ەلەمدە حالىقتىڭ قالاعا كٶشۋ ٷردٸسٸ جىلدان-جىلعا كٷشەيٸپ كەلەدٸ. بۇرىن تۇرعىنداردىڭ باسىم بٶلٸگٸ اۋىلدىق جەردە ٶمٸر سٷرسە, بٷگٸندە ادامداردىڭ نەگٸزگٸ بٶلٸگٸ قالالاردا تۇرادى. ساراپشىلار مۇنى يندۋسترييانىڭ دامۋى, ەڭبەك نارىعىنداعى ٶزگەرٸستەر جەنە اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى تەحنولوگييالىق جاڭارۋمەن بايلانىستىرادى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
بۇۇ دەرەكتەرٸنە سٷيەنسەك, 1950 جىلى ەلەم حالقىنىڭ شامامەن 40%-ى اۋىلدىق جەردە تۇرعان. دەل وسىنداي ٷلەس ٸرٸ قالالاردا ٶمٸر سٷرگەن, ال قالعان 20%-ى شاعىن قالالاردا قونىستانعان.
"QZ Economy.تالداۋ" تەلەگرام ارناسىنىڭ مەلٸمەتٸنشە, 2025 جىلعا قاراي جاعداي تٷبەگەيلٸ ٶزگەرگەن. قازٸر ەلەم تۇرعىندارىنىڭ 45%-ى ٸرٸ قالالاردا, 36%-ى شاعىن قالالاردا تۇرادى. ال اۋىلدىق جەردەگٸ حالىقتىڭ ٷلەسٸ نەبەرٸ 20%-عا دەيٸن ازايعان.
ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, بۇل ٶزگەرٸسكە ەڭ الدىمەن ەكونوميكانىڭ دامۋ قارقىنى ەسەر ەتتٸ.
"يندۋسترييالاندىرۋ دەۋٸرٸندە ٸرٸ جەنە شاعىن كەسٸپورىندار, لوگيستيكا, ساۋدا, بٸلٸم بەرۋ جەنە قىزمەت كٶرسەتۋ سالالارى قالالاردا قارقىندى دامي باستادى. مۇنىڭ بەرٸ كٶپ جۇمىس كٷشٸن قاجەت ەتتٸ. سوندىقتان ادامدار جۇمىس ٸزدەپ قالالارعا قونىس اۋداردى", - دەيدٸ دەرەككٶز.
سونىمەن قاتار اۋىل شارۋاشىلىعىندا زاماناۋي تەحنيكا مەن جاڭا تەحنولوگييالاردىڭ ەنگٸزٸلۋٸ ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸن ارتتىردى. سونىڭ نەتيجەسٸندە بۇل سالادا بۇرىنعىداي كٶپ جۇمىسشى قاجەت بولماي قالدى. ال جاڭا جۇمىس ورىندارى نەگٸزٸنەن قالالاردا اشىلعاندىقتان, كٶشٸ-قون ٷدەرٸسٸ كٷشەيە تٷستٸ.
دەل وسىنداي ٷردٸس قازاقستاندا دا بايقالادى. 1999 جىلعى حالىق ساناعىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەل تۇرعىندارىنىڭ 43,6%-ى اۋىلدىق جەردە تۇرعان بولسا, بٷگٸندە بۇل كٶرسەتكٸش 36,4%-عا دەيٸن تٶمەندەگەن.
ماماندار مۇنى تابيعي ەرٸ ەلەمدٸك ٷردٸسكە ساي ٶزگەرٸس دەپ ەسەپتەيدٸ.
"ۋربانيزاتسييا – ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸن ارتتىراتىن نەگٸزگٸ فاكتورلاردىڭ بٸرٸ. ٶيتكەنٸ قالادا ادام كاپيتالى, ٶندٸرٸس, ينفراقۇرىلىم مەن ينۆەستيتسييا بٸر جەرگە شوعىرلانادى. سونىڭ ارقاسىندا ەكونوميكانىڭ تيٸمدٸلٸگٸ ارتادى", - دەيدٸ دەرەككٶز.
سونىڭ نەتيجەسٸندە بٷگٸندە استانا مەن الماتى جەكە ٶزدەرٸ كەيبٸر ٸرٸ وبلىستاردان دا كٶپ جالپى ٸشكٸ ٶنٸم ٶندٸرەدٸ.
قازاقستاننىڭ ۋرباندالۋ دەڭگەيٸ كٶرشٸ ەلدەرمەن سالىستىرعاندا دا جوعارى.
- قىرعىزستاندا حالىقتىڭ شامامەن 57%-ى اۋىلدىق جەردە تۇرادى;
- ٶزبەكستاندا – 50%-عا جۋىق;
- تەجٸكستاندا – 70%-عا جۋىق;
- ەزەربايجاندا – 45%-عا جۋىق.
بۇل كٶرسەتكٸشتەر قازاقستاندا ادام كاپيتالىنىڭ ەدەۋٸر بٶلٸگٸ قالالاردا شوعىرلانعانىن اڭعارتادى. ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸنشە, دەل وسى فاكتور ٶڭدەۋشٸ ٶنەركەسٸپ پەن جوعارى تەحنولوگييالى ٶندٸرٸستەردٸ دامىتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ەكونوميكالىق كٶرسەتكٸشتەر دە وسىنى دەلەلدەيدٸ. قازاقستاننىڭ جالپى ٸشكٸ ٶنٸمٸ 306 ملرد دوللاردى قۇرايدى. بۇل – 147 ملرد دوللارلىق ٶزبەكستاننىڭ ەكونوميكاسىنان شامامەن ەكٸ ەسە جوعارى. ونىڭ ٷستٸنە قازاقستان حالقى ٶزبەكستان حالقىنان ەكٸ ەسەگە جۋىق از.
ال جان باسىنا شاققانداعى جالپى ٸشكٸ ٶنٸم قازاقستاندا شامامەن 15 مىڭ دوللاردى قۇرايدى. بۇل كٶرسەتكٸش ٶزبەكستانمەن سالىستىرعاندا 3,8 ەسە جوعارى.
"مۇنداي ايىرماشىلىق ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸنە جەنە ەكونوميكانىڭ كٷردەلٸلٸك دەڭگەيٸنە بايلانىستى. ال بۇل كٶرسەتكٸشتەر ادام رەسۋرستارىنىڭ قالالار مەن اگلومەراتسييالاردا شوعىرلانۋىنا تٸكەلەي تەۋەلدٸ", – دەپ اتاپ ٶتتٸ QZ Economy.تالداۋ.
