اۋديتورلار قازاقستان ەاەو ەلدەرٸ اراسىندا تاڭبالاناتىن تاۋارلاردىڭ سانى جاعىنان ارتتا قالىپ وتىرعانىن اتاپ ٶتتٸ. رەسپۋبليكادا ەلٸ كٷنگە دەيٸن قانداي تاۋارلاردى بٸرٸنشٸ كەزەكتە تاڭبالاۋ قاجەت ەكەنٸن كٶرسەتەتٸن بەكٸتٸلگەن ەدٸستەمە جوق, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
مىسالى, 5 جىل بۇرىن تەمەكٸ ٶنٸمدەرٸن تاڭبالاۋ ەنگٸزٸلدٸ, الايدا قازاقستانعا زاڭسىز ٶنٸمدەردٸ ەكەلۋ ەلٸ دە جالعاسۋدا. 2024 جىلى كونتراباندالىق تەمەكٸ ٶنٸمدەرٸنٸڭ 16 ملن استام قاپتاماسى تەركٸلەنگەن. بۇل 3 جىل بۇرىنعى كٶرسەتكٸشپەن سالىستىرعاندا 4,5 ەسە كٶپ.
اياق كيٸمگە قاتىستى ەكٸۇشتى جاعداي بايقالادى. تاۋار يمپورتى 4 جىل ٸشٸندە تٶمەندەگەن, بٸراق اياق كيٸمگە ارنالعان دايىندامالار يمپورتى 13 ەسە ٶسكەن. ال ولاردى اياق كيٸم ٶندٸرمەيتٸن, بٸراق كەيٸننەن ٶنٸمدٸ جەكە تۇلعالارعا ساتاتىن كومپانييالار جاپپاي ەكەلٸپ جاتىر. ٶندٸرٸس كٶلەمٸ از بولا تۇرا اياق كيٸمگە ارنالعان دايىندامالار يمپورتىنىڭ جىل سايىن ارتۋى كەدەندٸك باجداردى تٶلەۋدەن جالتارۋ ماقساتىندا دايىن اياق كيٸمدٸ دايىندامالار رەتٸندە ەكەلۋ فاكتٸلەرٸنٸڭ بولۋى مٷمكٸن ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ.
2024 جىلى ۋەكٸلەتتٸ ەكونوميكالىق وپەراتورلارعا قۇجاتتاردا دايىن ٶنٸمدەردٸ ەمەس, تاڭبالانۋعا جاتپايتىن دايىندامالاردى كٶرسەتۋ تيٸمدٸ بولدى. ال 2025 جىلى مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ ەكەلٸنەتٸن دايىندامالاردىڭ كٶلەمٸنە نازار اۋدارا باستاعانىن كٶرٸپ, ولار اياق كيٸمنٸڭ بٶلشەكتەرٸن دە ەكەلۋدٸ توقتاتتى. باسقاشا ايتقاندا, اياق كيٸم نارىعى تولىقتاي «كٶلەڭكەگە» كەتتٸ.
مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر كوميتەتٸ تاڭبالاۋ جٷيەسٸنٸڭ دەرەكتەرٸن جەتكٸلٸكتٸ پايدالانبايدى. قازٸرگٸ ۋاقىتتا قاپتامالار سىرتىندا Data Matrix كودتارىنىڭ بولماۋى تەمەكٸ ٶنٸمدەرٸنٸڭ كونترابانداسىن انىقتاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. الايدا وسىعان قاراماستان, 2024 جىلى ارنايى موبيلدٸ قوسىمشاعا تەمەكٸ ٶنٸمدەرٸنٸڭ كونترابانداسى بويىنشا 246 ٶتٸنٸش كەلٸپ تٷسكەن. ال ولاردىڭ بٸردە-بٸرەۋٸ بويىنشا جۇمىس جٷرگٸزٸلمەگەن. تاڭبالاۋ ەلەۋەتٸ تولىعىمەن پايدالانىلماي وتىر.
كەمشٸلٸكتەر مەن پروبلەمالارعا قاراماستان, قارجى مينيسترلٸگٸ 2024 جىلى وڭ نەتيجەلەر تۋرالى ەسەپ بەردٸ. جوسپاردىڭ ورىندالعانى تۋرالى ەسەپ بەرۋگە جوسپاردىڭ تٶمەندەتٸلۋٸ ەسەبٸنەن سالىقتاردىڭ جٸٶ-دەگٸ ٷلەسٸ 20,2%-دان 17,2%-عا دەيٸن ازايتىلۋى مٷمكٸندٸك بەردٸ. سالىستىرمالى تٷردە العاندا, 2023 جىلى بۇل كٶرسەتكٸش 19,6% بولعان.
اۋديت قورىتىندىسى بويىنشا بارلىعى:
747 ملن تەڭگەگە قارجىلىق بۇزۋشىلىق;
2 ملرد تەڭگەدەن استام سوماعا كٸرٸس بٶلٸگٸ بويىنشا بيۋدجەت شىعىندارى;
سونداي-اق 34 رەسٸمدٸك بۇزۋشىلىق جەنە 29 جٷيەلٸ كەمشٸلٸك انىقتالدى.
