قازاقستاندا جەڭٸل شارتتارمەن باسپانا الۋدى ۇسىناتىن كومپانييالارعا تەكسەرٸس جٷرۋٸ مٷمكٸن. بۇل تۋرالى ۇسىنىستى مەجٸلٸس دەپۋتاتى ماقسات تولىقباەۆ جاسادى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
"قازٸر قازاقتىڭ ەڭ ەلسٸز ەرٸ جاندى جەرٸ – باسپانا.ٶيتكەنٸ, ٷيسٸز-كٷيسٸز جٷرگەن ادام كٶپ. سولاردىڭ جاندى جەرٸنەن ۇستاپ, تىرپ ەتكٸزبەي ۇرىمتال تۇستى ۇتىمدى پايدالانىپ, وڭاي ولجا تاپقىسى كەلەتٸن ەككٸ الاياقتاردىڭ «كووپەراتيۆتتٸك جولمەن يپاتەكاعا باسپانا الىڭىز!», – دەيتٸن جارناماسىنان كٶز سٷرٸنەدٸ. كٷنٸ كەشە قارجى مونيتورينگٸ اگەنتتٸگٸنٸڭ ەلدەگٸ ەڭ ٸرٸ تۇرعىن-ٷي كووپەراتيۆتەرٸنٸڭ بٸرٸ «Asar Baspanا-نى» قارجى پيراميداسى دەپ ايىپتاپ, قىزمەتٸن توقتاتىپ, ۇيىمداستىرۋشىلاردى قاماۋعا العاندىعى تۋرالى تاراعان اقپارات قوعامدى دٷر سٸلكٸندٸردٸ. كومپانييا كەڭسەسٸن تٸنتۋ كەزٸندە 1,2 ملرد تەڭگە قولما-قول اقشا, پرەميۋم كلاستى كٶلٸكتەر تەركٸلەندٸ. ەندٸ بٸزدٸڭ تەلەفونىمىزدا تىنىشتىق جوق. ٶيتكەنٸ, «Asar baspana»-نىڭ سالىمشىلارى ٶتە كٶپ ەكەن. ولاردىڭ «ٷي الامىز» دەپ جٷرگەن ٷمٸتتەرٸنٸڭ بٸر كٷندە كٷل-پارشاسى شىعا ما دەپ الاڭدايمىن. سالى سۋعا كەتكەن سالىمشىلاردىڭ كٶڭٸلٸ كٷپتٸ.
ەزٸرگە اتاعى جەر جارعان «Asar Baspanaنى» الاياق, قارجى پيراميداسى دەپ بٸرجاقتى ٷكٸم كەسۋگە قاقىمىز جوق. سوتتىڭ شەشٸمٸن كٷتەمٸز. سالىمشىلار قونىس تويىن تويلاپ, سالعان اقشالارىن قايتارا السا جاقسى, ەرينە. ولاي بولماعان جاعدايدا مىڭداعان ادام تاعى دا «تۇزاققا تٷستٸ» دەي بەرٸڭٸز. داۋدىڭ كٶكەسٸن سوندا كٶرەمٸز", دەيدٸ دەپۋتات.
سونداي-اق, ٸرٸ كومپانييا مەن بانكتەردٸڭ اتىن پايدالانىپ, اڭقاۋ ەلدٸ اقشا سالۋعا ٷگٸتتەپ جٷرگەن «تەندەرنايا بيرجا» كومپانيياسىنىڭ ٷستٸنەن 11 ادام ارىز جازىپ, قىلمىستىق
ٸس قوزعالعان.
"مەن سٸزدەرگە اينالاسى ٷش-تٶرت كٷندە تٸركەلگەن ەكٸ فاكتٸنٸ عانا ايتىپ وتىرمىن. بٸزدٸڭ قوعامدا الاياقتار ايلاسىن ەمٸر-ەركٸن اسىرىپ جٷر! بىلتىر «الاياقتىق» بابى بويىنشا تٸركەلگەن قىلمىستىڭ سانى 45 مىڭنان اسقان. سەنەزسٸزدەر مە? 45 مىڭنان اسقان! ال وسى قارجى پيراميدالارىنا حالىق بٸر جىلدا 20 ملرد تەڭگە سالعان.
