قازاقستاندىقتاردىڭ ٷشتەن بٸرٸ ەلٸ ۋكرايناداعى سوعىستى قولدايدى - زەرتتەۋ

قازاقستاندىقتاردىڭ ٷشتەن بٸرٸ ەلٸ ۋكرايناداعى سوعىستى قولدايدى - زەرتتەۋ
© ەس/ا. راكۋشنيا
قازاقستان ازاماتتارىنىڭ ٷشتەن بٸر بٶلٸگٸ دەرلٸك (27,8%) رەسەي ٷگٸت-ناسيحاتىنىڭ ىقپالىمەن ۋكرايناداعى سوعىستى قولداۋدى جالعاستىرۋدا, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.

قازاقستان ازاماتتارىنىڭ ٷشتەن بٸر بٶلٸگٸ دەرلٸك (27,8%) رەسەي ٷگٸت-ناسيحاتىنىڭ ىقپالىمەن ۋكرايناداعى سوعىستى قولداۋدى جالعاستىرۋدا, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.

Demoscope بيۋروسى 2025 جىلعى 27 قاڭتار مەن 5 اقپان ارالىعىندا «قازاقستاندىقتاردىڭ ۋكرايناداعى سوعىسقا كٶزقاراسى» تاقىرىبىندا كەزەكتٸ ساۋالناما جٷرگٸزدٸ. بۇل زەرتتەۋ حالىقارالىق MediaNet جۋرناليستيكا ورتالىعى مەن Paperlab زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ بٸرلەسٸپ اتقارعان جوباسى, وعان كونراد ادەناۋەر قورى قولداۋ كٶرسەتٸپ كەلەدٸ. مۇنداعى دەرەكتەر 2022 جەنە 2023 جىلدارداعى دەل وسىنداي تەسٸلمەن ٶتكەن ساۋالنامالارمەن سالىستىرعاندا, سوعىسقا قاتىستى قازاقستاندىقتاردىڭ ۇستانىمىنىڭ قالاي ٶزگەرگەنٸن كٶرسەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.

زەرتتەۋ نەتيجەسٸ رەسپوندەنتتەردٸڭ 27,8 پايىزى ەلٸ دە رەسەيلٸك اقپارات كٶزدەرٸنٸڭ ىقپالىندا ەكەنٸن اڭعارتادى: 10,7 پايىزى «رەسەي ۋكرايناداعى فاشيزمگە قارسى ارنايى وپەراتسييا جٷرگٸزٸپ جاتىر» دەسە, 17,1 پايىزى «رەسەي ۋكراينا اۋماعىندا ناتو جەنە باتىس ەلدەرٸمەن سوعىسىپ جاتىر» دەپ ەسەپتەيدٸ. بۇل كٶرسەتكٸش 2022 جىلى 33,2 پايىز, 2023 جىلى 31,8 پايىز بولعان. ساراپشىلار مۇنى قازاقستانداعى اقپاراتتىق كەڭٸستٸكتٸڭ وسالدىعىمەن بايلانىستىرادى, ٶيتكەنٸ رەسەيلٸك كونتەنت ەلٸ دە بٸرقاتار اۋديتوريياعا ىقپال ەتٸپ وتىر.

سوعان قاراما-قارسى پٸكٸردٸ ۇستانعانداردىڭ ٷلەسٸ دە ٷش جىلدا ايتارلىقتاي ٶزگەرمەگەن. 2025 جىلى 24 پايىز رەسپوندەنت «رەسەيدٸڭ باستى ماقساتى – ۋكراينانى باسىپ الىپ, ٶزٸنە قوسىپ الۋ» دەپ سانايدى. ال ساۋالناماعا قاتىسقانداردىڭ جارتىسىنا جۋىعى (48,2 پايىزى) «قاي ستسەنارييدٸڭ دۇرىس ەكەنٸن بٸلمەيمٸز» دەپ جاۋاپ بەرگەن. سۇرالعانداردىڭ كٶپشٸلٸگٸ (55,5 پايىزى) سوعىسقا قاتىستى بەيتاراپ قالۋدى جٶن كٶرەدٸ. ال 20 پايىزى ۋكراينا جاعىندا ەكەنٸن ايتسا, 15 پايىزى رەسەيگە بٷيرەگٸ بۇراتىنىن بٸلدٸرگەن. جاسى ٷلكەيگەن سايىن رەسەيشٸل كٶزقاراس نىعايا تٷسەتٸنٸ بايقالادى: 60 جاستان اسقان رەسپوندەنتتەردٸڭ 37,7 پايىزى رەسەيدٸ قولداعان.

