2025 جىلى قازاقستاندا جانار-جاعارماي باعاسىنا مەملەكەتتىك رەتتەۋ الىنىپ تاستالىپ، نارىقتىق باعا بەلگىلەۋ جۇيەسىنە كوشۋ باستالدى. الايدا الەۋمەتتىك ماڭىزى بار اي-92 بەنزينىنە جانە ديزەل وتىنىنا باعانى وسىرمەۋ تۋرالى موراتوريي ەنگىزىلگەن ەدى. بۇل شەكتەۋ 2026 جىلدىڭ ناۋرىز ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن كۇشىندە، دەپ حابارلايدى Dalanews.kz Tengrinews.kz-كە سىلتەمە جاساپ.
ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە، قازىرگى ۋاقىتتا اي-92 بەنزينى مەن ديزەل وتىنىنا بەلگىلەنگەن بولشەك ساۋدا باعاسىنىڭ ءدالىزى ساقتالىپ وتىر:
- اي-92 بەنزينى – ليترىنە 213–239 تەڭگە،
- ديزەل وتىنى – 317–337 تەڭگە ارالىعىندا.
ۆەدومستۆونىڭ ايتۋىنشا، ءىرى جانارماي قۇيۋ ستانسيالارىنىڭ جەلىلەرىندە اي-92 باعاسى وسى دالىزدەن اسپاي وتىر، ياعني ءموراتورييدى بۇزۋ فاكتىلەرى تىركەلمەگەن.
ءبىر جىلداعى باعا وزگەرىسى
2025 جىلدىڭ قاڭتارىندا مەملەكەتتىك رەتتەۋ توقتاتىلعان كەزدە جانارماي باعاسى ايتارلىقتاي تومەن دەڭگەيدە بولاتىن. مىسالى، سول كەزدە استانادا اي-92 بەنزينى 202–205 تەڭگە، ال الماتىدا شامامەن 205 تەڭگە تۇرعان.
2026 جىلدىڭ باسىندا باعا مىناداي دەڭگەيگە جەتتى:
– استانا: اي-92 – 237 تەڭگە، اي-95 – 309–315 تەڭگە، اي-98 – 354–365 تەڭگە، ديزەل – 327–330 تەڭگە؛
– الماتى: اي-92 – 239 تەڭگە، اي-95 – 313–321 تەڭگە، اي-98 – 350–375 تەڭگە، ديزەل – 330–335 تەڭگە.
ساراپتامالىق ەسەپتەۋلەرگە سۇيەنسەك، سوڭعى ءبىر جىلدا جانار-جاعارماي باعاسى ورتا ەسەپپەن 15–20 پايىزعا وسكەن. ەڭ كوپ قىمباتتاعانى – اي-95 پەن اي-98 بەنزينى.
تولىق باك قانشا تۇرادى؟
باعانىڭ ءوسۋى اۆتوكولىك جۇرگىزۋشىلەرىنىڭ شىعىنىنا دا اسەر ەتتى. مىسالى، كولەمى 50 ليترلىك باكتى تولتىرۋ قۇنى ءبىر جىل ىشىندە ەداۋىر ارتقان.
2025 جىلى:
– اي-92 – شامامەن 10–10،2 مىڭ تەڭگە،
– اي-95 – 13–13،6 مىڭ تەڭگە،
– اي-98 – شامامەن 14،8 مىڭ تەڭگە.
2026 جىلى:
– اي-92 – 11،8–11،9 مىڭ تەڭگە،
– اي-95 – 15،4–16 مىڭ تەڭگە،
– اي-98 – 17،5–18،7 مىڭ تەڭگە.
ياعني ءبىر جىل ىشىندە اي-92-مەن تولىق باك تولتىرۋ شامامەن 1700 تەڭگەگە، اي-95 – شامامەن 2200 تەڭگەگە، ال اي-98 – 2500 تەڭگەگە جۋىق قىمباتتاعان.
موراتوريي اياقتالعاننان كەيىن نە بولادى؟
ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ تۇسىندىرۋىنشە، موراتوريي اياقتالعاننان كەيىن اي-92 بەنزينى مەن ديزەل وتىنىنىڭ باعاسىن نارىقتىق جۇيەگە كوشىرۋ بىرتىندەپ جۇزەگە اسىرىلادى.
ساراپشى الەكسەي الەكسەيەۆتىڭ پىكىرىنشە، اي-92 بەنزينىنىڭ باعاسىن مەملەكەت تاراپىنان باقىلاۋدا ۇستاۋ ماڭىزدى، ويتكەنى قازاقستانداعى اۆتوكولىكتەردىڭ باسىم بولىگى ەسكى، ءارى ءدال وسى بەنزيندى پايدالانادى. ەگەر بۇل جانارمايدىڭ باعاسى ەركىن وسسە، تاسىمال شىعىندارى ارقىلى كوپتەگەن تاۋار مەن قىزمەتتىڭ باعاسى قىمباتتاپ، جالپى ءومىر ءسۇرۋ قۇنى ارتۋى مۇمكىن.
سوعان قاراماستان، ساراپشى قازاقستانداعى جانارماي باعاسى الەمدەگى ەڭ تومەن دەڭگەيدىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ وتەدى. سوندىقتان مەملەكەت ينفلياسيانى تەجەۋ ءۇشىن بۇل باعىتتاعى ساياساتتى جالعاستىرۋى ىقتيمال.
جاڭا مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى قاجەت
الەكسەيەۆتىڭ ايتۋىنشا، باعانى تەك شەكتەۋمەن ەمەس، جانارماي ءوندىرىسىن ارتتىرۋ ارقىلى دا رەتتەۋ قاجەت. ونىڭ پىكىرىنشە، ەلدە جاڭا مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىن سالۋ – جانارمايدىڭ وزىندىك قۇنىن تومەندەتۋدىڭ ءتيىمدى جولى.
ايتا كەتەيىك، جۋىردا ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقايەۆ قازاقستاندا ءتورتىنشى مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىن سالۋ ماسەلەسىن شەشۋدى تاپسىرعان بولاتىن.
اي-95 تە الەۋمەتتىك ماڭىزى بار وتىنعا اينالۋى مۇمكىن
ساراپشىنىڭ تاعى ءبىر ۇسىنىسى – اي-95 بەنزينىن دە الەۋمەتتىك ماڭىزى بار وتىن تۇرىنە جاتقىزۋ. سەبەبى قازىرگى زامانعى كولىكتەردىڭ كوپشىلىگى ءدال وسى ماركالى بەنزيندى تالاپ ەتەدى.
ونىڭ ايتۋىنشا، ساپالى جانارماي پايدالانۋ اۆتوكولىكتەردەن شىعاتىن زياندى قالدىقتاردى ازايتىپ، قالالارداعى اۋا ساپاسىن جاقسارتۋعا ىقپال ەتەدى. سوندىقتان الداعى جىلدارى اي-95ء-تىڭ ماڭىزى ودان ءارى ارتا ءتۇسۋى مۇمكىن.
