وسى كٶكتەمدە قازاقستاندا بولعان سۋ تاسقىنى ەلەۋلٸ زالال كەلتٸردٸ. 70 مىڭنان استام ادامدى ەۆاكۋاتسييالاۋعا تۋرا كەلدٸ, 12 مىڭنان استام تۇرعىن ٷي مەن 7 مىڭ ساياجاي زارداپ شەكتٸ. سۋ جولداردى شايىپ, قۇنارلى جەرلەردٸ قيراتتى. كٶپتەگەن ادامدار باسپاناسى مەن مٷلكٸنەن ايىرىلدى.
مەملەكەت تاراپىنان ٶتەماقى مەن باسقا دا قولداۋ شارالارى كٶپ كٷتتٸرگەن جوق. ەلٸمٸزدٸڭ پرەزيدەنتٸنٸڭ ىنتىماقتاستىققا شاقىرۋى ازاماتتار مەن بيزنەس اراسىندا كەڭ ٷندەۋ تاپتى. بيزنەس-قاۋىمداستىق بٸرٸنشٸ بولىپ كٶمەك قولىن سوزىپ, ٷلكەن قولداۋ كٶرسەتتٸ. ولار زارداپ شەككەن حالىققا كٶمەكتەسۋ ٷشٸن 250,5 ميلليارد تەڭگە جينادى. حالىققا ٸرٸ ۇيىمدار دا, كەسٸپكەرلەر دە, قاراپايىم ازاماتتار دا قايىرىمدىلىق جاسادى.
بۇل يگٸ ٸسكە: «World Green Company», «Jusan Bank», «ERG» توبى, «بازيس-ا» توبى, Samruk-Kazyna trust, «قازمۇنايگاز», «قازمىرىش», «Halyk Bank», «Kaspi», «قازاقستان حالقىنا» قورى, «جايىق مۇناي», «رامس-قازاقستان», «حالىق» قايىرىمدىلىق قورى جەنە باسقا دا بٸرقاتار ۇيىمدار قوماقتى قاراجات اۋداردى. سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەندەرگە كٶمەككە مۋحامەد يزباستين, ايدىن راحىمباەۆ, اندرەي لاۆرەنتەۆ, نۇرلان سماعۇلوۆ, قايرات يتەمگەنوۆ, الماس سۇلتانعازين, نۇرلان ارتىقباەۆ, باقىتجان بايسەيٸتوۆ, ەركٸن تەتٸشەۆ, دانييار ەبٸلعازين, باحريدين ابىلازيموۆ جەنە باسقالار ٷلەس قوستى.
ەر ادام مٷمكٸندٸگٸنشە كٶمەك قولىن سوزدى. اتاپ ايتقاندا, مەتسەنات جەنە كەسٸپكەر مۋحامەد يزباستين كٶپتەگەن جىلدار بويى قايىرىمدىلىق ۇيىمدارىنىڭ دونورى بولا وتىرىپ, «قازاقستان حالقىنا» قوعامدىق قورىنا 450 ميلليون تەڭگە اۋداردى.
مۋحامەد يزباستيننٸڭ ايتۋىنشا, «سۋ تاسقىنى سالدارىنان قازاقستان اۋماعىنىڭ ەدەۋٸر بٶلٸگٸ زارداپ شەكتٸ. قازٸر ٷلكەن سۋ شەگٸندٸ, بٸراق پروبلەمالار ەلٸ دە بار. ولاردى بٸرلەسٸپ جەنە جەدەل شەشۋ كەرەك. ەركٸمنٸڭ بٸرلەسكەن كٷش - جٸگەرٸ مەن ٷلەسٸ ارقاسىندا بٸز بۇل سىناقتى جەدەل جەڭە الاتىنىمىزعا سەنٸمدٸمٸن, ٶيتكەنٸ قيىن كەزەڭدەردە قازاقستاندىقتاردىڭ مەيٸرٸمدٸلٸگٸ مەن بٸرلٸگٸ ەرقاشان ۇلتتىق ەرەكشەلٸك بولىپ كەلگەن».
قازاقستاندىقتاردىڭ قيىن سەتتەرٸندە مەتسەنات اندرەي لاۆرەنتەۆ تە ماڭىزدى كٶمەك كٶرسەتتٸ. قوستانايلىق ماشينا جاساۋشىلاردان ايماقتى ەۆاكۋاتسييالاۋعا جەنە كٶمەك كٶرسەتۋگە 250-گە جۋىق ادام جۇمىلدىرىلدى. «Allur» زاۋىتى ارنايى تەحنيكالار بٶلدٸ: 11 اۆتوبۋس, 15 ساموسۆال جەنە 3 الدىڭعى تيەگٸش. «AGROMASH» زاۋىتى جاتاقحانادا زارداپ شەككەندەرگە باسپانا بەردٸ. كەسٸپكەرلەر تەك اقشامەن عانا ەمەس, باسقا دا ماتەريالدىق يگٸلٸكتەر تٷرٸندە دە كٶمەك كٶرسەتتٸ.
