ٸٸم ەلٸمٸزدە كٸمدەر قىلمىستىق جەنە ەكٸمشٸلٸك امنيستيياعا ٸلٸگۋٸ مٷمكٸن ەكەنٸن تٷسٸندٸردٸ, دەپ حابارلايدى dalanews.kz "Polisia.kz"-كە سٸلتەمە جاساپ.
امنيستييانىڭ ماقساتى – قۇقىق بۇزۋشىلىق جاساعان, بٸراق قوعامعا ايتارلىقتاي قاۋٸپ تٶندٸرمەيتٸن ادامداردىڭ ەلەۋمەتتٸك بەيٸمدەلۋٸنە جاعداي جاساۋ.
مەجٸلٸس دەپۋتاتتارى جەكەلەگەن ساناتتاعى قۇقىق بۇزۋشىلىقتار بويىنشا امنيستييا تۋرالى زاڭ جوباسىن ەزٸرلەدٸ. ٸٸم باسقا دا مەملەكەتتٸك ورگاندارمەن بٸرلەسٸپ, قۇجات جوباسىن تالقىلاۋ جٶنٸندەگٸ جۇمىس توپتارىنا بەلسەندٸ قاتىسۋدا.
امنيستييا قىلمىستىق تا, ەكٸمشٸلٸك تە قۇقىق بۇزۋشىلىقتارعا قاتىستى. ايتا كەتۋ كەرەك, تەۋەلسٸز قازاقستان تاريحىندا ەكٸمشٸلٸك امنيستييا العاش رەت ٶتكٸزٸلگەلٸ وتىر. ٸٸم جەلٸسٸ بويىنشا قىلمىستىق امنيستييا قىلمىستىق تەرٸس قىلىقتار مەن ونشا اۋىر ەمەس قىلمىستار جاساعان ادامدارعا قولدانىلادى. سونداي-اق ول اۋىرلىعى ورتاشا قىلمىستار ٷشٸن سوتتالعان, زالال كەلتٸرٸلمەگەن نەمەسە تولىق ٶتەلگەن جاعدايدا قولدانىلۋى مٷمكٸن. ادامداردىڭ جەكەلەگەن ساناتتارى ٷشٸن قىلمىستىڭ اۋىرلىعىنا جەنە سوتتالعاننىڭ تەرتٸبٸنە بايلانىستى جازا مەرزٸمٸن قىسقارتۋ كٶزدەلگەن.
- قىلمىستىق امنيستييا شارالارى 15 مىڭنان استام ادامعا, سونىڭ ٸشٸندە تٷزەۋ مەكەمەلەرٸندەگٸ 1,5 مىڭ سوتتالعانعا قاتىستى بولۋى مٷمكٸن. زاڭ جوباسى بەلگٸلەنگەن نورمالاردى ساقتاۋعا جەنە زاڭعا باعىناتىن ٶمٸر سالتىن ۇستانۋعا دايىن ەكەنٸن دەلەلدەگەن ازاماتتاردى قوعامعا قايتارۋعا جاعداي جاساۋعا باعىتتالعان. سونىمەن قاتار امنيستييا ٶتكٸزۋ قوعامدىق قاۋٸپسٸزدٸككە قاۋٸپ تٶندٸرمەيدٸ, سەبەبٸ زاڭ جوباسىندا ناقتى شەكتەۋلەر مەن ەرەكشەلٸكتەر كٶزدەلگەن. امنيستييانىڭ كٷشٸ تەرروريستٸك, ەكسترەميستٸك جەنە سىبايلاس جەمقورلىق قىلمىستار, ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتاردىڭ قۇرامىندا جاسالعان ەرەكەتتەر, ازاپتاۋ, سونداي-اق جىنىستىق تيٸسپەۋشٸلٸككە قارسى قىلمىستار, ەسٸرەسە كەمەلەتكە تولماعاندارعا قاتىستى جاسالعان قىلمىستاردى جاساعان ادامدارعا قولدانىلمايدى. بۇدان بٶلەك, امنيستييا رەتسيديۆ جاعدايلارىندا قولدانىلمايدى. وسىلايشا قۇجات اۋىر جەنە قوعامعا قاۋٸپتٸ ەرەكەتتەر ٷشٸن جاۋاپكەرشٸلٸكتٸڭ بۇلتارتپاستىعى قاعيداتىن ساقتايدى: قۇقىق بۇزۋشىلىق قايتا جاسالعان جاعدايدا جاۋاپكەرشٸلٸك شارالارى جالپى نەگٸزدەردە قولدانىلادى, - دەدٸ ٸٸم زاڭ مەن نورما شىعارماشىلىعىن ٷيلەستٸرۋ دەپارتامەنتٸ باستىعىنىڭ ورىنباسارى ەرمەك شٷلدەن.
