ەلشٸ سۇحباتىنىڭ سوڭىندا قازاقستانداعى قازاق تٸلٸنٸڭ مٷشكٸل حالٸن, عالىمداردىڭ لاتىن قارٸپٸنە كٶشۋدە ەلٸ بٸر بايلامعا كەلە الماي جٷرگەنٸن ايتادى.
– قازاقستاندا بەرٸ ورىسشا سٶيلەيدٸ. تٸپتٸ, كٶبٸ جاڭىلماي جەنە گرامماتيكالىق قاتەلەرسٸز قولدانىپ جٷر. ورىس تٸلٸنٸڭ رەسمي مەرتەبەسٸ قازاقستان كونستيتۋتسيياسىندا بەكٸتٸلگەن. بۇعان ەشكٸم ٶزگەرٸس ەنگٸزٸپ جاتقان جوق. ونىڭ ٷستٸنە ورىس تٸلٸن بٸلۋ قازاقستاندا ارتىقشىلىق رەتٸندە قاراستىرىلادى. مىسالى, ورىس تٸلٸن بٸلمەيتٸندەرٸنٸڭ بٸلٸكتٸ جۇمىسقا تۇرۋى قيىن, – دەدٸ ول.
رەسەي ەلشٸسٸ شىنىن ايتار بولساق, اششى شىندىقتى اشىپ ايتىپ, ەلٸمٸزدەگٸ قازاق تٸلٸنٸڭ جاعدايى ەلٸ رەانيماتسييادان شىعا الماي جاتقانىن ەلەمگە ەشكەرەلەپ بەردٸ.
1.تەۋەلسٸزدٸك العانىمىزعا 30 جىل بولسا دا, ەلٸمٸزدەگٸ جاعداي كەڭەس يمپەريياسىنىڭ وتارى كەزٸندەگٸمٸزدەن تٷك تە ٶزگەرمەگەنٸ, قايتا تٸل مەسەلەسٸندە كەرٸ كەتكەنٸن;
- ەلەمدەگٸ ەربٸر وتارلىق قۇلدىقتان قۇتىلعان ەلدەر جاسايتىن وتارسىزدانۋ, ۇلتتىق يدەولوگييانى ۇستانۋ جولىندا بٸزدٸڭ ەلدە 30 جىلدا تٷك تە ٸستەلمەگەنٸن;
3.بٸزدٸڭ بيلٸكتٸڭ 30 جىل بويى «تەۋەلسٸز ەل رەتٸندە ۇلتتىق مٷددەمٸزدٸ قورعاۋدا, مەملەكەتتٸك تٸلدٸ دامىتۋدا بەرٸن قاتىرىپ جاتىرمىز» دەپ 100 پايىز ٶتٸرٸك ايتىپ كەلگەنٸن ەشكەرەلەپ بەردٸ.
رەسەي ەلشٸسٸنٸڭ رەسەي ٷشٸن ەرينە, ماقتانىش رەتٸندە, بٸزدٸڭ ورىسقۇل بيلٸك پەن ورىسقۇل ينتەلليگەنتسييا ٷشٸن ەلٸ كٷنگە جەتٸستٸك رەتٸندە سانالعان بۇل ورىس تٸلٸنٸڭ ارتىقشىلىقتارى – تەۋەلسٸز ەل ٷشٸن ماسقارا كەمشٸلٸكتەر!
نەگٸزٸ تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 30 جىلدىعىندا, بٸزدە ورىس تٸلٸن بٸلۋ بيلٸك لاۋازىمدارى مەن مەملەكەتتٸك قىزمەتتەرگە تۇرۋ ٷشٸن ارتىقشىلىقتار بولماۋى تيٸس ەدٸ. بٸزدە 30 جىلدا ٶسٸپ-ٶنگەن, ٶمٸرگە كەلگەن جاستار بٸر كەزدە ٶزٸن وتارلاپ العان ەلدٸڭ تٸلٸن – رەسەي تٸلٸن بٸلمەۋٸ تيٸس-تۇعىن...
مٸنە, سوندا «شىن تەۋەلسٸزدٸك العانبىز» دەپ ماقتانۋعا بولادى. شىن تەۋەلسٸزدٸك العان تۋىس ەلدەر ٶزبەكستان, ەزٸربايجان, تٷركٸمەنستان, اناۋ بالتىق بويى ەلدەرٸ ليتۆا, لاتىش, ەستونييا, كاپ تاۋىنداعى گرۋزييا, ارمەنييا ەلدەرٸندە, ۋكراينا بولسا دا, سولاي, ولاردا مەملەكەتتٸك تٸل مەن اعىلشىن تٸلٸن بٸلەدٸ بەرٸ.
بٸزدە دە مەملەكەتتٸك تٸل – قازاق تٸلٸ مەن اعىلشىن تٸلٸن بٸلۋگە تيٸسپٸز. بٸر كەزدەگٸ وتارلاۋشى ەل رەسەي تٸلٸن بٸلۋگە تيٸستٸ ەمەسپٸز. ورىس تٸلٸن مەملەكەت قارجىسىنا, بالاباقشالار مەن مەكتەپتەردە, جوو-لاردا مٸندەتتٸ وقىتۋمەن ەمەس, ەركٸم ٶز قالاۋىنشا, ٶز قارجىسىنا ٷيرەنۋٸ كەرەك!
