فرانتسۋزدار الجيردٸ بيلەگەندە «قاراسيراقتار» وتارشىنىڭ سٷيەك-ساياعى بٸرٸنشٸ تيٸپ, شىلقىپ ٶمٸر سٷرگەن عوي. كەيٸننەن فرانتسۋزدار الجيردەن كەتٸپ, ارابتار بيلٸككە كەلگەندە, ولار قوقىس تەرٸپ كەتۋشٸ ەدٸ. سەبەبٸ, بۇلار اراب تٸلٸن دە, دٸنٸن دە, مەدەنيەتٸن دە قاقپايتىن وتارشىلداردىڭ بۇرىڭعى قۇلى ەدٸ.
ولار «بۇل اراپ ەشقاشان ەل بولمايدى, فرانتسۋزدارسىز بٸز قۇريمىز» دەپ ەڭ العاش بايبالام سالىپ, الجيرگە ازاتتىق بەرگەن پرەزيدەنت دە گوللدٸ جەك كٶرٸپ, تٸپتٸ وعان قاستاندىق تا جاساۋعا ۇمتىلىپتى.
اراب ۇلتشىلدارىن وتارشىلدارعا ۇستاپ بەرٸپ ولارمەن بەلسەندٸ تٷردە كٷرەسٸپ ەبدەن قانىن ٸشكەن. اقىرى, ۋاقىت ٶتە كەلە ارابتار بۇلاردى بٸرتٸندەپ فرانتسيياعا قۋىپ, ٶز مەملەكەتتەرٸن قۇرۋعا كٸرٸسكەن.
جالپى, وتارشىلدىق ساياساتىنىڭ سالدارى تۇتاس ۇلت ٷشٸن تراگەديياعا اينالىپ, ول تەز كەتە قويمايتىنىن وسىدان اڭعارۋعا بولادى.
مەنٸ قازٸر وعىز دوعانعا قارسى شەۋٸلدەپ وتىرعان ٶزگە تٸلدٸ قانداستارىمىز بەن ولاردىڭ جەتەگٸندە جٷرگەن ساناسىز قازاقتاردى كٶرگەندە ەسٸمە سول «الجير مىسالى» تٷسەدٸ.
شىن مەنٸندە, بٸزدٸڭ ورىستٸلدٸ قانداستارىمىز باياعى يمپەرييانىڭ سولاقاي ساياساتىنان قۇربانى بولىپ, دٸنٸنەن اجىراپ قالدى. بٸزدە نەگٸزٸ ولاردى قايتا ۇلتتىق ۇياسىنا ورالتۋ ٷشٸن رەابيليتاتسييالىق جۇمىستارى جٷرگٸزٸپ, ولاردىڭ بەتٸن قايتارۋدىڭ ەرەكەتٸ جاسالىنۋى كەرەك ەدٸ. بٸراق بٸزدە ونداي جۇمىستار جٷرگٸزٸلگەن جوق.
كەزٸندە گيتلەردٸ نيۋرنبەرگ سوتى, نەمٸستەندٸرۋ ساياساتى ٷشٸن دە ايىپتاعان عوي. ايىپتاۋ بٶلٸمٸندە «گەرمانيزاتسييا» دەگەن بٸر پۋنكتٸ بولعان. گيتەكەڭ دە كەزٸندە بٸراز ۇلتتاردى زورلىقپەن نەمٸستەندٸرگٸسٸ كەلگەن عوي. كەيٸننەن ونىسى وعان ايىپ بولىپ تاعىلدى.
ورىس يمپەريياسىنىڭ ەۋرازييا حالىقتارىنا جاساعان تاپ سونداي رۋسيفيكاتسيياسىن قىلمىس دەپ باعالاۋعا بولادى. ال بٸزدٸڭ ورىستٸلدٸ قانداستار – ٸس جٷزٸندە سونداي قىلمىستىق ساياساتتىڭ قۇرباندارى.
ٶكٸنٸشكە وراي, بۇلاردىڭ بٸرەۋٸ دە ونى تٷسٸنٸپ جٷرگەن جوق. تٸپتٸ ولار بيلٸك تۇتقاسىن ۇستاپ, ورىستىڭ ەتەگٸنەن جارماسىپ ساياسات جٷرگٸزٸپ كەلەدٸ.
ولجاس ەبٸل
