پارلامەنت ەكٸنشٸ وقىلىمدا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيياسىنا سەيكەستەندٸرۋ, سايلاۋ جەنە پروكۋراتۋرا تۋرالى زاڭنامانى جەتٸلدٸرۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا كەيبٸر كونستيتۋتسييالىق زاڭدارعا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى» كونستيتۋتسييالىق زاڭدى قابىلدادى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
مەجٸلٸس مەلٸمەتٸنشە, قۇجات ٶتكەن سايلاۋ ناۋقاندارى كەزٸندە انىقتالعان مەسەلەلەردٸ ەسكەرە وتىرىپ ەزٸرلەنگەن.
جاڭا تٷزەتۋلەرگە سەيكەس ەكٸمشٸلٸك اۋماقتىق بٸرلٸكتەر ٶزگەرگەن جاعدايدا سايلاۋ كوميسسييالارىنىڭ ٶكٸلەتتٸكتەرٸن ساقتاۋ جەنە بەرۋ تەرتٸبٸ رەتتەلەدٸ. سونىمەن قاتار اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسييالارى مٷشەلەرٸنٸڭ بالا كٷتٸمٸ دەمالىسى نەمەسە وقۋ دەمالىسى كەزەڭٸندە ٶكٸلەتتٸگٸن ۋاقىتشا توقتاتىپ, ولاردىڭ ورنىنا ۋاقىتشا ٶكٸل تاعايىنداۋ تەتٸگٸ ەنگٸزٸلەدٸ.
سونداي اق ەكٸم لاۋازىمىنا كانديداتتار تەڭ داۋىس جيناعان جاعدايدا قايتا داۋىس بەرۋ تەرتٸبٸ بەكٸتٸلگەن.
قۇجاتتا كانديداتتاردى ۇسىنۋ تەرتٸبٸنە دە ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلدٸ.
ەندٸ بٸر ادام بٸر مەزەتتە مەسليحات دەپۋتاتى جەنە ەكٸمدٸككە كانديدات رەتٸندە تٷسە المايدى. بۇدان بٶلەك بٸر كانديدات بٸرنەشە سايلاۋ وكرۋگٸنەن قاتار ەكٸمدٸككە ٷمٸتكەر بولا المايدى.
سايلاۋالدى ٷگٸت جۇمىستارىنا قاتىستى دا جاڭا تالاپتار پايدا بولدى.
كانديداتتارعا ٶز ينتەرنەت رەسۋرستارىندا جەنە ونلاين پلاتفورمالارداعى پاراقشالارىندا ٷگٸت ماتەريالدارىن جارييالاۋعا رۇقسات بەرٸلەدٸ. الايدا كانديداتتار مەن ساياسي پارتييالارعا سايلاۋ قورىنان تىس قارجىلاندىرۋ تارتۋعا تىيىم سالىنادى.
ورتالىق جەنە اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسييالارىنىڭ قۇزىرەتٸ دە كەڭەيتٸلدٸ.
ەگەر داۋىس بەرۋ, داۋىستاردى ساناۋ نەمەسە قورىتىندى شىعارۋ كەزٸندە زاڭ تالاپتارى بۇزىلسا, جەكەلەگەن ۋچاسكەلەردە نەمەسە ەكٸمشٸلٸك اۋماقتاردا سايلاۋ نەتيجەلەرٸن جارامسىز دەپ تانۋ مٷمكٸندٸگٸ ەنگٸزٸلدٸ.
سونىمەن قاتار ٷزدٸكسٸز ٶندٸرٸس ورىندارىندا جەنە ۆاحتالىق ەدٸسپەن جۇمىس ٸستەيتٸن ۇيىمداردا ازاماتتاردىڭ داۋىس بەرۋ قۇقىعىن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن سايلاۋ ۋچاسكەلەرٸن اشۋعا مٷمكٸندٸك بەرٸلەدٸ.
تاعى بٸر ماڭىزدى ٶزگەرٸس – داۋىس بەرۋ كٷنٸ تولتىرىلعان بيۋللەتەندٸ فوتوعا نەمەسە ۆيدەوعا تٷسٸرۋگە جەنە ونى تاراتۋعا تىيىم ەنگٸزٸلدٸ.
مەجٸلٸس بۇل ەرەكەت سايلاۋالدى ٷگٸتكە تەڭەستٸرٸلەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.
نە ٶزگەردٸ?
بۇعان دەيٸن بٸر ادامنىڭ بٸر ۋاقىتتا بٸرنەشە باعىت بويىنشا سايلاۋعا تٷسۋٸنە ناقتى شەكتەۋلەر بولماعان. سونداي اق بيۋللەتەندٸ تٷسٸرۋگە قاتىستى ناقتى نورما كٶرسەتٸلمەگەن ەدٸ.
جاڭا زاڭ قابىلدانعاننان كەيٸن كانديداتتاردى ۇسىنۋ تەرتٸبٸ قاتاڭداتىلىپ, سايلاۋ كوميسسييالارىنىڭ ٶكٸلەتتٸكتەرٸ ناقتىلاندى. بۇدان بٶلەك ونلاين ٷگٸت جٷرگٸزۋ, سايلاۋ قورلارىن پايدالانۋ جەنە نەتيجەلەردٸ جارامسىز دەپ تانۋ رەسٸمدەرٸ دە ناقتى رەتتەلدٸ.
زاڭ جوباسىندا قۇرىلتاي جۇمىسىنا, پروپورتسيونالدى جٷيەگە كٶشۋگە, پرەزيدەنت پەن قۇرىلتاي اراسىنداعى ٶكٸلەتتٸكتەردٸ بٶلۋگە جەنە رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم ٶتكٸزۋ تەرتٸبٸنە قاتىستى نورمالار دا قامتىلعان.
