كەڭەس زامانىندا اقپاراتتىق كەڭٸستٸكتە جۇمىس ٸستەيتٸن ماماندار تەك قانا ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دە عانا دايىندالىپ كەلدٸ. ال ەلٸمٸز تەۋەلسٸزدٸگٸن العاننان كەيٸن وقۋ ورىندا زاڭگەرلەر مەن ەكونوميستەردٸ جاپپاي دايىنداي باستاعاندا, كەيبٸر وقۋ ورىندارى دا جۋرناليستيكانىڭ تارتىمدى ماماندىق ەكەنٸن باسشىلىققا الىپ, جۋرناليستيكا فاكۋلتەتٸ مەن كافەدارلارىن اشىپ, مەديا مامان دايىنداۋعا كٶشكەن ەدٸ.
سٶز جوق, قازاقستان نارىعىندا مەملەكەت مٷددەسٸن قورعايتىن جۋرناليستەردٸڭ كٶپ بولعانى كەرەك. كەزٸندە قازاق جۋرناليستيكاسى ەدەبيەت پەن مەدەنيەتتٸڭ اينالىسىندا شيىرلاپ جٷرەتٸن-دٸ. قازٸر دە سول اتا-بابامىزدىڭ مىقتى بولعانىن, ايتىپ ەدبەي-مەدەني تاقىرىپتاردان ۇزاپ كەتكەن جوقپىز.
جۋرنالسيتەر مەدەني, ەدەبي تاقىرىپتارعا قالام تەربەپ ەلٸمٸزدٸڭ اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتە المايتىنىن تٷسٸنۋٸ كەرەك. ەرينە, بۇل رەتتە ەشكٸم قازاق تٸلدٸ تٸلشٸلەرگە «مەدەنيەت پەن تاريحي تاقىرىپتى جازباڭدار» دەپ قولىنداعى قالامىن تارتىپ المايدى.
قازاق جۋرناليستيكاسى ەلٸمٸزدٸڭ اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋٸ ٷشٸن ساياسات پەن ەكونوميكا, قارجى تاقىرىپتارىنا بارۋى كەرەك.
ەگەر قازاق جۋرناليستيكاسى بۇل تاقىرىپتاعا ەرتەرەكتە باتىل تٷردە قولعا العاندا ەشكٸم بٸزدٸڭ اۋلامىزعا تاس لاقتىرىپ, قوڭىرسىتىپ ەڭگٸمە ايتپاس ەدٸ.
جالپى, مەملەكەت اقاپارتتىق ساياساتتى قالىپتاستىرۋ ٷشٸن رەسپۋبليكالىق, وبلىستىق دەڭگەيدە دە قارجى بٶلٸپ, بۇل باعىتتاعى جۇمىستارعا مەيلٸنشە قولداۋ كٶرسەتٸپ كەلەدٸ. قازاق جۋرناليستەرٸ وسى قامقورلىقتىڭ مەنٸ مەن ماڭىزىن تٷسٸنۋٸ كەرەك.
ٶمٸرٸمٸزگە ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەر قارقىندى تٷردە ەنگەننەن كەيٸن اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸ تەك قانا جۋرناليستەر قالىپتاستىرادى دەگەن ۇعىم-تٷسٸنٸك قالىپ بارا جاتقانىن بايقاۋعا بولادى.
ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەر كەز كەلگەن ۇلتجاندى ازاماتتىڭ ەلٸمٸزدٸڭ اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋگە ارالاسىنۋىنا مٷمكٸندٸك تۋعىزۋدا. ەڭگٸمەنٸڭ اشىعىن ايتساق, اقپاراتتىق سالادا ەرەكەت ەتٸپ جٷرگەن كەيبٸر ازاماتتاردىڭ جۇمىسى كەيبٸر جۋرناليستەردٸڭ جۇمىسىنان تيٸمدٸ بولىپ تۇرعانىن جاسىرىن ەمەس. مۇنى قولىنا قالام ۇستاعان ەرٸپتەستەرٸمٸز مويىنداۋى كەرەك.
وسى جايتتى وڭ باعالاعان قر اقپارات جەنە قوعامدىق دامۋ مينيسترلٸگٸ جاڭا «ماسس مەديا تۋرالى» زاڭدى دايىنداۋ بارىسىندا جۋرناليستيكا بويىنشا كەسٸبي تۇرعىندان ماماندانباعان, بٸراق اقپاراتتىق سالادا جان-جاقتى جۇمىس ٸستەپ ٶزٸن كٶرسەتكەن ازاماتتاردىڭ قۇقىق قورعاپ, ولاردىڭ دا اقپاراتتىق كەڭٸستٸكتە جۇمىس ٸستەۋٸنە مٷمكٸندٸك تۋعىزۋعا كٷش سالىپ جاتقانى قۋانتادى.
بٷگٸندە اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸك سالاسىنىڭ اۋقىمى كەڭەيگەن.
قازٸرگٸدەي تەحنولوگييالار دامىعان زاماندا اقپاراتتىق سالانى تەك قانا جۋرناليستەردٸڭ ەنشٸسٸنە قالدىرىپ, الاڭسىز وتىرۋعا بولمايدى.
سوڭعى ۋاقىتتار مينيسترلٸك ەلٸمٸزدە سالالىق جۋرناليستيانىڭ دامۋىنا دا باسا كٶڭٸل بٶلٸپ كەلەدٸ. بۇل باعىتتا ارنايى بايقاۋلار ۇيىمداستىرىپ, تٷرلٸ سالادا قالام تەربەپ جٷرگەن جۋرناليستەردٸ ىنتالاندىرىپ كەلەدٸ.
سالالىق جۋرناليستيكا دا ەلٸمٸزدٸڭ اقپاراتتىق كەڭٸستٸنٸڭ كەرەگەسٸن كەڭەيتٸپ, اقپاراتتىق يممۋنيتەتتٸ قالىپتاستىراتىنىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك.
بۇل رەتتە اقپارات جەنە قوعامدىق دامۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ ەلٸمٸزدٸڭ اقپاراتتىق كەڭٸستٸگٸن قوعام بولىپ, قورعاۋدى ٷندەپ, وسى باعىتتا جۇمىس ٸستەپ جاتقانى قولداۋمىز كەرەك.
نۇرلان جۇماحان