قوعامنىڭ سوعىسقا دەگەن قىزىعۋشىلىعى بٸرتٸندەپ بەسەڭدەپ كەلەدٸ. الايدا 2025 جىلى دا رەسپوندەنتتەردٸڭ 42 پايىزى مايدان جاڭالىقتارىنا ەلٸ نازار اۋدارىپ جٷر (11,8 پايىزى كٷن سايىن, 30,2 پايىزى ارا-تۇرا قارايدى). سالىستىرۋ ٷشٸن ايتار بولساق, 2023 جىلى بۇل كٶرسەتكٸش 53 پايىز ەدٸ, ال 2022 جىلى 62,6 پايىزعا جەتكەن. ساراپشىلاردىڭ پايىمداۋىنشا, بۇل – قوعامنىڭ سوعىس تاقىرىبىنان شارشاۋى جەنە ەل ٸشٸندەگٸ ەكونوميكالىق ەرٸ ساياسي تٷيتكٸلدەرگە كٶبٸرەك كٶڭٸل بٶلە باستاۋىنىڭ بەلگٸسٸ.

رەسپوندەنتتەردٸڭ باستى اقپارات كٶزٸ ەلەۋمەتتٸك جەلٸ (55,8 پايىز). سونداي-اق قازاقستاندىق باق-تان (19,9 پايىز), تانىس-تۋىستارىنان (13,6 پايىز) جەنە رەسەيلٸك مەديادان (9,3 پايىز) مەلٸمەت الاتىنىن جەتكٸزگەندەر بار. ۋكراينالىق اقپارات قۇرالدارىن 2,9 پايىز, باسقا شەتەلدٸك باق-تى 2,4 پايىزى عانا وقىپ/قارايتىنىن ايتقان.

زەرتتەۋ نەتيجەسٸ بويىنشا قازاقستاندىقتاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ بولاشاقتا بەيبٸت كەلٸسٸمگە كەلۋگە ٷمٸتتەنەدٸ. جاۋاپ بەرگەندەردٸڭ 57,4 پايىزى «ارااعايىن ەلدەردٸڭ ارالاسۋىمەن تاراپتار ىمىراعا كەلەدٸ» دەگەن سەنٸمدە. 11,8 پايىزى «رەسەي جەڭەدٸ» دەسە, 4,7 پايىزى «ۋكراينا جەڭەدٸ» دەپ ەسەپتەيدٸ.

Demoscope جٷرگٸزگەن ٷش جىلدىق ساۋالنامالاردا رەسەيدٸڭ قازاقستانعا ىقتيمال اگرەسسيياسى دا نازاردان تىس قالماعان. بيىل 25,8 پايىز رەسپوندەنت رەسەيدٸڭ بٸزدٸڭ ەلگە قارسى ەرەكەت ەتۋٸ مٷمكٸن دەگەن قاۋٸپ بٸلدٸرسە, 58 پايىزى مۇنى ورىنسىز ٷرەي دەپ سانايدى, 16,2 پايىزى ناقتى جاۋاپ بەرە الماعان. سونىمەن قاتار سۇرالعانداردىڭ 14,6 پايىزىنىڭ ۋكرايناعا كٶزقاراسى جاقسارعان, ال 4,3 پايىزى رەسەيگە وڭ قاراي باستاعانىن ايتتى. 28,8 پايىزى «رەسەيگە دەگەن پٸكٸرٸمٸز ناشارلادى» دەسە, 14,6 پايىزى «ۋكرايناعا سيمپاتييامىز ازايدى» دەپ جاۋاپ بەرگەن. قالعانى بۇرىنعى ۇستانىمىن ٶزگەرتپەگەن.

ساۋالنامادا سوعىستىڭ قازاقستان ەكونوميكاسىنا ىقپالى دا سۇرالدى. رەسپوندەنتتەردٸڭ 35,1 پايىزى «سوعىس ەلٸمٸزدٸڭ ەكونوميكالىق دامۋىنا كەرٸ ەسەر ەتتٸ» دەپ ەسەپتەسە, 5 پايىزى «كەرٸسٸنشە وڭ ٶزگەرٸس ەكەلدٸ» دەگەن سەنٸمدە, ال 41,3 پايىزى «ارالىق بايلانىس جوق» دەگەن كٶزقاراستا.