Tamyzdyń úshinshi onkúndiginde bastalýy kútilip otyrǵan jappai egin jinaý naýqany qarsańynda Premer-ministrdiń orynbasary – ulttyq ekonomika ministri Serik Jumanǵarin jedel shtab otyrysyn ótkizdi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Búginde jańa ónim jinaý jumystary 12 óńirde – Aqtóbe, Almaty, Shyǵys Qazaqstan, Jambyl, Batys Qazaqstan, Qaraǵandy, Qostanai, Qyzylorda, Túrkistan, Abai jáne Jetisý oblystarynda, sondai-aq Shymkent qalasynda júrgizilýde. Jalpy jinaý alańy 23,6 mln gektardy quraidy, onyń ishinde 16 mln gektary – dándi jáne dándi-burshaqty daqyldar. Sońǵy málimetter boiynsha, 1,1 mln gektar (dándi daqyldar egisiniń 6,6%-y) orylyp, 1,6 mln tonna astyq bastyryldy, 17,4 myń tonna maily daqyl, 363,5 myń tonna kartop, 1,3 mln tonna kókónis jáne 1,6 mln tonna baqsha ónimderi jinaldy.
Aýyl sharýashylyǵy taýar óndirýshileri topyraqqa 1,7 mln tonna tyńaitqysh engizdi, bul jyldyq jospardyń (1,9 mln tonna) 88%-yn quraidy. Barlyǵy 1,8 mln tonnaǵa kelisimshart jasalǵan, al qalǵan kólemdi kúzde – kúzgi jyrtý men parlarǵa engizý josparlanyp otyr.
Aýyl sharýashylyǵy vitse-ministri Azat Sultanovtyń aitýynsha, egin jinaityn tehnikalardyń daiyndyq deńgeii 93%-dy quraidy, al jappai jinaý kezeńinde ol 100%-ǵa jetkiziledi. Jumysqa 139 myń traktor, 31 myń kombain, 17 myń shapqysh jáne 130 myń birlik basqa da tehnika jumyldyrylmaq.
Egin jinaý jumystaryna 402 myń tonna arzandatylǵan dizel otyny bólingen, onyń 9,3 myń tonnasy (jospardyń 42%-y) sharýalarǵa jetkizildi. Janar-jaǵarmai baǵasy naryqtan 18–20%-ǵa tómen bolady.
Jańa ónimdi qabyldaý úshin elevatorlardan oryn bosatý máselesi jeke qaraldy. Qazirgi ýaqytta olardyń júktemesi 16%-dy quraidy – bul jalpy syiymdylyǵy 30,7 mln tonnanyń (17,4 mln tonnasy – aýyl sharýashylyǵy taýar óndirýshilerinde, 13,3 mln tonnasy – litsenziialanǵan astyq qabyldaý kásiporyndarynda) 2,2 mln tonnasy. Buǵan deiin "Azyq-túlik kelisimshart korporatsiiasy" tamyz aiynyń sońyna deiin keminde 500 myń tonna astyq ótkizý tapsyrylǵan bolatyn.
Basqarma tóraǵasynyń birinshi orynbasary Ildar Ismaǵulovtyń málimetinshe, qazirgi tańda 328 myń tonnasy satyldy. Tailand, Parsy shyǵanaǵy elderi, Aýǵanstan, Ázerbaijan jáne Aljirmen astyq jetkizý jóninde kelissózder júrgizilýde. Premer-ministrdiń orynbasary – ulttyq ekonomika ministri Serik Jumanǵarin qaldyq astyqty ótkizýdi jedeldetýdi tapsyrdy.
Sondai-aq kóktemgi dala jáne jiyn-terim jumystaryna 5%-dyq jeńildetilgen nesielendirý barysy qaraldy. Qarjylandyrý "Agrarlyq nesie korporatsiiasy" AQ, ekinshi deńgeili bankter, mikroqarjy uiymdary, óńirlik investitsiialyq ortalyqtar, nesielik seriktestikter jáne ÁKK arqyly júzege asyrylady. Barlyǵy 7 543 ótinim túsip, 499,4 mlrd teńge suraldy, onyń ishinde 7 485 sharýashylyqqa 490,1 mlrd teńge qarjy berilip, 7,8 mln gektar egistik qamtyldy.
Sýarmaly sýmen qamtamasyz etý jaǵdaiy turaqty. Almaty jáne Jetisý oblystarynda vegetatsiialyq kezeń qaýipsiz ótip jatyr, Jambyl oblysynda Shý jáne Talas ózenderi boiynsha sý berý kestege sai júrgizilýde. Aýyldyq okrýgterde baqsha ónimderin jinaý aiaqtalyp, sýarýǵa degen qajettilik azaidy.
Otyrys sońynda vitse-premer ońtústik jáne negizgi astyq óndirýshi óńirlerdiń ókilderin tyńdady. Jappai egin jinaý bastalǵannan keiin shtab otyrystary apta saiyn ótkizilip, týyndaityn máseleler jedel sheshiletin bolady.