بۇل باعىتتا ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸ, باس پروكۋراتۋرا, ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸ, اقپارات جەنە مەدەنيەت مينيسترلٸگٸ, ۇلتتىق بانكتەن باستاپ قارجى مونيتورينگٸ اگەنتتٸگٸنە دەيٸن بارلىعى جۇمىلا جۇمىس ٸستەمەسە, قام كٶڭٸل قارا حالىقتىڭ ارمان تٸلەكتەرٸ ەدٸرام قالىپ, ەككٸ الاياقتار ەلٸ تالايدى سان سوقتىرماق, دەيدٸ ماقسات تولىقباي.
دەپۋتات ەڭ باستى مەسەلە – حالىقتىڭ قارجىلىق ساۋاتىن ارتتىرۋ ەكەنٸن ايتادى.
"الاياقتار جيٸ قولداناتىن جٷيەلەردٸ باق, ەلەۋمەتتٸك جەلٸ ارقىلى كەڭٸنەن تاراتۋ قاجەت. ەلدٸڭ بەرٸ تەلەفوندا وتىراتىن زامان. تيك-توك, ينستاگرامم, فەيسبۋك سيياقتى جەلٸلەردٸ باقىلاۋعا الۋ ماڭىزدى. سەبەبٸ, الاياقتار كٶبٸندە زاماناۋي تەحنولوگييانى پايدالانىپ, ەلەۋمەتتٸك جەلٸ ارقىلى حالىقتى الداپ-ارباپ جاتىر. پرەزيدەنتتەن باستاپ, تانىمال ميللياردەرلەردٸڭ فوتوسىن, ٸرٸ كومپانييالاردىڭ اتىن جامىلىپ, حالىقتى ينۆەستور بولۋعا شاقىراتىن پسەۆدوكومپانييالارعا بەيرەسمي اقپارات بويىنشا ەلدە 150 مىڭنان استام تۇرعىن تٸركەلٸپ ٷلگەرگەن. بۇنىڭ بەرٸ نەسيە الىپ, الدانىپ جاتقان جەرلەستەرٸمٸز. ال ونىڭ ارتى ٷلكەن ەلەۋمەتتٸك تولقۋعا ەكەلەتٸنٸ سٶزسٸز", دەيدٸ دەپۋتات.
ماقسات تولىقباي ەسٸرەسە, يپوتەكامەن باسپانا الۋعا ٷگٸتتەيتٸن تۇرعىن-ٷي كووپەراتيۆتەرٸنٸڭ سحەماسىن كٶپشٸلٸك ەلٸ دە تٷسٸنە بەرمەيتٸنٸن ايتادى.
"ەرينە, كووپەراتيۆتەردٸڭ جارناماسى ٷيسٸز جٷرگەن ادامدى ەلەڭ ەتكٸزبەي قويمايدى. پايىزسىز تٶلەم دەيدٸ. تۇراقتى تابىس سۇرامايدى. زەينەتاقى جيناعىڭا قارامايدى. كەپٸلگە مٷلٸك تالاپ ەتپەيدٸ. العاشقى جارناسىن تٶلەسەڭ بولدى. كەزەگٸڭ كەلگەندە ٷي الاسىڭ دەيدٸ. بىلاي قاراساڭ بەرٸ كەرەمەت. سٸزگە «تۇتىنۋ كووپەراتيۆٸ» تۋرالى زاڭدى كٶرسەتەدٸ. پەتەردٸڭ كٸلتٸن الىپ, قونىس تويىن تويلاپ جاتقانداردىڭ بەينەروليگٸن تىقپالايدى. كووپەراتيۆ قىزمەتكەرلەرٸ دە مۇنتازداي, مومىن, مونتانا. اق جەيدە كيٸپ, گالستۋك تاعىپ الىپ, «بٸز الدامايمىز» دەپ ايقايلاپ تۇرعانداي كٶرٸنەدٸ", دەيدٸ دەپۋتات.
وسىعان بايلانىستى ماقسات تولىقباي ٷكٸمەتكە ۇسىنىس جاسادى.
