قازاقستاندا نەكە سانى 10 جىلدا 22%-عا ازايدى

قازاقستاندا نەكە سانى 10 جىلدا 22%-عا ازايدى
pixabay.com

قازاقستاندا سوڭعى ون جىلدا نەكە قييۋ كٶرسەتكٸشٸ ايتارلىقتاي تٶمەندەگەن, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.

ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مەلٸمەتٸنشە, 2015 جىلى ەلدە 148,8 مىڭ نەكە تٸركەلسە, 2025 جىلى بۇل كٶرسەتكٸش 116 مىڭعا دەيٸن ازايعان.

وسىلايشا, ون جىل ٸشٸندە تٸركەلگەن نەكە سانى شامامەن 22%-عا قىسقارعان.

ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسى حالىقارالىق وتباسى كٷنٸنە وراي ەلدەگٸ وتباسى ستاتيستيكاسىن جارييالادى.

«2015 جىلمەن سالىستىرعاندا تٸركەلگەن نەكە سانى 148,8 مىڭنان 2025 جىلى 116 مىڭعا دەيٸن تٶمەندەدٸ. وسىلايشا, ون جىل ٸشٸندە نەكە سانى شامامەن 22%-عا قىسقاردى. سەيكەسٸنشە, نەكەلەسۋ كوەففيتسيەنتٸ دە تٶمەندەدٸ. ەگەر 2015 جىلى 1000 ادامعا شاققاندا 8,48 نەكە تٸركەلسە, 2025 جىلى بۇل كٶرسەتكٸش 5,69 بولدى», – دەلٸنگەن بيۋرو حابارلاماسىندا.

ستاتيستيكاعا سەيكەس, ٶڭٸرلەر اراسىندا ەڭ جوعارى نەكەلەسۋ كوەففيتسيەنتٸ استانادا تٸركەلگەن. ەلوردادا 1000 ادامعا شاققاندا 6,75 نەكە كەلەدٸ.

ال ەڭ تٶمەن كٶرسەتكٸشتەر:
— قىزىلوردا وبلىسىندا – 5,06,
— باتىس قازاقستان وبلىسىندا – 5,1 بولعان.

«استاناداعى جوعارى نەكەلەسۋ كوەففيتسيەنتٸ جاستاردىڭ كٶشٸ-قون بەلسەندٸلٸگٸمەن جەنە ەڭبەككە قابٸلەتتٸ حالىقتىڭ شوعىرلانۋىمەن بايلانىستى بولۋى مٷمكٸن. ايتا كەتۋ كەرەك, سوڭعى 20 جىلداعى نەكەلەسۋدٸڭ شارىقتاۋ شەگٸ 2012-2013 جىلدارى بولدى. ول كەزدە كٶرسەتكٸش 1000 ادامعا شاققاندا 9,8-9,9 نەكەنٸ قۇرادى. سالىستىرۋ ٷشٸن ايتساق, 2005 جىلى نەكەلەسۋ كوەففيتسيەنتٸ 8,12 بولعان», – دەلٸنگەن مەلٸمەتتە.

سونىمەن قاتار بيۋرو نەكە سانىنىڭ ازايۋىنا دەموگرافييالىق فاكتور ەسەر ەتٸپ وتىرعانىن اتاپ ٶتتٸ.

«نەكە سانىنىڭ تٶمەندەۋ فاكتورلارىنىڭ بٸرٸ – دەموگرافييالىق تولقىن. 1980 جىلداردىڭ سوڭىنداعى كٶپ بۋىننان كەيٸن نەكە جاسىنا 1990 جىلداردىڭ سوڭىندا تۋعان ۇرپاق كەلدٸ. ال ول كەزەڭدە ەلدەگٸ تۋۋ كٶرسەتكٸشٸ ايتارلىقتاي تٶمەن بولعان. سونىمەن قاتار قازاقستاندىقتار كەشٸرەك ٷيلەنە باستاعانىن دا اتاپ ٶتكەن جٶن. سوڭعى 10 جىلدا العاشقى نەكە جاسى ەرلەر اراسىندا 0,7 جاسقا, ەيەلدەر اراسىندا 0,6 جاسقا ٶستٸ. نەتيجەسٸندە 2025 جىلى بۇل كٶرسەتكٸش ەرلەردە 27,9 جاس, ەيەلدەردە 25,3 جاس بولدى», – دەپ حابارلادى بيۋرو.

بۇعان دەيٸن جارييالانعان رەسمي ستاتيستيكا بويىنشا, 2025 جىلى قازاقستاندا 45,7 مىڭ اجىراسۋ تٸركەلگەن. بۇل بارلىق نەكەنٸڭ شامامەن 39,4%-ىنا تەڭ.

اجىراسۋلاردىڭ 74,4%-ى قالالاردا بولعان. سونىمەن قاتار بارلىق نەكەنٸڭ 80,4%-ى بٸر ەتنوس ٶكٸلدەرٸ اراسىندا قيىلسا, 19,6%-ى ەتنوسارالىق نەكە بولعان.

ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸنشە, جاستار اراسىندا وتباسىعا دەگەن كٶزقاراس ٶزگەرٸپ كەلەدٸ. كٶپشٸلٸگٸ الدىمەن بٸلٸم, مانساپ جەنە قارجىلىق تۇراقتىلىققا باسىمدىق بەرەدٸ. سونىمەن قاتار رەسمي نەكە قيماي بٸرگە ٶمٸر سٷرۋ تەجٸريبەسٸ دە جيٸلەپ بارادى.

ماماندار وتباسى ينستيتۋتىنداعى ٶزگەرٸستەر دەموگرافيياعا عانا ەمەس, قوعامداعى ەلەۋمەتتٸك تۇراقتىلىققا دا تٸكەلەي ەسەر ەتەتٸنٸن ايتادى.