ياعني, «قازاقستاندا بەرٸ ورىسشا سٶيلەيدٸ» دەگەن سٶز – «قازاق ەلٸ رۋحاني تەۋەلسٸزدٸك الماعان, بەرٸ تەك قاعاز جٷزٸندە عانا» دەگەن سٶز!
وتىز جىل بويى زارلاپ كەلە جاتقان زارىمىز, ەندٸ كەشە عانا قاڭتار قىرعىنىندا كٶشەگە پۇل ٷشٸن عانا ەمەس, تٸل ٷشٸن دە شىققان قازاق جاستارىنىڭ ەرەۋٸلٸنەن كەيٸن تۋعان «جاڭا قازاقستان» انىق, شىندىعىندا دا جاڭا دەۋٸرگە اياق باسۋ بولسا, ٸس جٷزٸنە اسادى دەپ سەنەمٸز!
«جاڭا قازاقستان» ەسكٸ قازاقستاننىڭ ساياسي ھەم رۋحاني قاتەلٸگٸن قايتالاماۋى ٷشٸن, تەك مەملەكەتتٸك تٸلدە سٶيلەۋٸ تيٸس! بٸر تٸل بولعاندا عانا – بٸر ەل, بٸر مٷددە بولاتىنىن بٸلۋ ٷشٸن اسا كٶرەگەندٸكتٸڭ قاجەتٸ جوق ەندٸ. باسقانى قايدام, ۇلتتىق يدەولوگييادا بوسقا ٶتكەن بٸر دەۋٸر – وتىز جىلعى قىلمىسقا تەڭ قاتەلٸگٸمٸز كٶرسەتٸپ بەرگەن جوق پا بەرٸن!
2020 جىلى كونستيتۋتسيياداعى ورىس تٸلٸ تۋرالى 7-باپتىڭ 2-شٸ تارماعىن الىپ تاستاپ, مەملەكەتتٸك تٸل تۋرالى زاڭ قابىلداۋدى تالاپ ەتٸپ, قر پرەزيدەنتٸ ق.توقاەۆقا جازىلعان ۇلت زييادىلارىنىڭ ٷشٸنشٸ اشىق حاتىنا
ەلٸمٸزدٸڭ ەلەمگە ەيگٸلٸ تارلاندارى ەبدٸجەمٸل نۇرپەيٸسوۆ, دۋلات يسابەكوۆ, اسانەلٸ ەشٸموۆ, قابدەش جۇمەدٸلوۆ, ٶمٸرزاق ايتباەۆ, مەكەمتاس مىرزاحمەتوۆ, تٶرەگەلدٸ شارمانوۆ, كامال ورمانتاەۆ, نۇرعالي نٷسٸپجانوۆ, تٶلەن ەبدٸك, امانگەلدٸ ايتالى, سماعۇل ەلۋباي, سەبيت دوسانوۆ, عابباس قابىشەۆ, تەمٸرحان مەدەتبەك, بەكسۇلتان نۇرجەكەەۆ, يسرايل ساپارباي, ۇلىقبەك ەسدەۋلەت سىندى ۇلت زييالىلارى قول قويدى.
بۇل «اشىق حاتقا» «قازاق ٷنٸ» ۇلتتىق پورتالىندا بٷگٸندە 126 مىڭنان استام ادام قول قويىپ, قولداپ, بۇرىنعى مەجەلەردەن 1000 ەسەدەي كٶپ تاريحي رەكوردتىق دەڭگەيگە جەتٸپ وتىر. ۇلت مٷددەسٸ ٷشٸن بۇرىن مۇنشالىقتى قالىڭ قول جينالعان ەمەس. بۇلار تەك ينتەرنەتكە قولى جەتكەندەر عانا. بۇل بٸرجارىم ايدا عانا 125 مىڭنان اسقان ەل پاتريوتتارى ارتىندا سمارتفون پايدالانا المايتىن ميلليونداعان حالىق تۇرعانى ايقىن. بۇل قالىڭ قول ٸشٸندە تەك قازاقتار عانا ەمەس, ەرتٷرلٸ ۇلت ٶكٸلدەرٸ دە (50-گە جۋىق) جەتكٸلٸكتٸ. بەلگٸلٸ جۋرناليست, قوعام قايراتكەرٸ ماكسيم روجين باستاعان كٶپتەگەن ورىس ۇلتى ٶكٸلدەرٸ دە مەملەكەتتٸك تٸلدٸ تالاپ ەتكەن «اشىق حاتتى» قولداپ, قول قويىپ, ناعىز وتانشىل پاتريوتتىقتارىن كٶرسەتتٸ.
ەندٸ ەل تاعى دا تالاي جىل الداۋعا كٶنبەيدٸ!
مەملەكەتتٸك تٸلدٸ مٸندەتتەۋ - مەملەكەتتٸڭ مٸندەتٸ!
قازىبەك يسا, قر پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى.
