پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ رەسمي ساپارمەن قىرعىزستانعا بارىپ, ەكٸ ەل اراسىنداعى ستراتەگييالىق ەرٸپتەستٸك پەن باۋىرلاستىق قاتىناستاردى نىعايتۋ ماقساتىندا بٸرنەشە ماڭىزدى كەزدەسۋلەر ٶتكٸزدٸ. وسى ساپار بارىسىندا قازاقستان مەن قىرعىزستان اراسىنداعى ەكونوميكالىق, مەدەني-گۋمانيتارلىق جەنە عىلىمي ىنتىماقتاستىق مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى,- دەپ حابارلايدى Dalanews.kz
قىرعىزستان جوعارعى كەڭەسٸنٸڭ دەپۋتاتى اباكيروۆ ەلدار قازاقستان پرەزيدەنتٸنٸڭ ساپارىنا قاتىستى ٶز پٸكٸرٸن بٶلٸسٸپ, ەكٸ ەل اراسىنداعى دوستىق پەن بٸرلەسكەن باستامالارعا باعا بەردٸ.
- قازاقستان پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ ەكٸ ەل اراسىنداعى ساۋدا كٶلەمٸ شامامەن 2 ميلليارد دوللارعا جەتكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. سٸزدٸڭ ويىڭىزشا, بۇل كٶرسەتكٸشتٸ ارتتىرۋ جەنە ىنتىماقتاستىقتى ودان ەرٸ ٶزارا تيٸمدٸ ەتۋ ٷشٸن قانداي شارالار قاجەت?
- بٸز ٷشٸن بۇرىنعى كٶرسەتكٸش بٸر ميلليارد دوللار بولسا, قازٸر ساۋدا كٶلەمٸ ەكٸ ميللياردقا جەتتٸ, بۇل ٶتە جاقسى نەتيجە دەپ ويلايمىن. وسى كٶرسەتكٸشتٸ ارتتىرۋ ٷشٸن, مەنٸڭ پٸكٸرٸمشە, بٸزدٸڭ ەلدەرٸمٸز ەۋروپا وداعىنىڭ تەجٸريبەسٸنە سٷيەنە وتىرىپ, شەكارادا بارلىق باقىلاۋ تٷرلەرٸن الىپ تاستاۋ كەرەك. بۇل ەكٸ ەلدٸڭ ەكونوميكاسىن ايتارلىقتاي جاقسارتادى. بٸز تاۋار اينالىمىن جەڭٸلدەتٸپ, ونى تەز ەرٸ تيٸمدٸ ەتۋ ٷشٸن وسى باعىتتا قادام جاساۋمىز كەرەك.
- پرەزيدەنت قاسىمٶجومارت توقاەۆتىڭ ساپارى بارىسىندا ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار, ونىڭ ٸشٸندە جول سالۋ جەنە ترانزيتتٸك دەلٸزدەردٸ دامىتۋ مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى. سٸزدٸڭ ويىڭىزشا, وسى باستامالاردىڭ قايسىسى ستراتەگييالىق ەرٸپتەستٸكتٸ نىعايتۋدا باسىمدىققا يە?
- قىرعىزستان مەن قازاقستان عانا ەمەس, بٷكٸل ورتالىق ازييا ٶزٸن تيٸمدٸ ترانزيتتٸك دەلٸز رەتٸندە كٶرسەتۋٸ تيٸس. شىعىستان باتىسقا دا, وڭتٷستٸكتەن سولتٷستٸككە دە. بۇل ٶڭٸرگە پايدا ەكەلەدٸ, جٷكتەر بٸزدٸڭ ەلدەر ارقىلى ٶتەدٸ, تەڭٸز جولدارىنا قاراعاندا تيٸمدٸ بولادى. مۇنى جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن جٷكتەر شەكارادا كەشٸكتٸرٸلمەي, جىلدام ٶتۋٸ كەرەك, ال ينفراقۇرىلىم - تەمٸرجولدار, اۆياتسييا جەنە اۆتوموبيل جولدارى جوعارى دەڭگەيدە بولۋى قاجەت. سول كەزدە بٸز ٶڭٸردٸڭ ترانزيتتٸك ەلەۋەتٸن تيٸمدٸ پايدالانىپ, ەكونوميكالىق پايدا الا الامىز.
- قازاقستان پرەزيدەنتٸ قىرعىزستان پرەزيدەنتٸ سادىر جاپاروۆتى «التىن قىران» وردەنٸمەن ماراپاتتاپ, ەكٸ ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا قوسقان ٷلەسٸن اتاپ ٶتتٸ. سٸزدٸڭ ويىڭىزشا, بۇل ماراپات ەلدەر اراسىنداعى ەكونوميكالىق جەنە ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى ودان ەرٸ دامىتۋعا قالاي ىقپال ەتەدٸ?
- «التىن قىران» وردەنٸمەن ماراپاتتاۋ ٶتە ماڭىزدى سيمۆول. ورتالىق ازيياداعى بارلىق ەلدەر بارىنشا جاقىنداسۋى كەرەك, ال مۇنداي ماراپاتتار مەملەكەتتەر اراسىنداعى سەنٸم مەن تۇراقتى بايلانىستاردى نىعايتادى. ەكونوميكالىق تۇرعىدان دا بۇل ەسٸرەسە ماڭىزدى: بٸر-بٸرٸمٸزگە ينۆەستيتسييا جاساۋ باسقا ەلدەرگە قاراعاندا ەلدەقايدا تيٸمدٸ. مۇنداي قادامدار سەنٸم كٶپٸرٸن قالىپتاستىرىپ, ٸرٸ جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋعا جەنە ٶزارا ينۆەستيتسييانى ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ, بۇل ەكٸ جاققا دا پايدا ەكەلەدٸ.
- ەكونوميكا جەنە ينفراقۇرىلىم سالاسىندا قانداي ۇزاق مەرزٸمدٸ بٸرلەسكەن جوبالار قىرعىزستان مەن قازاقستاننىڭ ٶڭٸردەگٸ پوزيتسيياسىن نىعايتىپ, حالىقارالىق بەدەلٸن ارتتىرا الادى?
- ەكٸ ەلدٸڭ دە ٶزٸنٸڭ مىقتى جاقتارى بار, ولاردى كٷشەيتۋ قاجەت. مىسالى, قىرعىزستان تاۋلى باعىتتار بويىنشا تيٸمدٸ ورنالاسقان, تۋريستٸك ەلەۋەتكە يە جەنە ەنەرگەتيكا, اۋىزسۋ جەنە سۋارمالىق ماقساتتا باي گيدرورەسۋرستارعا يە. قازاقستان دا قىرعىزستاندا جوق بٸرەگەي ارتىقشىلىقتارعا يە. بٸز وسى مىقتى جاقتاردى كٷشەيتەتٸن بٸرلەسكەن جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋىمىز كەرەك, كانالدار مەن سۋ قويمالارىن سالۋ, ەنەرگەتيكانى جەنە تۋريزمدٸ دامىتۋ سيياقتى. نەتيجەسٸندە, مۇنداي باستامالار ەكٸ ەلگە دە ايتارلىقتاي پايدا ەكەلٸپ, ٶڭٸردەگٸ ەكونوميكالىق پوزيتسييانى نىعايتادى جەنە قىرعىزستان مەن قازاقستاننىڭ حالىقارالىق بەدەلٸن ارتتىرادى.