سوڭعى ونجىلدىقتاردا جاساندى ينتەللەكت كٷندەلٸكتٸ ٶمٸرٸمٸزدٸڭ اجىراماس بٶلٸگٸنە اينالدى. تاپسىرمالاردى اۆتوماتتاندىرۋدان باستاپ مەديتسينالىق دياگنوزداردى جاقسارتۋعا دەيٸن جاساندى ينتەللەكت بٸزدٸڭ ٶمٸرٸمٸزدٸڭ ەرتٷرلٸ سالالارىنا جول اشتى. بۇل تەحنولوگييالىق سەرپٸلٸستٸڭ كٶپتەگەن ارتىقشىلىعى بار. قازاقستاندىق IT مامان ايگٷل ساتىبالدينا جاساندى ينتەللەكتتٸڭ قاراپايىم ٶمٸرٸمٸزدەگٸ ورنى مەن ادامزاتقا دەگەن كٶمەگٸ تۋرالى ايتىپ بەردٸ.
– ايگٷل حانىم, جاساندى ينتەللەكتتٸ قازٸردٸڭ ٶزٸندە قولدانا باستاعانىمىزدى كٶپ ادام تٷسٸنە بەرمەيدٸ. اينالامىزدا جاساندى ينتەللەكتتٸ قانداي جاعدايلاردا پايدالانا باستاعانىمىزدى تٷسٸندٸرە كەتەسٸز بە?
– ەرينە, بٷگٸنگٸ كٷنٸ جاساندى ينتەللەكتتٸ پايدالانا باستاعانىمىز سٶزسٸز. كٷندەلٸكتٸ ٶمٸردە جاساندى ينتەللەكتتٸڭ ەڭ كٶرٸنەتٸن جاعدايلاردىڭ بٸرٸ – ونى ٷي قۇرىلعىلارىندا پايدالانۋ. Siri, Google Assistant, Yandex Alice جەنە Amazon Alexa سيياقتى داۋىستىق كٶمەكشٸلەر ٷيدٸ اۆتوماتتاندىرۋدى باسقارۋعا, تاۋارلارعا تاپسىرىس بەرۋگە, اقپاراتتى تابۋعا مٷمكٸندٸك بەرۋدە.
جاساندى ينتەللەكتتٸڭ ارقاسىندا ٷي قۇرىلعىلارى ينتۋيتيۆتٸ جەنە ولاردى پايدالانۋ بۇرىنعىدان وڭاي بولا تٷستٸ. جاساندى ينتەللەكت مەديتسينا سالاسىندا دا ٶزٸنٸڭ ماڭىزدى سالا ەكەنٸن دەلەلدەپ ٷلگەردٸ.
ماشينالىق وقىتۋ الگوريتمدەرٸ دەل دياگنوزدار مەن ەمدەۋ بويىنشا ۇسىنىستار بەرۋ ٷشٸن مەديتسينالىق دەرەكتەردٸڭ ٷلكەن كٶلەمٸن تالداۋعا جاساندى ينتەللەكت تاپتىرماس كٶمەكشٸ بولىپ تۇر. بۇل ەسٸرەسە سيرەك كەزدەسەتٸن اۋرۋلاردى انىقتاۋعا كەزٸندە ماڭىزدى.
سول سيياقتى كٶلٸك سەكتورىندا دا جاساندى ينتەللەكت كەڭٸنەن قولدانىلۋدا. اۆتونومدى اۆتوموبيلدەر جولدا شەشٸم قابىلداۋ ٷشٸن ماشينالىق وقىتۋ مەن دەرەكتەردٸ تالداۋدى پايدالانادى.
سونداي-اق, جاساندى ينتەللەكت ەۋەجايلار مەن قوعامدىق ورىنداردا كٷدٸكتٸ ەرەكەتتەردٸ انىقتايتىن جەنە قاۋٸپتەردٸڭ الدىن الاتىن تيٸمدٸرەك قاۋٸپسٸزدٸك جٷيەلەرٸن جاساۋعا كٶمەكتەسەدٸ.
– دەگەنمەن جاساندى ينتەللەكتتٸڭ كٶپ قولدانىلۋىنىڭ قانداي دا بٸر سالدارى بولۋى مٷمكٸن بە?
– يە, بولۋى مٷمكٸن, بٸراق ول ادامزاتقا ايتارلىقتاي زارداپ تيگٸزەدٸ دەپ ايتپاس ەدٸم. ويعا كەلەتٸن ەڭ باستى سالدارى – جاساندى ينتەللەكت ارقىلى كٶپ قۇرالدىڭ اۆتوماتتانۋىنا بايلانىستى جۇمىسسىزدىقتىڭ كٶبەيۋٸن بٸرٸنشٸ كەزەكتە ايتۋعا بولادى.
