قوعامدا «ينكليۋزيا» ۇعىمى ءجيى ايتىلعانىمەن، ونىڭ ناقتى ءمانىن كوپشىلىك تولىق تۇسىنە بەرمەيدى. الەۋمەتتىك سالا ساراپشىسى، Qazaq Expert Club مۇشەسى نۇرجامال يمەنوۆا ينكليۋزيانىڭ ءمانى مەن ينكليۋزيۆتى قوعام قالىپتاستىرۋ جولدارى تۋرالى پىكىر ءبىلدىردى، دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.

ينكليۋزيا دەگەن نە؟

ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا، ينكليۋزيانىڭ نەگىزى – ارتۇرلىلىكتى قابىلداۋ جانە ءار ادامنىڭ وزگەشە بولۋ قۇقىعىن قۇرمەتتەۋ.

«مۇگەدەكتىگى بار ادامدار سىرت كوزگە وزگەشە كورىنۋى نەمەسە ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بولۋى مۇمكىن. ءبىراق ماسەلە ولاردىڭ وزىندە ەمەس. نەگىزگى پروبلەما – قورشاعان ورتاداعى كەدەرگىلەر مەن قوعامنىڭ كوزقاراسىندا. ەگەر ادام كوپقاباتتى ۇيدە ليفت جوق بولعاندىقتان، ۇيىنەن شىعا الماسا؛ ساباقتا ارنايى قۇرىلعى بولماعاندىقتان ءمۇعالىمدى ەستي الماسا؛ بالالار الاڭىندا باسقا بالالار مازاق ەتسە نەمەسە جۇمىسقا ورنالاساردا قولىنداعى تاياقتى كورىپ باس تارتسا – بۇل ينكليۋزيانىڭ جوقتىعىن كورسەتەدى»، – دەيدى ول.

ياعني، ينكليۋزيۆتى قوعام دەگەنىمىز – ادامداردى وزگەرتۋ ەمەس، كەرىسىنشە قوعامدى ءار ادامعا قولايلى ەتۋ.

ينكليۋزيۆتى قوعام قالىپتاستىرۋدىڭ ءۇش ماڭىزدى قادامى

ساراپشىنىڭ پىكىرىنشە، ينكليۋزيۆتى قوعام قۇرۋ ءۇشىن بىرنەشە نەگىزگى باعىتقا نازار اۋدارۋ قاجەت.

بىرىنشىدەن – قوعامنىڭ قابىلداۋى مەن كوزقاراسىن وزگەرتۋ. مۇگەدەكتىگى بار ادامداردى قوعامنىڭ تولىققاندى مۇشەسى رەتىندە قابىلداۋ وتە ماڭىزدى. بالاباقشادان باستاپ ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە ينكليۋزيا قاعيداتتارى ەنگىزىلۋى ءتيىس. بالالار بىر-بىرىمەن ەرتە جاستان تەڭ دارەجەدە ارالاسسا، ەرەكشە قاجەتتىلىگى بار ادامداردى تابيعي قۇبىلىس رەتىندە قابىلدايدى.

سونداي-اق، بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى دا ماڭىزدى ءرول اتقارادى. باق-تا مۇگەدەكتىگى بار ادامداردى تەك «ەرەكشە كەيىپكەر» نەمەسە «قۇربان» رەتىندە ەمەس، قوعامداعى ءارتۇرلى رولدەردە – انا، قىزمەتكەر، ستۋدەنت، تۋريست رەتىندە كورسەتۋ قاجەت.

ەكىنشىدەن – ەكونوميكالىق مۇمكىندىكتەردى كەڭەيتۋ. مۇگەدەكتىگى بار ادامدار ءۇشىن تۇراقتى جۇمىس، جارتىلاي جۇمىس ىستەۋ نەمەسە جەكە كاسىپ باستاۋ مۇمكىندىكتەرىن كوبەيتۋ قاجەت. العاشقى كەزەڭدە قاجەت بولسا، كاسىبي سۇيەمەلدەۋ مەن قولداۋ كورسەتۋ ماڭىزدى. ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا، بۇل ادامدار – ەل ەكونوميكاسىنا ۇلەس قوسا الاتىن ماڭىزدى ادامي رەسۋرس.

ۇشىنشىدەن – كوشباسشىلىق پەن ءوزىن-وزى دامىتۋ باعدارلامالارىن دامىتۋ. مۇگەدەكتىگى بار ادامدار ءتيىمدى كوممۋنيكاسيانى ۇيرەنىپ، ءوز مۇمكىندىكتەرىنە سەنۋى كەرەك. مۇنداي باعدارلامالار ولاردىڭ قوعامدا بەلسەندى بولۋىنا جانە ءوز الەۋەتىن تولىق جۇزەگە اسىرۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى.

«ءوز قاجەتتىلىكتەرى تۋرالى ايتۋ – ۇيات ەمەس. كەرىسىنشە، بۇل قوعامنىڭ ەستىپ، دۇرىس ارەكەت ەتۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى. ادامدار وزدەرىن بالا كەزدەن تەڭ سەزىنسە، ولار ءومىردىڭ بارلىق سالاسىندا بەلسەندى بولا الادى»، – دەيدى نۇرجامال يمەنوۆا.

ساراپشىنىڭ پىكىرىنشە، ينكليۋزيۆتى قوعام قۇرۋ – تەك مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ ەمەس، بۇكىل قوعامنىڭ ورتاق جاۋاپكەرشىلىگى.