تامىزدىڭ ٷشٸنشٸ ونكٷندٸگٸندە باستالۋى كٷتٸلٸپ وتىرعان جاپپاي ەگٸن جيناۋ ناۋقانى قارساڭىندا پرەمەر-مينيستردٸڭ ورىنباسارى – ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترٸ سەرٸك جۇمانعارين جەدەل شتاب وتىرىسىن ٶتكٸزدٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
بٷگٸندە جاڭا ٶنٸم جيناۋ جۇمىستارى 12 ٶڭٸردە – اقتٶبە, الماتى, شىعىس قازاقستان, جامبىل, باتىس قازاقستان, قاراعاندى, قوستاناي, قىزىلوردا, تٷركٸستان, اباي جەنە جەتٸسۋ وبلىستارىندا, سونداي-اق شىمكەنت قالاسىندا جٷرگٸزٸلۋدە. جالپى جيناۋ الاڭى 23,6 ملن گەكتاردى قۇرايدى, ونىڭ ٸشٸندە 16 ملن گەكتارى – دەندٸ جەنە دەندٸ-بۇرشاقتى داقىلدار. سوڭعى مەلٸمەتتەر بويىنشا, 1,1 ملن گەكتار (دەندٸ داقىلدار ەگٸسٸنٸڭ 6,6%-ى) ورىلىپ, 1,6 ملن توننا استىق باستىرىلدى, 17,4 مىڭ توننا مايلى داقىل, 363,5 مىڭ توننا كارتوپ, 1,3 ملن توننا كٶكٶنٸس جەنە 1,6 ملن توننا باقشا ٶنٸمدەرٸ جينالدى.
اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋار ٶندٸرۋشٸلەرٸ توپىراققا 1,7 ملن توننا تىڭايتقىش ەنگٸزدٸ, بۇل جىلدىق جوسپاردىڭ (1,9 ملن توننا) 88%-ىن قۇرايدى. بارلىعى 1,8 ملن تونناعا كەلٸسٸمشارت جاسالعان, ال قالعان كٶلەمدٸ كٷزدە – كٷزگٸ جىرتۋ مەن پارلارعا ەنگٸزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-مينيسترٸ ازات سۇلتانوۆتىڭ ايتۋىنشا, ەگٸن جينايتىن تەحنيكالاردىڭ دايىندىق دەڭگەيٸ 93%-دى قۇرايدى, ال جاپپاي جيناۋ كەزەڭٸندە ول 100%-عا جەتكٸزٸلەدٸ. جۇمىسقا 139 مىڭ تراكتور, 31 مىڭ كومباين, 17 مىڭ شاپقىش جەنە 130 مىڭ بٸرلٸك باسقا دا تەحنيكا جۇمىلدىرىلماق.
ەگٸن جيناۋ جۇمىستارىنا 402 مىڭ توننا ارزانداتىلعان ديزەل وتىنى بٶلٸنگەن, ونىڭ 9,3 مىڭ تونناسى (جوسپاردىڭ 42%-ى) شارۋالارعا جەتكٸزٸلدٸ. جانار-جاعارماي باعاسى نارىقتان 18–20%-عا تٶمەن بولادى.
جاڭا ٶنٸمدٸ قابىلداۋ ٷشٸن ەلەۆاتورلاردان ورىن بوساتۋ مەسەلەسٸ جەكە قارالدى. قازٸرگٸ ۋاقىتتا ولاردىڭ جٷكتەمەسٸ 16%-دى قۇرايدى – بۇل جالپى سىيىمدىلىعى 30,7 ملن توننانىڭ (17,4 ملن تونناسى – اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋار ٶندٸرۋشٸلەرٸندە, 13,3 ملن تونناسى – ليتسەنزييالانعان استىق قابىلداۋ كەسٸپورىندارىندا) 2,2 ملن تونناسى. بۇعان دەيٸن "ازىق-تٷلٸك كەلٸسٸمشارت كورپوراتسيياسى" تامىز ايىنىڭ سوڭىنا دەيٸن كەمٸندە 500 مىڭ توننا استىق ٶتكٸزۋ تاپسىرىلعان بولاتىن.
باسقارما تٶراعاسىنىڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى يلدار يسماعۇلوۆتىڭ مەلٸمەتٸنشە, قازٸرگٸ تاڭدا 328 مىڭ تونناسى ساتىلدى. تايلاند, پارسى شىعاناعى ەلدەرٸ, اۋعانستان, ەزەربايجان جەنە الجيرمەن استىق جەتكٸزۋ جٶنٸندە كەلٸسسٶزدەر جٷرگٸزٸلۋدە. پرەمەر-مينيستردٸڭ ورىنباسارى – ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترٸ سەرٸك جۇمانعارين قالدىق استىقتى ٶتكٸزۋدٸ جەدەلدەتۋدٸ تاپسىردى.
سونداي-اق كٶكتەمگٸ دالا جەنە جيىن-تەرٸم جۇمىستارىنا 5%-دىق جەڭٸلدەتٸلگەن نەسيەلەندٸرۋ بارىسى قارالدى. قارجىلاندىرۋ "اگرارلىق نەسيە كورپوراتسيياسى" اق, ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانكتەر, ميكروقارجى ۇيىمدارى, ٶڭٸرلٸك ينۆەستيتسييالىق ورتالىقتار, نەسيەلٸك سەرٸكتەستٸكتەر جەنە ەكك ارقىلى جٷزەگە اسىرىلادى. بارلىعى 7 543 ٶتٸنٸم تٷسٸپ, 499,4 ملرد تەڭگە سۇرالدى, ونىڭ ٸشٸندە 7 485 شارۋاشىلىققا 490,1 ملرد تەڭگە قارجى بەرٸلٸپ, 7,8 ملن گەكتار ەگٸستٸك قامتىلدى.
سۋارمالى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جاعدايى تۇراقتى. الماتى جەنە جەتٸسۋ وبلىستارىندا ۆەگەتاتسييالىق كەزەڭ قاۋٸپسٸز ٶتٸپ جاتىر, جامبىل وبلىسىندا شۋ جەنە تالاس ٶزەندەرٸ بويىنشا سۋ بەرۋ كەستەگە ساي جٷرگٸزٸلۋدە. اۋىلدىق وكرۋگتەردە باقشا ٶنٸمدەرٸن جيناۋ اياقتالىپ, سۋارۋعا دەگەن قاجەتتٸلٸك ازايدى.
وتىرىس سوڭىندا ۆيتسە-پرەمەر وڭتٷستٸك جەنە نەگٸزگٸ استىق ٶندٸرۋشٸ ٶڭٸرلەردٸڭ ٶكٸلدەرٸن تىڭدادى. جاپپاي ەگٸن جيناۋ باستالعاننان كەيٸن شتاب وتىرىستارى اپتا سايىن ٶتكٸزٸلٸپ, تۋىندايتىن مەسەلەلەر جەدەل شەشٸلەتٸن بولادى.