قارجى مينيسترٸ مەدي تەكيەۆ ازىق-تٷلٸك باعاسىنىڭ ٶسكەنٸن ٶز تەجٸريبەسٸندە بايقاعانىن ايتتى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
“مەن ازامات رەتٸندە ازىق-تٷلٸك باعاسىنىڭ ٶسكەنٸن بايقادىم. بٸز بەرٸمٸز بٸرگە بازارعا, دٷكەندەرگە بارامىز. تٸپتٸ بالالارىم دا: “قىمباتتاپ كەتكەن ەكەن” دەدٸ. سول كەزدە Twix ساتىپ العان ەدٸك”, – دەدٸ ول.
ەسكە سالايىق, بۇعان دەيٸن قازاقستاندا ازىق-تٷلٸك باعاسىنىڭ قىمباتتاۋى 13,5%-عا دەيٸن ٷدەي تٷسكەنٸ تۋرالى جازعان ەدٸك.
جىلدىق ينفلياتسييا
«قازاندا جىلدىق ينفلياتسييا 12,6% بولدى (قىركٷيەكتە – 12,9%). ازىق-تٷلٸك ٶنٸمدەرٸنٸڭ باعاسى 13,5%-عا (قىركٷيەكتە – 12,7%) ٶستٸ, ال ازىق-تٷلٸككە جاتپايتىن تاۋارلار 11%-عا (10,8%) دەيٸن قىمباتتادى. قىزمەتتەردەگٸ باعا ٶسٸمٸ رەتتەلەتٸن كوممۋنالدىق تاريفتەردٸڭ ەكٸمشٸلٸك تٶمەندەۋٸنە بايلانىستى 12,9%-عا (15,3%-دان) دەيٸن باياۋلادى. جالپى العاندا, ينفلياتسييانىڭ جوعارى قارقىنى ۇسىنىستان تۇراقتى تٷردە اسىپ تٷسەتٸن سۇرانىس اياسىندا قالىپتاسىپ وتىر», – دەلٸنگەن ۇلتتىق بانك تاراتقان اقپاراتتا.
تاريفتەردٸ قايتا قاراۋ جەنە جانار-جاعارماي نارىعىن ىرىقتاندىرۋ باعاعا جەنە ينفلياتسييالىق كٷتۋلەرگە قوسىمشا ىقپال ەتٸپ جاتىر.
«كەيبٸر تاۋار نارىقتارىنداعى تەڭگەرٸمسٸزدٸك, تۇراقتى سۇرانىس, يمپورتتىڭ قىمباتتاۋى مەن شىعىنداردىڭ ٶسۋٸ ازىق-تٷلٸك ينفلياتسيياسىنىڭ نەگٸزگٸ درايۆەرٸنە اينالدى. قىزمەتتەر ينفلياتسيياسىنىڭ ٷلەسٸ تٶمەندەگەنٸمەن, باعا ٶسٸمٸنٸڭ قارقىنى ەلٸ دە جوعارى دەڭگەيدە قالىپ وتىر. ازىق-تٷلٸككە جاتپايتىن ينفلياتسييادا جانارماي مەن فارماتسەۆتيكالىق ٶنٸمدەردٸڭ قىمباتتاۋى ايقىن سەزٸلەدٸ», – دەلٸنگەن حابارلامادا.
ايلىق ينفلياتسييا
قازاندا ايلىق ينفلياتسييا 0,5%-عا دەيٸن ەدەۋٸر باياۋلاعانىمەن, بازالىق ينفلياتسييا 1% دەڭگەيٸندە قالىپ, جوعارى بولىپ وتىر. بۇل كٶرسەتكٸش جىلدىق ەسەپتە 12,2%-عا سەيكەس كەلەدٸ. سونىمەن بٸرگە تۇتىنۋ سەبەتٸنٸڭ 80%-ىن قۇرايتىن تاۋارلار مەن قىزمەتتەر 5% نىسانالى دەلٸزدەن جوعارى قارقىنمەن قىمباتتاپ جاتىر. بۇل باعا قىسىمىنىڭ تۇراقتىلىعى مەن كەڭ كٶلەمدە بايقالاتىنىن كٶرسەتەدٸ. مۇنداي ٷردٸسكە فيسكالدىق جەنە كۆازيفيسكالدىق ىنتالاندىرۋدىڭ كٷشەيۋٸ, سونداي-اق تۇتىنۋشىلىق سۇرانىستىڭ ارتۋى ەسەر ەتٸپ وتىر.
ينفلياتسييالىق بولجامدار
«حالىقتىڭ ينفلياتسيياعا قاتىستى كٷتۋلەرٸ قازاندا 13,6%-عا دەيٸن ٶستٸ (قىركٷيەكتە – 13,2%). قىسقا مەرزٸمدٸ كٷتۋلەر قۇبىلمالى بولىپ قالىپ, بەلگٸسٸزدٸك دەڭگەيٸن ارتتىرادى. ۇزاق مەرزٸمدٸ كٷتۋلەر 14,3%-عا دەيٸن جوعارىلادى (بۇعان دەيٸن – 14%). مۇنداي جوعارى كٷتۋلەر دەزينفلياتسييانىڭ باياۋلاۋىنا جەنە باعانىڭ شىعىن مەن سۇرانىس ٶزگەرٸسٸنە تەۋەلدٸلٸگٸنٸڭ ارتۋىنا ەكەلەدٸ», – دەپ تٷسٸندٸردٸ رەتتەۋشٸ ورگان.
سىرتقى فاكتورلار
سىرتقى ينفلياتسييالىق قىسىم دا ەلسٸرەمەي تۇر.
«ەلەمدٸك ازىق-تٷلٸك باعاسى جوعارى دەڭگەيدە ساقتالۋدا. رەسەيدە ينفلياتسييا باياۋلاعانىمەن, 4% نىسانادان ايتارلىقتاي جوعارى. وسىعان بايلانىستى رەسەيلٸك رەتتەۋشٸ قاتاڭ اقشا-كرەديت ساياساتىن ساقتاپ وتىر. اقش-تا دا فرج ٶسٸم قارقىنىنىڭ باياۋلاۋىن, ەڭبەك نارىعىنىڭ ەلسٸرەۋٸن جەنە ينفلياتسييانىڭ جوعارى بولىپ وتىرعانىن اتاپ ٶتٸپ, ساقتىق ۇستانىمىن جالعاستىرۋدا.
ەۋروپالىق ورتالىق بانكتٸڭ دە ريتوريكاسى ٶزگەرگەن جوق, مٶلشەرلەمە قايتا كٶتەرٸلگەن جوق, ال بولاشاقتا ساياساتى جەڭٸلدەۋ قارقىنمەن جۇمسارۋى مٷمكٸن. جاڭارتىلعان بولجامعا سەيكەس, Brent ماركالى مۇنايدىڭ باعاسى الداعى كەزەڭدە باررەلٸنە ورتا ەسەپپەن 60 دوللار دەڭگەيٸندە ساقتالادى», – دەدٸ ۇلتتىق بانك.
