Freedom Inside '26

قۇراندى قاستەرلەگەن قاقپاشى

قۇراندى قاستەرلەگەن قاقپاشى
1957 جىلى استراحانداعى (رەسەي) بالىق كومبيناتىنىڭ قاراپايىم جۇمىسشىسى فايزراحمان سەلٸمۇلى مەن تەڭٸز پورتىندا ەڭبەك ەتەتٸن شافيحا حۇسايىنقىزىنىڭ وتباسىندا دٷنيەگە كەلگەن رينات تەگٸ ەتٸپ باباسىنىڭ اتىن العان. باباسىنىڭ ەسٸمٸ دوساي ەكەن, اينالاسىنداعى ورىس دوستارى «داساي» دەپ اتاپتى. اقىرى ريناتتىڭ قۇجاتىنا دا «دوساەۆ» ەمەس, «داساەۆ» كٷيٸندە جازىلىپ كەتەدٸ. ۇلتىن «تاتار» دەپ جازادى, دەگەنمەن, كەيبٸر دەرەكتەر بويىنشا تٷپ نەگٸزٸ نوعاي بولىپ شىعۋى دا عاجاپ ەمەس.

فۋتبولمەن توعىز جاسىنان باستاپ اينالىسقان, قولىنا قولعاپ كيٸپ قاقپاعا تۇرعان رينات ەسەيە كەلە استراحاننىڭ «ۆولگار» كومانداسىنا قابىلداندى. ال 1975 جىلى 18 جاسىندا ەيگٸلٸ باپكەر كونستانتين بەسكوۆتىڭ كٶزٸنە تٷسٸپ, مەسكەۋدٸڭ «سپارتاگىنا» اۋىستى. ٷش جىل جاستار كومانداسىندا شەبەرلٸگٸن شىڭداعان سوڭ, بٷكٸل كەڭەس وداعىنا ەيگٸلٸ وسى كلۋب ساپىندا ون بٸر جىل بويى (1978-1988) ٶنەر كٶرسەتتٸ. وسى ۋاقىت ٸشٸندە رينات كسرو چەمپيوناتىندا 335 ويىن ويناعان, ەكٸ رەت ەل چەمپيونى اتانعان (1979 جەنە 1987), بٸر رەت وداقتىڭ ٷزدٸك قاقپاشىسى بول­عان (1982). سوسىن ٷش جىل «سە­ۆيليادا» (يسپانييا) وينادى.

رينات داساەۆ 1980 جىلدان 1990 جىلعا دەيٸن كسرو قۇرا­ماسىنىڭ دا 1-نٶمٸرلٸ جەيدەسٸن ون جىل بويى ەشكٸمگە بەرگەن جوق. جالپى, ۇلتتىق قۇراما قاقپاسىن ول 91 رەت قورعاپ, 70 گول جٸبەرگەن. ٶتكەن عاسىردىڭ 80-جىلدا­رىنىڭ ەكٸنشٸ جارتىسىندا «كسرو فۋتبول قۇراماسى» دەسە, جانكٷيەرلەر «9 ۋكراين مەن 2 تاتارين» دەپ ەزٸلدەيتٸن. ٸشٸنارا گرۋزين, بەلارۋس, ورىس فۋتبولشىلارى دا شاقىرىلعانىمەن, ول ۋاقىتتاعى نەگٸزگٸ قۇرام شىنىندا دا سولاي ەدٸ. مىسال ٷشٸن 1988 جىلعى ەۋروپا چەمپيوناتى ويىندارىنداعى نەگٸزگٸ قۇرامدى الساق, قاقپادا داساەۆ تۇردى, قورعانىستا – تاعى بٸر تاتار ۆاگيز حيديياتۋللين جٷردٸ, قالعان جٸگٸتتەردٸڭ بەرٸ دە (اناتوليي دەميانەنكو, ۆلاديمير بەسسونوۆ, ولەگ كۋزنەتسوۆ, ۆاسيليي راتس, گەنناديي ليتوۆچەنكو, الەكسەي ميحايليچەنكو, الەكساندر زاۆاروۆ, ولەگ پروتاسوۆ, يگور بەلانوۆ) – كيەۆتٸڭ «ديناموسىنان» بولاتىن.

سول 1988 جىلى ر.داساەۆ ەلەمنٸڭ ٷزدٸك قاقپاشىسى اتاندى. ول – ٷش ەلەم چەمپيوناتىنا قاتىسقان كسرو تاريحىنداعى 4 فۋتبولشىنىڭ بٸرٸ (قالعان ٷشەۋٸ – لەۆ ياشين, بەسسونوۆ, دەميانەنكو). مەسكەۋ وليمپياداسىنىڭ (1980) قولا جٷلدەگەرٸ. «فرانس فۋتبول» (فرانتسييا) جۋرنالىنىڭ ەۋروپانىڭ ٷزدٸك فۋتبولشىسىن انىقتايتىن «التىن دوپ» جٷلدەسٸنٸڭ تٸزٸمٸنە رينات داساەۆ قاتارىنان 7 رەت ەندٸ: 1982 (6-ورىن), 1983 (6-ورىن), 1984 (22-ورىن), 1985 (9-ورىن), 1986 (16-ورىن), 1987 (21-ورىن) جەنە 1988 (13-ورىن).

بۇل – بۇعان دەيٸن يٸسٸ مۇسىلمان بالاسى, تٷركٸ جۇرتىنىڭ ٶكٸلٸ جەتٸپ كٶرمەگەن جەتٸستٸك ەدٸ. «التىن دوپتى» اقىرى مۇسىلمان فۋتبولشىسى الدى (1998 جىلى, زينەدين زيدان), بٸراق سوعان دەيٸن ول ماراپاتقا سەل دە بولسىن جاقىنداعان سپورتشى – داساەۆ ەدٸ.

رينات جاسىل الاڭعا شىعاردا ەردايىم شاعىن قولسٶمكەسٸنە قوسالقى زاپاس قولعاپتارىمەن بٸرگە قۇران كٸتابىن جاسىرىن سالىپ الاتىن بولعان. سٶيتٸپ, قاقپانىڭ بۇرىشىنا قويىپ قويعان. كەڭەس زامانىندا, اتەيزمنٸڭ دەۋٸرلەپ تۇرعان ۋاقىتىندا مۇنداي قادامعا بارۋدىڭ وڭاي بولماعانى انىق…

ر.داساەۆ قازٸر مەسكەۋدٸڭ «سپارتاگىنىڭ» قوسالقى قۇرامىن جاتتىقتىرادى. باياعى الماتىعا كەلٸپ جٷرٸپ تاپقان العاشقى جارى, جەرلەسٸمٸز, گيمناستشى نەللي گااسپەن اجىراسىپ, يسپان قىزى مارييا دەل مارمەن كٶڭٸل قوسقان. بٸرٸنشٸ ەيەلٸنەن ەكٸ قىزى (ەلميرا مەن كريستينا), قازٸرگٸ جارىنان ەكٸ قىز (بەاتريس پەن ەلييا), بٸر ۇلى (سەلٸم) بار.

 

سەكەن سىبانباي

 

دەرەككٶزٸ: "الماتى اقشامى" گازەتٸ

 

 

https://dalanews.kz/17278