تابيعاتى تاڭداي قاقتىراتىن رايىمبەك اۋدانى كەيٸنگٸ جىلدارى تۋريستەردٸڭ قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرىپ كەلەدٸ. ٶڭٸردە جول ينفراقۇرىلىمى جاڭارتىلىپ, ەتنوتۋريزم مەن ەكوتۋريزم باعىتتارى قاتار دامىپ جاتىر, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
الماتى وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ مارات سۇلتانعازيەۆتٸڭ ايتۋىنشا, بىلتىر ٶڭٸرگە شامامەن 2,8 ميلليون تۋريست كەلگەن. ال رايىمبەك اۋدانىندا جازعى ماۋسىمدا قوناق قابىلداۋعا دايىن ەكٸ جٷزدەن استام كيٸز ٷي جۇمىس ٸستەيدٸ.
“نارىنقولدىڭ تابيعاتى ەرەكشە. كليماتى دا قولايلى. كەگەن ٶڭٸرٸمەن سالىستىرعاندا جەلٸ از, قىسى جۇمساقتاۋ. نەگٸزگٸ مەسەلە – جول مەن كٶلٸك قاتىناسى. بۇل تٷيتكٸل شەشٸلسە, نارىنقول قازاقستانداعى ەڭ تارتىمدى تۋريستٸك باعىتتاردىڭ بٸرٸنە اينالادى”, – دەدٸ وبلىس ەكٸمٸ.
قازٸر رايىمبەك اۋدانىنا باراتىن جول جٶندەلٸپ جاتىر. سونىمەن قاتار نارىنقول ٶڭٸرٸندەگٸ التى جول ۋچاسكەسٸنە جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاما ەزٸرلەنۋدە. بۇل تۋريستٸك نىساندارعا قولجەتٸمدٸلٸكتٸ ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ٶڭٸردەگٸ تۋريزمدٸ دامىتىپ جٷرگەن كەسٸپكەرلەردٸڭ بٸرٸ – اقكٶل جايلاۋىنداعى “حانتەڭٸرٸ” دەمالىس ورنىنىڭ باسشىسى جومارت سماعۇل. ونىڭ ايتۋىنشا, بٷگٸندە تۋريستەر سەن-سالتاناتتى ەمەس, تابيعي ەرٸ شىنايى ٶمٸر سالتىن ٸزدەيدٸ.
التى جىل بۇرىن باستالعان جوباعا العاشىندا ەشكٸم سەنبەگەن. سوعان قاراماستان كەسٸپكەر تەۋەكەلگە بارىپ, ينفراقۇرىلىمدى ٶز كٷشٸمەن قالىپتاستىرعان.
“سۋى جوق جەرگە سۋ تارتتىق, جولى جوق جەرگە جول سالدىق, ەلەكتر قۋاتىن جەتكٸزدٸك, ينتەرنەت ورناتتىق. وسى ۋاقىتقا دەيٸن التى مىڭنان استام تۋريست قابىلدادىق. بۇل جوباعا شامامەن بٸر ميلليون دوللار ينۆەستيتسييا سالىندى”, – دەيدٸ ول.
بٷگٸندە ٶڭٸردٸڭ باستى تۋريستٸك برەندٸنە اينالىپ كەلە جاتقان ورىنداردىڭ بٸرٸ – اقكٶل كٶلٸ. جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىندار ونى ەزٸلدەپ "قازاقتىڭ مالديۆٸ" دەپ اتايدى.
“اقكٶلدٸڭ سۋى ٶتە مٶلدٸر. تٷبٸ انىق كٶرٸنەدٸ. تەك ايىرماشىلىعى – سۋى ٶتە سالقىن. جىلدىڭ قاي مەزگٸلٸندە بولسا دا تەمپەراتۋراسى شامامەن +3 گرادۋس دەڭگەيٸندە ساقتالادى”, – دەيدٸ كەسٸپكەر.
اقكٶلدەن بٶلەك, تۋريستەردٸ قاراكٶل مەن جاسىلكٶل كٶلدەرٸ, ۇزىندىعى 70 شاقىرىمعا سوزىلاتىن بايىنقول اڭعارى, سونداي-اق ەلەمگە ەيگٸلٸ حانتەڭٸرٸ شىڭى قىزىقتىرادى.
حانتەڭٸرٸ – قازاقستان اۋماعىنداعى ەڭ تانىمال شىڭداردىڭ بٸرٸ. ونىڭ بيٸكتٸگٸ تەڭٸز دەڭگەيٸنەن 7010 مەترگە جەتەدٸ. ال ٶڭٸردە ورنالاسقان تاعى بٸر ەرەكشە نىسان – بيٸكتٸگٸ 6146 مەتر بولاتىن مەرمەر قابىرعا شىڭى.
جومارت سماعۇلدىڭ ايتۋىنشا, شەتەلدٸك تۋريستەردٸڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىراتىن باستى ەرەكشەلٸك – دەل وسى تابيعي نىساندار عانا ەمەس, قازاقتىڭ تٶل مەدەنيەتٸ مەن تۇرمىس-تٸرشٸلٸگٸ.
