قىلمىستىق زاڭناما مەسەلەسٸ قارالدى
فورۋمعا پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸ باسشىسىنىڭ ورىنباسارى تالعات دوناقوۆ, كونستيتۋتسييالىق كەڭەس تٶراعاسى يگور روگوۆ, جوعارعى سوت تٶراعاسى قايرات مەمي, باس پروكۋرور جاقىپ اسانوۆ, ەقىۇ-نىڭ استاناداعى باعدارلامالار كەڭسەسٸنٸڭ باسشىسى دەرد سابو باستاعان توپ ٶكٸلدەرٸ قاتىسىپ, قىلمىستىق سوت تٶرەلٸگٸ تۋرالى جان-جاقتى تالقى جٷرگٸزدٸ. سونداي-اق كونفەرەنتسيياعا قاتىسۋشىلار اراسىندا پارلامەنت دەپۋتاتتارى, جوعارعى سوت سۋديالارى, مٷددەلٸ مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ بٸرقاتار باسشىلارى مەن عىلىمي-ساراپشىلىق قاۋىمداستىقتىڭ ٶكٸلدەرٸ دە قاتىسىپ, ٶزدەرٸنٸڭ ٸس-تەجٸريبەلەرٸن ورتاعا سالدى.
كونفەرەنتسييانىڭ اشىلۋ رەسٸمٸندەگٸ قۇتتىقتاۋ سٶزٸندە قايرات مەمي 2014 جىلى جاڭا كودەكستەردٸ قابىلداۋ نەتيجەسٸندە زاڭنامانىڭ جازالاۋشىلىق سيپاتى ازايىپ, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن تيٸمدٸ قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان وتاندىق قىلمىستىق زاڭنامانى قالىپتاستىرۋدىڭ جاڭا كەزەڭٸ باستالعانىن, ازاماتتاردى جازالاۋدى ەمەس, قورعاۋدى ماقسات تۇتۋ كٶزدەلٸپ وتىرعانىن جەتكٸزدٸ.
ونىڭ پٸكٸرٸنشە, تەرگەۋ سۋدياسى, سوتقا دەيٸنگٸ جەدەلدەتٸلگەن تەرگەۋ, سوت تٶرەلٸگٸمەن مەمٸلەگە كەلۋ, پروتسەستٸك پروكۋرور سەكٸلدٸ جاڭا ينستيتۋتتار ٶز ٶمٸرشەڭدٸگٸن دەلەلدەدٸ. 2016 جىلى قىلمىستىق سوت ٸسٸن جٷرگٸزۋ بويىنشا سوتقا دەيٸنگٸ جەدەلدەتٸلگەن تەرگەۋ ارقىلى قارالعان ٸستەر سانى 14 پايىزعا, قىسقارتىلعان تەرتٸپتە قارالعان ٸستەر ەكٸ ەسەگە ارتقان. ول مۇنىڭ ٶزٸ جاعىمدى كٶرسەتكٸش ەكەنٸن ايتا كەتتٸ.
«وسى رەتتە تەجٸريبە قوعامنىڭ زاماناۋي سۇرانىسى مەن حالىقارالىق ستاندارتتارعا سەيكەس قىلمىستىق پروتسەستٸ ودان ەرٸ جاڭعىرتۋ قاجەتتٸگٸن كٶرسەتتٸ», دەدٸ ق.مەمي.
ٶز سٶزٸندە ق.مەمي جاڭا زاڭ جوباسىنىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارىنا توقتالىپ ٶتتٸ. سولاردىڭ قاتارىندا ادامدى ۇستاۋ مەرزٸمٸن 48 ساعاتقا دەيٸن, ال كەمەلەتكە تولماعانداردى ۇستاۋدى 24 ساعاتقا دەيٸن قىسقارتۋ قاراستىرىلعان. بۇعان قوسا, سوت باقىلاۋى ينستيتۋتىن جەتٸلدٸرۋ, سونىڭ ٸشٸندە قۇپييا تەرگەۋ ەرەكەتتەرٸنە سۋديانىڭ سانكتسييالاۋ قۇزىرەتٸن كەڭەيتۋ قاراستىرىلۋدا. قورعاۋ مەن ٶكٸلدٸك ەتۋ فۋنكتسييالارىن جٷزەگە اسىرۋداعى ادۆوكاتتىڭ مٷمكٸندٸكتەرٸ ارتىپ, قىلمىستىق تەرٸس قىلىقتار بويىنشا بۇيرىق ارقىلى ٸس جٷرگٸزۋ قولدانىسقا ەنگٸزٸلەتٸن بولادى.
بارلىق جاڭاشىلدىقتار حالىقارالىق وزىق ستاندارتتارعا, سونىڭ ٸشٸندە ەىدۇ ەلدەرٸنٸڭ تەجٸريبەسٸنە تولىعىمەن سەيكەس كەلەدٸ. قايرات مەميدٸڭ پٸكٸرٸنشە, زاڭ جوباسىنىڭ قابىلدانۋى ادامنىڭ ٶمٸرٸ, قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى ەڭ باستى كونستيتۋتسييالىق قۇندىلىق دەپ بەكٸتٸلگەن قازاقستاننىڭ ودان ەرٸ كەزەڭ-كەزەڭٸمەن قۇقىقتىق تۇرعىدان دامۋىنا زور سەرپٸن بەرەدٸ.
جوعارعى سوت تٶراعاسى سٶزٸنٸڭ سوڭىندا وسى فورۋم قىلمىستىق پروتسەستٸك كودەكستٸ ودان ەرٸ جەتٸلدٸرۋ بويىنشا بارلىق شارالاردى تاعى بٸر مەرتە جان-جاقتى ەرٸ كەسٸبي نەگٸزدە قاراۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸندٸگٸنە سەنٸم بٸلدٸردٸ.
بەكٸتٸلگەن كٷن تەرتٸبٸنە سەيكەس, ەدٸلەت مينيسترٸ م.بەكەتاەۆ پەن باس پروكۋروردىڭ ورىنباسارى م.احمەتجانوۆ جاڭا زاڭ جوباسىنىڭ نەگٸزگٸ قاعيداتتارى تۋرالى بايانداما جاساپ, زاڭ جوباسىنىڭ ٸسكە اسۋ تەتٸكتەرٸن تالقىعا سالدى.
بۇعان قوسا, بولگارييا كونستيتۋتسييالىق سوتىنىڭ سۋدياسى رۋمەن مەنكوۆ, كەپلەر اتىنداعى لينتس ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ (اۋسترييا) قۇقىق پروفەسسورى شتەفان شۋمان, دٷنيەجٷزٸلٸك بانكتٸڭ ساراپشىسى گەورگيي پاپۋاشۆيلي, نيدەرلاند اپەللياتسييالىق سوتىنىڭ سۋدياسى, قىلمىستىق قۇقىق پروفەسسورى يان راينتيش سٶز سٶيلەدٸ. ولار قىلمىستىق پروتسەستٸ جاڭعىرتۋدىڭ شەتەلدٸك تەجٸريبەسٸ, سونىڭ ٸشٸندە ەۋرووداق ەلدەرٸندە جٷرگٸزٸلگەن رەفورمالار, سونداي-اق قازاقستاندا ٸسكە اسىرىلىپ جاتقان وسى باعىتتاعى تەسٸلدەر تۋرالى ٶز ويلارىمەن بٶلٸستٸ.