جاقسىلىق جاساۋشىلار
ەجەلگٸ زاماننان بەرٸ قازاق دالاسىندا بٸر-بٸرٸنە كٶمەكتەسۋ ەدەتكە اينالعان (اسار), بۇل تەك قازاق مەدەنيەتٸنٸڭ عانا ەمەس, جالپى يسلامنىڭ اجىراماس بٶلٸگٸ بولدى. كٶمەككە مۇقتاج جانداردىڭ بارلىعى: جەتٸمدەر, قارتتار, ەيەلدەر, مٷگەدەكتەر جەنە كٶمەك سۇراعانداردىڭ بەرٸ كٶمەك الدى. ەيتپەسە قاتال دالا جاعدايىندا ٶمٸر سٷرۋ مٷمكٸن بولماس ەدٸ. تٸپتٸ كٶمەكتٸڭ ەرتٷرلٸ فورمالارى بار تۇتاس جٷيە دە دامىدى: بٸر رەتتٸكتەن (جىلۋ جيناۋ) اتاۋلىدان (شٷلەن تاراتۋ) تۇراقتىعا (كٶگەندٸك, كەۋسەن ي ٶلٸ سىباعا) دەيٸن.
يسلام كانوندارىنا ەنگٸزٸلگەن ٸزگٸلٸك ەرقاشان قازاقتاردىڭ دنق-سىنىڭ بٶلٸگٸ بولدى. سوندىقتان قازاق حالقى بٸزدٸڭ مەدەنيەتٸمٸزدٸڭ بٸر بٶلٸگٸنە اينالعان ساداقا سيياقتى قولداۋ تٷرٸن قالىپتاستىرعان كٶرشٸسٸنە دەگەن مەيٸرٸمدٸلٸگٸمەن جەنە جاناشىرلىعىمەن ەرەكشەلەنەدٸ. نەتيجەسٸندە, اقكٶڭٸل كەسٸپكەرلەر ٷندەۋگە بٸردەن جاۋاپ بەرٸپ, سۋ تاسقىنى كەزٸندە زارداپ شەككەندەرگە كٶمەك رەتٸندە قوماقتى قاراجات بٶلدٸ. اللا تاعالانىڭ اتىنان شىن جٷرەكتەن جاسالعان ساداقا تٷرٸندەگٸ قايىرىمدىلىق يسلامنىڭ بەس تٸرەگٸنٸڭ بٸرٸ بولىپ تابىلادى.
قازٸر بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدە رەسمي جەنە بەيرەسمي جۇمىس ٸستەيتٸن جٷزدەگەن قايىرىمدىلىق ۇيىمدارى بار. «قازاقستان حالقىنا» قورى ٷلكەن بەدەلگە يە ەكەنٸ داۋسىز. بٸرٸنشٸدەن, قور دەنساۋلىق ساقتاۋ, بٸلٸم بەرۋ, مەدەنيەت جەنە سپورت سالاسىندا اتاۋلى كٶمەك كٶرسەتەتٸن, تابيعي جەنە تەحنوگەندٸك سيپاتتاعى تٶتەنشە جاعدايلار كەزٸندە زارداپ شەككەندەرگە قولداۋ كٶرسەتەتٸن, شەتەلدە اۋىر ناۋقاستاردى ەمدەيتٸن, قىمبات مەديتسينالىق پرەپاراتتاردى ساتىپ الاتىن جەنە ت. ب. ەلەۋمەتتٸك باعدارلانعان بولىپ تابىلادى.
قوردى رەسۋرستارمەن تولتىرۋ جۇمىستىڭ العاشقى كٷندەرٸنەن باستاپ ويلاستىرىلدى: ەڭ ٸرٸ ەلەۋمەتتٸك جاۋاپتى بيزنەس ٶز پايداسىنىڭ بەلگٸلەنگەن بٶلٸگٸن وسىندا اۋدارادى. كٶپتەگەن كەسٸپكەرلەر يگٸ ٸستەرگە كٷتكەننەن ەلدەقايدا كٶپ قاراجات جولدادى. قورعا: «سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق ەل-اۋقات قورى» اق, «Eurasian Resources Group» توبى, ۆاسيليي انيسيموۆ, «ArcelorMittal Netherlands B.V.» توبى, «KAZ Minerals» توبى, «قازمىرىش» توبى, «حالىق» قورى, بولات ٶتەمۇراتوۆ قورى, «Kaspi.kz», «استانا موتورس», «بانك تسەنتر كرەديت», «Lancaster Group Kazakhstan» جەنە باسقالار اقشا اۋداردى.
بٷگٸنگٸ تاڭدا قور 17 قايىرىمدىلىق باستامالارى مەن باعدارلامالارىن جٷزەگە اسىرۋعا كٸرٸستٸ. ولاردىڭ ەرقايسىسى ەلەۋمەتتٸك جوبالاردى قۇرۋدىڭ جەنە ماقساتتى كٶمەك كٶرسەتۋدٸڭ كٶزٸ بولعان كٷردەلٸ ٶمٸرلٸك وقيعالارعا نەگٸزدەلگەن. قايىرىمدىلىق باعدارلامالارىنىڭ سانىن ەكٸ ەسەگە كٶبەيتۋ جوسپارلانۋدا. سونىمەن قاتار, ەلەۋمەتتٸك جاۋاپتى بيزنەس قوردىڭ مۇقتاج جاندارعا كٶمەك كٶرسەتۋ جٶنٸندەگٸ باستامالارىن بەلسەندٸ قولداۋعا جەنە جان-جاقتى دامىتۋعا دايىن.
وسىلايشا, قوعامىمىزعا ٷلكەن سىناق بولىپ كەلگەن سۋ تاسقىنىن بٸرلٸگٸمٸزدٸڭ ارقاسىندا جەڭٸپ شىقتىق.