“ەۋروپالىق تۋريستەر ەتنوتۋريزمدٸ جاقسى كٶرەدٸ. بٸر قوناق ماعان: “ماعان سەندەلگەن كيٸز ٷي ەمەس, قاراپايىم قازاق وتباسى تۇراتىن شىنايى كيٸز ٷيدٸ كٶرسەتٸڭٸز”, – دەدٸ. كەيٸن سول جەردە قونىپ, ٶز قولىمەن قۇرت جاساپ كٶردٸ”, – دەيدٸ ول.
سوندىقتان ٶڭٸردە ەتنوتۋريزمگە ەرەكشە مەن بەرٸلٸپ جاتىر. قوناقتارعا قىمىز دايىنداۋ, قۇرت جاساۋ, ماي پٸسٸرۋ سەكٸلدٸ دەستٷرلٸ كەسٸپ تٷرلەرٸ كٶرسەتٸلەدٸ. سونىمەن قاتار سۇرانىسقا قاراي بٷركٸتشٸلٸك, قۇسبەگٸلٸك جەنە تازى باپتاۋ ٶنەرٸ دە تانىستىرىلادى.
كەسٸپكەردٸڭ پٸكٸرٸنشە, بولاشاقتا تۋريزمنٸڭ تابىستى بولۋى تەك تابيعاتقا ەمەس, قىزمەت كٶرسەتۋ ساپاسىنا دا بايلانىستى.
“دەمالىس ورنىن سالۋ بٸر باسقا, ساپالى سەرۆيس كٶرسەتۋ بٸر باسقا. تۋريزمدەگٸ ەڭ ماڭىزدى مەسەلە – قىزمەت كٶرسەتۋ مەدەنيەتٸ. ەر قوناقتىڭ پٸكٸرٸن تىڭداپ, سوعان بەيٸمدەلە بٸلۋ قاجەت”, – دەيدٸ ول.
سونداي-اق رايىمبەك اۋدانىنداعى تۋريزمدٸ دامىتۋ جۇمىستارىنا قاقپاق اۋىلدىق وكرۋگٸ دە بەلسەندٸ ٷلەس قوسىپ كەلەدٸ. مۇندا تۋريستٸك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ, جاڭا باعىتتار اشۋ جەنە ەتنوتۋريزمدٸ ٶركەندەتۋ باعىتىندا بٸرنەشە جوبا قولعا الىنعان.
قاقپاق اۋىلدىق وكرۋگٸنٸڭ ەكٸمٸ ەردوس سايىنوۆتىڭ ايتۋىنشا, ٶڭٸردەگٸ نەگٸزگٸ تۋريستٸك نىسانداردىڭ بٸرٸ – شۇبارتال جايلاۋى. ونىڭ تۋريستٸك ەلەۋەتٸن ارتتىرۋ ماقساتىندا 2026-2027 جىلدارى جايلاۋعا دەيٸنگٸ 28,5 شاقىرىم جولدى جاقسارتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
“تۋريستەرگە قولايلى جاعداي جاساۋ ٷشٸن شۇبارتال جايلاۋى, قاقپاق جەنە كٶكپەل اۋىلدارى اۋماعىندا جالپى سانى 50 كيٸز ٷي تٸگۋ كٶزدەلگەن. باستى ماقساتىمىز – قاقپاق پەن كٶكپەل اۋىلدارىن تۋريستەر جيٸ كەلەتٸن ەرٸ كەسٸپكەرلٸگٸ دامىعان اۋىلدارعا اينالدىرۋ”, – دەيدٸ اۋىل ەكٸمٸ.
سونىمەن قاتار وكرۋگ اۋماعىندا جاڭا تۋريستٸك نىساندار اشۋ جوسپارى بار. اتاپ ايتقاندا, قاقپاق جەنە دەگەرەس تاۋلارى ماڭىندا ارنايى كٶرۋ الاڭى سالىنباق. بۇل جەردەن حانتەڭٸرٸ شىڭى, تۇزكٶل جەنە اۋداننىڭ بٸرنەشە اۋىلى كٶرٸنەدٸ.
ەكٸمنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, قازٸرگٸ تاڭدا قاقپاق ٶڭٸرٸنە جىل سايىن 600-دەن 1000-عا دەيٸن تۋريست كەلەدٸ. ال شەتەلدٸك قوناقتاردى تارتۋ ٷشٸن رايىمبەك, كەگەن جەنە ۇيعىر اۋداندارىن قامتيتىن ورتاق تۋريستٸك مارشرۋت ەزٸرلەنۋدە.
“ۇيعىر اۋدانىندا – ىستىق بۇلاقتار, كەگەندە – كٶلدەر, ال بٸزدە – شۇبارتال جايلاۋى بار. وسى باعىتتاردى بٸرٸكتٸرٸپ, شەتەلدٸك تۋريستەرگە تۇتاس تۋريستٸك ٶنٸم ۇسىنۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز”, – دەيدٸ ەردوس سايىنوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, تۋريزمدٸ دامىتۋدىڭ تاعى بٸر باعىتى – ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى دەرٸپتەۋ. قوناقتارعا قازاقتىڭ سالت-دەستٷرٸ, ۇلتتىق تاعامدارى, ەن-كٷيٸ مەن مۋزىكالىق اسپاپتارى تانىستىرىلىپ, كٶكپار, قىز قۋۋ, تەڭگە ٸلۋ جەنە ساداق اتۋ سيياقتى ۇلتتىق سپورت تٷرلەرٸ كٶرسەتٸلەدٸ.