سونىمەن قاتار جاساندى ينتەللەكتتٸ پايدالانۋداعى ەتيكا مەسەلەسٸ دە بولۋى مٷمكٸن. ياعني, تەحنولوگييانى دامىتۋ ماقساتىندا الىناتىن جەكە دەرەكتەردٸڭ ساقتالۋىن جەنە ونىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ ماڭىزدى.
ەرينە, ناقتى قانداي سالدارى بولاتىنى جاساندى ينتەللەكتتٸڭ ارنايى جٷيەلەرٸنٸڭ قالاي قولدانىلۋىنا دا بايلانىستى. ايتالىق, جاساندى ينتەللەكت ديسكريميناتسييا جاساعان كەيستەر دە بار. ياعني, جاساندى ينتەللەكت قۇرالىنا ادامداردىڭ نەسٸلٸ اقپاراتتاردى ەنگٸزگەن كەزدە «ازييالىق ادامدار» ساناتىن «جۇمىسسىزدار نەمەسە جالاقىسى تٶمەن جۇمىستا جەنە كٶپ بالالى وتباسىندا تۇراتىندار» رەتٸندە سيپاتتاپ بەرگەن.
سونىمەن قاتار, قازٸرگٸ تاڭدا ٶزدٸگٸنەن جٷرەتٸن اۆتوكٶلٸكتەر پايدا بولعانى بەلگٸلٸ. الايدا مۇنداي جاعدايدا ادامدار جاساندى ينتەللەكت قولدانىلعان كٶلٸككە تولىق سەنٸپ, سالدارىنان جول اپاتى سەكٸلدٸ اۋىر زارداپتارعا الىپ كەلەتٸن جاعدايلار دا بولىپ جاتادى.
ودان بٶلەك, كيبەرشابۋىلدار قاۋپٸ ارتادى. سەبەبٸ, جەكە دەرەكتەردٸ نەمەسە كومپانييا تۋرالى قۇپييا اقپاراتتى ۇرلاعىسى كەلەتٸن حاكەرلەر جاساندى ينتەللەكت جٷيەلەرٸنە كٶبٸرەك شابۋىل جاسايدى.
– دەگەنمەن, جاساندى ينتەللەكت ادامزات ٷشٸن قاۋٸپتٸ دەپ ايتا الامىز با?
– جاقىندا IT سالاسىنداعى الىپتار – يلون ماسك, ستيۆ ۆوزنياك جەنە ودان بٶلەك مىڭداعان ساراپشى جاساندى ينتەللەكتتٸ قولدانۋدى كەمٸندە التى ايعا توقتاتا تۇرۋىمىز كەرەگٸن, وسى ۋاقىت ارالىعىندا جاساندى ينتەللەكتتٸ زەرتەپ الۋىمىز كەرەگٸن ايتقان بولاتىن.
جاساندى ينتەللەكتتٸ ادامزاتقا قارسى شىعاتىن روبوت دەپ تٷسٸنۋ قاتە بولار. بۇل جاعدايدا, ياعني بولاشاقتا بٸرنەشە ستسەناريي بولۋى مٷمكٸن. سونىڭ بٸرٸنشٸسٸ – ادامزات پەن جاساندى ينتەللەكت بٸرگە بەيبٸت ٶمٸر سٷرەدٸ.
قازٸردٸڭ ٶزٸندە اۆتوماتتاندىرىلعان «ماشينالار» ادامداردىڭ جەڭٸل ٶمٸر سٷرۋٸنە ىقپال ەتٸپ جاتىر. ول جوعارىدا اتاپ ٶتكەنٸمدەي كەز كەلگەن سالادا بايقالادى.
تٸپتٸ, روبوت-كۋرەرلەر دە پايدا بولدى. سونىڭ بەرٸن ادامزات ٶز پايداسىنا قولدانىپ, جاساندى ينتەللەكتپەن بەيبٸت ٶمٸر سٷرۋگە بولادى. ويعا كەلەتٸن ەكٸنشٸ ستسەناريي – جاساندى ينتەللەكت ادامزاتتى جويىپ جٸبەرەدٸ.
ەرينە, بۇل ەزٸرگە تەك بٸز فانتاستيكالىق فيلمدەردە كٶرٸپ جٷرگەن دٷنيە. جاساندى ينتەللەكت ادامزاتتى جويىپ جٸبەرەدٸ دەپ كەسٸپ ايتۋ دۇرىس ەمەس. سەبەبٸ بٸز الداعى جٷز جىلدىقتا بٸزدٸ نە كٷتٸپ وتىرعانىن بولجاي دا المايمىز.
سۇحباتتاسقان ايىم نۇرعاليەۆا
