جيىندا ەرلان قوشانوۆ ەلٸمٸزدەگٸ ەلەۋلٸ وقيعا قارساڭىندا ماڭعىستاۋ ٶڭٸرٸنە ارنايى كەلگەنٸن ايتىپ, الداعى رەفەرەندۋمنىڭ مەن-ماڭىزىنا ەرەكشە توقتالدى.
مەجٸلٸس تٶراعاسى ماڭعىستاۋلىقتاردىڭ پرەزيدەنتتٸڭ ساياساتى مەن جاڭا باستامالارىنا ٷنەمٸ قولداۋ كٶرسەتٸپ جٷرگەنٸنە نازار اۋداردى.
ەل الدىندا تۇرعان بيٸك ماقساتتارعا قول جەتكٸزۋ ٷشٸن حالقىمىزعا اۋىزبٸرلٸك كەرەك. ەندٸگٸ كەزەكتە پرەزيدەنتٸمٸزدٸڭ جانىنا توپتاسىپ, ەل ٶمٸرٸنە وڭ ٶزگەرٸس ەكەلەتٸن رەفورمالاردى جٷزەگە اسىرۋعا اتسالىسۋعا تيٸسپٸز. وسى ورايدا ماڭعىستاۋلىق ازاماتتارىمىزدىڭ مەملەكەت باسشىسىنا تٸرەك بولاتىنىنا سەنٸمدٸمٸز, – دەدٸ ەرلان قوشانوۆ.
مەجٸلٸس تٶراعاسى پرەزيدەنت رەفورمالارىنىڭ باسىم باعىتتارىن تٷسٸندٸرٸپ, جاڭا نورمالارعا جايلى كەڭٸرەك ايتىپ بەردٸ.
– پارتييالاردى تٸركەۋ تالاپتارىنىڭ تٶمەندەۋٸ – جاڭا ساياسي بٸرلەستٸكتەردٸڭ پايدا بولۋىنا جول اشادى. مۇنىڭ بەرٸ ەلدٸڭ ساياسي ٶمٸرٸن جانداندىراتىنى سٶزسٸز. پارلامەنتتەگٸ تالقىلاۋ دا قىزا تٷسەرٸ انىق. مەملەكەت باسشىسىنىڭ پٸكٸرتالاس كٶشەدە ەمەس, مەجٸلٸس پەن مەسليحاتتا بولۋى كەرەك دەگەن سٶزٸ ٸس جٷزٸنە اسۋدا. ەندٸ ٶز كٷشٸنە سەنگەن ادامنىڭ ماجوريتارلىق سايلاۋ جٷيەسٸ ارقىلى دەپۋتات بولۋىنا مٷمكٸندٸگٸ بار. ماڭعىستاۋدا ونداي ازاماتتار جەتكٸلٸكتٸ دەپ ويلايمىن, – دەدٸ پالاتا سپيكەرٸ.
سونىمەن قاتار ەرلان قوشانوۆ كونستيتۋتسييالىق سوتتىڭ قۇرىلىپ, ادام قۇقىقتارى جٶنٸندەگٸ ۋەكٸلگە كونستيتۋتسييالىق مەرتەبە بەرٸلۋٸ ەدٸلدٸك ٸزدەگەن ازاماتتار ٷشٸن جاڭا مٷمكٸندٸكتەرگە جول اشاتىنىن اتاپ ٶتتٸ.
سونداي-اق پالاتا تٶراعاسى كونستيتۋتسيياداعى جەردٸڭ جەنە تابيعي رەسۋرستاردىڭ يەسٸ حالىق دەگەن نورماعا قاتىستى ٶز ويىن بٸلدٸردٸ.
– بۇل ٶزگەرتۋدٸ مەملەكەت باسشىسى ٶزٸ ۇسىندى. ونىڭ قۇقىقتىق مەنٸنەن گٶرٸ, يدەولوگييالىق, ساياسي جەنە مورالدٸك سالماعى ٶتە زور. ٶيتكەنٸ, بايتاق جەرٸمٸزدٸڭ بٸر عانا يەسٸ بولۋى مٷمكٸن. ول – حالىق. وسى ٶزگەرتۋمەن بٸز بۇل قاعيدانى تاعى دا بٸر شەگەلەپ وتىرمىز. بۇل نورما ەر ادامنىڭ ٶز تۋعان جەرٸنە دەگەن جاۋاپكەرشٸلٸگٸن ارتتىرا تٷسەدٸ. بٸر عانا مىسال, بوزجىرا شاتقالىنداعى وقيعا بەرٸمٸزدٸڭ ەسٸمٸزدە. سول جولى سٸزدەر ٶز ٶلكەلەرٸڭٸزگە نەمقۇرايلى قارامايتىندىقتارىڭىزدى كٶرسەتتٸڭٸزدەر. بۇل – تۋعان جەرگە دەگەن قامقورلىقتىڭ جارقىن كٶرٸنٸسٸ. الماتىداعى كٶكجايلاۋ مەسەلەسٸ دە ەستەرٸڭٸزدە بولار. پرەزيدەنت وسىنداي ماڭىزدى مەسەلەلەر بويىنشا ەردايىم حالىقتىڭ پٸكٸرٸنە قۇلاق اسىپ, ەردايىم ەدٸل شەشٸم قابىلداپ وتىر, – دەدٸ مەجٸلٸس سپيكەرٸ.
