قازاقستاندا سۋ رەسۋرستارى جەنە يرريگاتسييا مينيسترلٸگٸ ەزٸرلەگەن جاڭا سۋ كودەكسٸ كٷشٸنە ەندٸ,- دەپ حابارلايدى Dalanews.kz
كودەكستە العاش رەت «سۋ قاۋٸپسٸزدٸگٸ» ۇعىمى ەنگٸزٸلدٸ. بۇل حالىق پەن ەكونوميكانى سۋ تاپشىلىعى مەن لاستانۋدان قورعاۋ, سونداي-اق ترانسشەكارالىق سۋ رەسۋرستارىنداعى ۇلتتىق مٷددەنٸ قامتاماسىز ەتۋ دەگەندٸ بٸلدٸرەدٸ.
ەكوجٷيەلەردٸ ساقتاۋ ماقساتىندا «ەكولوگييالىق اعىن» ۇعىمى ەنگٸزٸلدٸ – بۇل ٶزەن-كٶلدەردەگٸ ەڭ تٶمەنگٸ سۋ دەڭگەيٸن ساقتاۋ تالابى. سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋدا باس جەنە باسسەيندٸك جوسپارلار ەزٸرلەنٸپ, جۇرتشىلىقتىڭ شەشٸم قابىلداۋعا قاتىسۋى كەڭەيتٸلمەك.
شاعىن ٶزەندەرگە تۇيىق بٶگەت سالۋعا تىيىم سالىنادى. سونىمەن قاتار سۋلى-باتپاقتى القاپتار, مۇزدىقتار ارنايى قورعاۋعا الىنىپ, سۋ قورعاۋ ايماقتارىن انىقتاۋ مٸندەتٸ جەرگٸلٸكتٸ ەكٸمدٸكتەرگە جٷكتەلدٸ.
كليماتتىڭ ٶزگەرۋٸنە بەيٸمدەلۋ شارالارى جەكە تاراۋدا قارالعان. بۇل — سۋ تاسقىنى مەن قۇرعاقشىلىققا دايىندىق, سۋ قويمالارىن تەرەڭدەتۋ, ەگٸن اينالىمىن ەنگٸزۋ, جاڭبىر مەن ەرٸگەن سۋدى جيناۋ سيياقتى باعىتتاردى قامتيدى.
سۋ رەسۋرستارىن تيٸمدٸ باسقارۋ ٷشٸن ۇلتتىق اقپاراتتىق جٷيە قۇرىلىپ جاتىر. قازٸردٸڭ ٶزٸندە ونىڭ تٶرت مودۋلٸ («ەكٸمشٸلٸك», «سۋ پايدالانۋ», «ترانسشەكارالىق سۋ», «كارتوگرافييا») پيلوتتىق رەجيمدە جۇمىس ٸستەيدٸ.
سۋدى ٷنەمدەۋگە ىنتالاندىراتىن جاڭا تەتٸكتەر دە قاراستىرىلعان. سۋ پايدالانۋعا رۇقسات تەك قايتا سۋمەن جابدىقتاۋ جوسپارى بولعان جاعدايدا عانا بەرٸلەدٸ. بۇل جوسپاردى جاساۋعا ەكٸ جىل, ال تولىق اۋىسۋعا بەس جىل ۋاقىت بەرٸلەدٸ.
اۋىل شارۋاشىلىعىنا ارنالعان نورمالار دا ناقتىلاندى:
- يرريگاتسييالىق كوندومينيۋم قۇرۋ تەرتٸبٸ بەلگٸلەندٸ;
- قار سۋىن جيناۋ ٷشٸن 2 ملن م³-كە دەيٸنگٸ توعانداردى ارنايى رۇقساتسىز سالۋعا بولادى (تەك تٸركەۋ قاجەت).
گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ جەكە تاراۋدا رەتتەلدٸ. ولارعا كٶپفاكتورلى تەكسەرۋ, قاۋٸپسٸزدٸك دەكلاراتسيياسى, پايدالانۋ تەرتٸبٸ مەن ارنايى رەگلامەنتتەر ەنگٸزٸلەدٸ.
كودەكستە سۋ قۇبىرى جەنە كەرٸز جٷيەلەرٸن دامىتۋ, جەراستى سۋلارىن ٸزدەۋ, قورعاۋ مەن باقىلاۋ, كٶلەڭكەلٸ نارىقپەن كٷرەس شارالارى دا قامتىلعان.
جاڭا سۋ كودەكسٸمەن بٸرگە 13 زاڭ مەن بٸرنەشە كودەكسكە ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلدٸ. اتاپ ايتقاندا, ەكٸمشٸلٸك كودەكس بۇزۋشىلىق ٷشٸن جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ كٷشەيتسە, جەر جەنە ەكولوگييا كودەكستەرٸ سۋ ايماقتارىن پايدالانۋ مەن قورعاۋ تالاپتارىن ناقتىلادى.
«جاڭا سۋ كودەكسٸن ەزٸرلەۋ كەزٸندە بٸز بەس نەگٸزگٸ قاعيدانى باسشىلىققا الدىق. بۇل سۋدى قورشاعان ورتانىڭ اجىراماس بٶلٸگٸ, ازاماتتاردىڭ تٸرشٸلٸك ەرەكەتٸ مەن ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ نەگٸزٸ دەپ تانۋ, سۋدى قورعاۋ جەنە ونىڭ سارقىلۋىن بولدىرماۋ, جەرٷستٸ جەنە جەراستى سۋىن كەشەندٸ پايدالانۋ, سۋ ٷنەمدەۋ تەحنولوگييالارىن ەنگٸزۋ جەنە كليماتتىڭ ٶزگەرۋٸنە بەيٸمدەلۋ, سۋ قورىن قورعاۋ جەنە پايدالانۋ جٶنٸندەگٸ مٸندەتتەردٸ شەشۋگە جۇرتشىلىقتى تارتۋ. بۇل قۇجات ەلٸمٸزدٸڭ سۋ سالاسىنداعى جاڭا مەملەكەتتٸك ساياساتىن قالىپتاستىرۋعا نەگٸز بولادى. قۇجاتتى ەزٸرلەۋگە قاتىسقان پارلامەنت دەپۋتاتتارى مەن ساراپشىلارعا العىسىمدى بٸلدٸرەمٸن», – دەدٸ سۋ رەسۋرستارى جەنە يرريگاتسييا مينيسترٸ نۇرجان نۇرجٸگٸتوۆ.
