارعا نەگٸزدەلگەن وپەراتسييالاردى جٷزەگە اسىرۋ مٷمكٸندٸگٸنە يە.
ادامنىڭ «مەحانيكالىق كٶمەكشٸسٸ» اتانعان اقىلدى روبوت قوقىس تەرٸپ, شاڭ جۇتىپ قانا قويمايدى. ولاردى سۇرىپتاپ, بٶلٸپ جينايتىن كٶرٸنەدٸ. قاراپايىم زاتتاردان قۇرالعان روبوت باعدارلاماعا جٷكتەلگەن تاپسىرمانى دا مٷلتٸكسٸز ورىنداي الادى.
– ەر ادام جىل سايىن بٸر تونناعا جۋىق قالدىق شىعارادى. سونىڭ ٸشٸنە تۇرمىستىق قالدىق ٶتە كٶپ. ال ونى ٶڭدەۋ جاعى ەلٸ كٷنگە شەشٸمٸن تاپپاي كەلەدٸ. قورشاعان ورتا لاستانىپ, ەكولوگييا دا ناشارلاۋدا. سانامداعى «نەگە قوقىستاردىڭ بارلىعى قايتا ٶڭدەلمەيدٸ?» دەگەن سۇراققا جاۋاپ ٸزدەۋ ماقساتىندا اقىلدى روبوتتى قۇراستىردىم. قوقىستاردى سۇرىپتاۋ ٸسٸنە جاساندى ينتەلەكتٸنٸ قوسىپ, قورشاعان ورتانىڭ تازالىعىنا ٷلەس قوسقىم كەلەدٸ, – دەيدٸ بايبەك ەلٸكباي.
بايبەككە روبوتتى جاساپ شىعارۋعا جەتەكشٸسٸ نازگٷل اسقاروۆا كٶمەكتەسكەن. جول بويىمەن ٶزٸ قوزعالىپ, اينالاسىنداعى قوقىستىڭ بارلىعىن تەرٸپ, جيناۋعا قابٸلەتتٸ روبوتتى قۇراستىرۋعا بٸر جارىم اي ۋاقىتىن جۇمساعان. ودان باسقا قوسىمشا فۋنكتسييالارىمەن دا جۇمىس ٸستەي الادى. روبوت وقۋشىلاردىڭ روبوتوتەحنيكاعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋمەن قاتار, جاستار اراسىندا تابيعاتتى تازا ۇستاۋدى دا ناسيحاتتايدى.
ايتا كەتەيٸك, بايبەك ەلٸكبايدىڭ «اقىلدى روبوتى» اۋداندىق كەزەڭدەگٸ عىلىمي جوبا كونكۋرسىندا ٷزدٸك دەپ تانىلىپ, جٷلدەلٸ بولدى. ەندٸگٸ كەزەكتە جاس ٶنەرتاپقىش ٶز جوباسىن وبلىستىق, رەسپۋبليكالىق جارىستا قورعاۋعا نيەتتٸ.