ەرلان قوشانوۆ كونستيتۋتسييالىق رەفورما مەريتوكراتييا مەن ەدٸلدٸكتٸ ورناتۋ ٷشٸن قاجەت ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– ازاماتتار ەلدٸڭ ٶمٸرٸنە ارالاسىپ, قىزمەتتٸك جەنە ەلەۋمەتتٸك ٶرلەۋگە تەڭ مٷمكٸندٸك الۋى كەرەك. ساياسي ٶزگەرٸستەر ەلٸنە ادال, قولىنان ٸس كەلەتٸن, اقىل-ويى ۇشقىر ەربٸر ازاماتتىڭ جولىن اشۋ ٷشٸن قولعا الىندى. سونداي-اق بۇل تٷزەتۋلەر مونوپولييا مەن وليگوپولييانى جويىپ, بيزنەسپەن ەركٸن اينالىسۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. جالپى العاندا, پرەزيدەنت رەفورمالارى ەلدٸڭ باسقارۋ مودەلٸن تٷبەگەيلٸ ٶزگەرتەدٸ, – دەدٸ پالاتا تٶراعاسى.
كەزدەسۋدە پالاتا سپيكەرٸ ماڭعىستاۋ ٶڭٸرٸندەگٸ بٸرقاتار مەسەلەلەرگە توقتالىپ ٶتتٸ. ولار – اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ, جۇمىسسىزدىق, جەم-شٶپ تاپشىلىعى جەنە تاعى باسقا ەلەۋمەتتٸك جايتتار.
ەرلان قوشانوۆتىڭ ايتۋىنشا, وبلىستىڭ ۇزاقمەرزٸمدٸ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋى پرەزيدەنتٸمٸزدٸڭ ەرەكشە نازارىندا. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن بىلتىر ٶڭٸر دامۋىنىڭ 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان كەشەندٸ جوسپارى قابىلدانعان.
– بٸر عانا كەشەندٸ جوسپاردىڭ اياسىندا ايماقتا بٸراز ٸرٸ مەسەلە شەشٸمٸن تاپقالى وتىر. ەندٸگٸ نەگٸزگٸ مٸندەت – ونى تولىق ٸسكە اسىرۋ. بۇل مەجٸلٸس دەپۋتاتتارىنىڭ, «AMANAT» پارتيياسىنىڭ باقىلاۋىندا بولادى. قاجەت بولعان جاعدايدا پارلامەنتتٸك تىڭداۋ ٶتكٸزەمٸز, – دەدٸ «AMANAT» پارتيياسىنىڭ تٶراعاسى.
ەرلان قوشانوۆ پارتييانىڭ جاڭا جاعدايدا جۇمىس ٸستەۋگە دايىن ەكەنٸن ايتىپ, ونىڭ قاتارىنا مەملەكەتشٸل ازاماتتار كەلۋٸ كەرەكتٸگٸنە ەرەكشە مەن بەردٸ.
سٶز سوڭىندا ەرلان قوشانوۆ وبلىس جۇرتشىلىعىنا رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمعا بەلسەندٸ اتسالىسۋعا شاقىردى.
سونىمەن قاتار پالاتا سپيكەرٸ جۇمىس ساپارى بارىسىندا «AMANAT» پارتيياسىنىڭ وبلىستىق فيليالىنىڭ جۇمىسىمەن تانىسىپ, انالار كەڭەسٸنٸڭ مٷشەلەرٸمەن كەزدەستٸ. وندا كٶپ بالالى انالار مەسەلەسٸن تالقىلاپ, ولاردى تولعاندىرىپ وتىرعان ەڭ ٶزەكتٸ سۇراقتارعا جاۋاپ بەردٸ.
ساپار بارىسىندا مەجٸلٸس تٶراعاسى ش.ەسەنوۆ اتىنداعى كاسپيي مەملەكەتتٸك تەحنولوگييالار مەن ينجينيرينگ ۋنيۆەرسيتەتٸن ارالاپ, وقىتۋشىلارمەن جەنە ستۋدەنتتەرمەن ەڭگٸمەلەستٸ. الداعى ساياسي ناۋقانعا ٷن قوسىپ, ەلٸمٸزدٸڭ جارقىن بولاشاعى جولىندا ايانباي قىزمەت ەتۋگە شاقىردى.
سونىمەن بٸرگە ەرلان قوشانوۆ «قوشقار اتا» قالدىق قويماسىنا بارىپ, ٶڭٸر ەكولوگيياسىن جاقسارتۋ باعىتىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارمەن تانىستى.
ساپار سوڭىندا «Total» كومپانيياسىنا بارىپ, مۇناي كەن ورىندارىنداعى جۇمىسكەرلەرمەن سٶيلەسٸپ, رەفەرەندۋمنىڭ مەن-ماڭىزىن تالقىلادى.
ٶز كەزەگٸندە ماڭعىستاۋ مۇنايشىلارى پرەزيدەنتتٸڭ ساياسي رەفورمالارىن قولدايتىندىقتارىن جەتكٸزٸپ, رەفەرەندۋمعا قاتىساتىندىقتارىن ايتتى.