ٶز كەزەگٸندە كەڭ اۋقىمدى ەكٸمشٸلٸك امنيستييا 15 مەملەكەتتٸك ورگاننىڭ قۇزىرەتٸنە جاتاتىن ەكٸمشٸلٸك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستٸڭ 263 بابىن قامتيدى. ەكٸمشٸلٸك امنيستييا اياسىندا ازاماتتاردى, جەكە كەسٸپكەرلەردٸ, سونداي-اق جەكە پراكتيكامەن اينالىساتىن ادامداردى (نوتاريۋستار, ادۆوكاتتار, جەكە سوت ورىنداۋشىلاردى) 2026 جىلعى 17 ناۋرىز ساعات 24:00-گە دەيٸن جاسالعان قۇقىق بۇزۋشىلىقتار ٷشٸن ورىندالماعان ەكٸمشٸلٸك ايىپپۇلداردان بوساتۋ كٶزدەلەدٸ. بۇل شارا حالىق پەن كەسٸپكەرلٸك سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ قارجىلىق جٷكتەمەسٸن ازايتۋعا, سونداي-اق ولاردىڭ ودان ەرٸ ەكونوميكالىق بەلسەندٸلٸگٸن ىنتالاندىرۋعا باعىتتالعان. تەك ٸٸم جەلٸسٸ بويىنشا بۇل شارا 17 ملرد تەڭگەدەن استام سوماعا شامامەن 1 ملن ەكٸمشٸلٸك ايىپپۇلدى قامتيدى.
- بۇل رەتتە ەكٸمشٸلٸك امنيستييا تەڭگەرٸمدٸ سيپاتقا يە جەنە ادامداردىڭ ٶمٸرٸ مەن قوعامدىق تەرتٸپكە قاۋٸپ تٶندٸرەتٸن قۇقىق بۇزۋشىلىقتارعا قولدانىلمايدى. ولاردىڭ قاتارىندا قارۋ مەن ەسٸرتكٸنٸڭ زاڭسىز اينالىمى, جول جٷرٸسٸ قاعيدالارىن ٶرەسكەل بۇزۋ (ماس كٷيدە كٶلٸك جٷرگٸزۋ, قارسى جولاققا شىعۋ جەنە جٷرگٸزۋشٸ كۋەلٸگٸنەن ايىرۋعا ەكەپ سوققان باسقا دا بۇزۋشىلىقتار), سونداي-اق قايتالانعان قۇقىق بۇزۋشىلىقتار مەن سوتتار قارايتىن ٸستەر بار. وسىلايشا ەكٸمشٸلٸك امنيستييا جٷرگٸزۋ قولدانىستاعى باقىلاۋ تەتٸكتەرٸنە جەنە قوعامدىق قاۋٸپسٸزدٸك دەڭگەيٸنە تەرٸس ەسەر ەتپەيدٸ. جولداردا جەنە قوعامدىق ورىنداردا قۇقىقتىق تەرتٸپتٸ ساقتاۋدى باقىلاۋ تولىق كٶلەمدە ساقتالادى, - دەدٸ سپيكەر.
ۇسىنىلىپ وتىرعان زاڭ جوباسى گۋمانيزم قاعيداتتارىن جەنە زاڭ مەن تەرتٸپ يدەولوگيياسىن ۇشتاستىرا وتىرىپ, مەملەكەتتٸك ساياساتتىڭ جٷيەلٸلٸگٸن كٶرسەتەدٸ. قازٸرگٸ ۋاقىتتا قۇجات قر پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ قاراۋىندا.
